Stare Jabłonki


Na mapach: 53°41′43″N 20°06′06″E/53,695278 20,101667

Stare Jabłonki w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Stare Jabłonki (dawniej niem. Alt Jablonken[2]) – wieś w Polsce, położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda[3][4], na Pojezierzu Iławskim, około 11 km od Ostródy, nad jeziorem Szeląg Mały.

W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Okoliczne tereny są atrakcyjne pod względem turystycznym, a sama wieś jest ośrodkiem letniskowym.

Integralne części wsi | edytuj kod

Komunikacja i transport | edytuj kod

Transport drogowy | edytuj kod

Transport kolejowy | edytuj kod

Transport lokalny | edytuj kod

Przez miejscowość biegnie kilka lokalnych tras komunikacji autobusowej[5]:

Transport wodny | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Najstarsze znane wzmianki na temat Starych Jabłonek pochodzą z dokumentu z 1584 roku[6], wspominane są w dokumentach jako majątek książęcy. W 1619 r. Albrecht Finck otrzymał (wraz z prawem dziedziczenia) od Jana Zygmunta z Lipowa 5 włók na prawie magdeburskich w Starych Jabłonkach. W latach 1628-1675 wspomniane 5 włók należało do Albrechta Fincka, Krzysztofa Fincka oraz mieszczanina ostródzkiego - Jerzego Fahrenholza. Jerzy Fahrenholz sprzedał swoje udziały Krzysztofowi Rostkowi (Krzysztof Roch Jabłoński), w zamian za dostarczanie smoły przez dwa lata i kupowanie piwa i wina.

W 1701 r. nadleśniczy odstawił dwie włoki Janowi Jabłońskiemu i Markowi Rostkowi z siedmioma latami wolnymi od czynszu. Przez cały wiek XVIII we wsi żyła rodzina Rostków: Jan, Krzysztof i jego zona Anna, z domu Kierska. Pod koniec XVIII w. Krzysztof Rostek sprzedał za tysiąc talarów 2,5 włoki Abrahamowi Dondowi. W 1820 r. we wsi było 5 domów z 29 mieszkańców. W 1861 r. w majątki i wsi, obejmujących 534 morgi ziemi, mieszkało łącznie 56 mieszkańców.

W 1925 r. we wsi było 240 mieszkańców. W latach 30. XX w. sosny z okolicznych lasów były bardzo cenione w niemieckim przemyśle lotniczym, a praca przy ich wyrębie była dla wielu mieszkańców miejscowości głównym źródłem utrzymania. Drzewa ze Starych Jabłonek nazywano „sosnami lotniczymi”.

W 1938 r., w ramach akcji germanizacyjnej zmieniono urzędowa nazwę wsi na Altfinken[2][7]. 16 lipca 1938 r. w miejsce nazwy Alt Jablonken wprowadzono nazwę Altfinken[2]. 12 listopada 1946 r. nadano miejscowości polską nazwę Stare Jabłonki[7].

W 1939 r. we wsi było 276 mieszkańców. W końcu stycznia 1945 r. w Starych Jabłonkach, na obszarze Zawad Małych, rozstrzelano 120 więźniów konwojowanych z obozu koncentracyjnego Soldau (KL) w Działdowie[8].

Demografia | edytuj kod


Instytucje publiczne | edytuj kod

Turystyka | edytuj kod

Atrakcje turystyczne | edytuj kod

Imprezy cykliczne | edytuj kod

Sport | edytuj kod

Mistrzostwa Europy w plażowej piłce ręcznej: Półfinały Polska vs Rosja
  • Szeląg Stare Jabłonki – piłka nożna

W dniach od 1 do 7 lipca 2013 roku, w Starych Jabłonkach odbyły się 9. w historii mistrzostwa świata w siatkówce plażowej.

W lipcu 2019 roku odbędą się Mistrzostwa Europy w plażowej piłce ręcznej.

Osoby związane ze Starymi Jabłonkami | edytuj kod

Hotel Anders

Społeczeństwo | edytuj kod

  • Stowarzyszenie Przyjaciół Starych Jabłonek[12]stowarzyszenie promocji i rozwoju wsi Stare Jabłonki.

Ulice Starych Jabłonek | edytuj kod

  • Akacjowa
  • Błękitna
  • Brzozowa
  • Kolejowa
  • Kościelna
  • Ogrodowa
  • Olsztyńska (wyjazd na DK 16 w stronę Zawad Małych i Olsztyna)
  • Piękna
  • Pocztowa (wyjazd na DK 16 w stronę Kątna i Ostródy)
  • Polna
  • Poprzeczna
  • Radosna
  • Różana
  • Słoneczna Polana
  • Sosnowa
  • Spacerowa (trasa na Samagowo)
  • Sportowa
  • Tęczowa
  • Turystyczna (trasa na Idzbark)
  • Wczasowa

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. a b c d Michael Rademacher: Deutsche Verwaltungsgeschichte Ostpreußen, Kreis Osterode (niem.). 2006. [dostęp 2012-10-16].
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. PKS w Olsztynie S.A.
  6. Tomasz Darmochwał, Marek Jacek Rumiński: Warmia Mazury, przewodnik. Białystok: Agencja TD, 1996. ​ISBN 83-902165-0-7​ s. 54
  7. a b Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  8. Administrator: „Apel Ku Czci Pomordowanych” (pol.). Urząd Gminy Ostróda. [dostęp 2012-10-16].
  9. Cezary Markiel: FORTYFIKACJE PRUS WSCHODNICH 1914-45 GIŻYCKI REJON UMOCNIONY TWIERDZA BOYEN MAUERWALD WOLFSCHANZE TRÓJKĽT LIDZBARSKI BUNKRY SCHRONY OSTPREUSSEN MAZURY WARMIA EKSPLORACJA (pol.). [dostęp 2012-10-16].
  10. Prof. Józef Szarek, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2012-10-16] .
  11. Sebastian Woźniak. Alfabet turnieju w Starych Jabłonkach. „Gazeta Wyborcza Olsztyn”, 2008-06-03. 
  12. KRS 0000057577 STOWARZYSZENIE PRZYJACIÓŁ STARYCH JABŁONEK (pol.). www.krs-online.com.pl, 2011-09-14. [dostęp 2012-10-16].

Bibliografia | edytuj kod

  • Ostróda. Z dziejów miasta i okolic. Pojezierze, Olsztyn, 1976, 448 str.
Na podstawie artykułu: "Stare Jabłonki" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy