Starzyno (województwo pomorskie)


Na mapach: 54°45′21″N 18°15′46″E/54,755833 18,262778

Starzyno (województwo pomorskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Starzyno (kaszb. Starzno lub też Starzëno)[2] – duża wieś kaszubska w Polsce, położona na Pobrzeżu Kaszubskim w województwie pomorskim, w powiecie puckim, w gminie Puck[3][4], przy drodze wojewódzkiej nr 213.

W latach 1975–1998 wieś położona była w województwie gdańskim.

Spis treści

Integralne części wsi | edytuj kod

Historia | edytuj kod

Pierwsze wzmianki o Starzynie (z roku 1207) wymieniają wieś jako własność cystersów oliwskich (darowizna księcia pomorskiego Sambora I). W roku 1772 Starzyno znalazło się na obszarze administracji zaboru pruskiego i pozostawało w nim do 1918 roku. Przed 1920 wieś nosiła nazwę niemiecką Groß Starsin, dawniej Starrin[5]. Po I wojnie światowej należało do ówczesnego powiat morski II Rzeczypospolitej. Wraz z sąsiednimi Sulicicami była jedną z najbardziej rdzennych kaszubskich miejscowości powiatu puckiego i zarządzana przez polskiego dziedzica. Trwanie mieszkańców przy kaszubskości doprowadziło (poprzez administrację pruskiego zaborcy) do niekorzystnego poprowadzenia powiatowej linii kolejowej do Krokowej (linia ominęła Starzyno i Sulicice).

Podczas okupacji niemieckiej nazwa Groß Starsin w 1942 została przez nazistowskich propagandystów niemieckich (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowana jako zbyt kaszubska i przemianowana na nowo wymyśloną i bardziej niemieckąGroßstarsen[6].

Infrastruktura | edytuj kod

Zabytki | edytuj kod

  • Murowany kościół barokowy z 1649 roku ufundowany przez opata oliwskiego Aleksandra Kęsowskiego. W kościele znajduje się cenne wyposażenie[9]
  • Pozostałości starego folwarku
  • Brama wjazdowa z 1 poł. XIX wieku[9]
  • Wieża przy bramie wjazdowej pochodzący z początku XIX wieku z zegarem pochodzącym prawdopodobnie z XVI wieku[9]
  • Spichrz piętrowy z XVIII lub XIX wieku[9]
  • Ruiny kuźni, dawnej śrutowni pochodzącej z końca XVII wieku[9]

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych poprzez wyszukiwarkę. Poczta Polska S.A., styczeń 2013. [dostęp 2015-03-26].
  2. rzedziej jako Wieldżé Starzëno, Wieldżé Starzno
  3. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  4. a b GUS. Rejestr TERYT
  5. wg dr F. Lorentza "Polskie i kaszubskie nazwy miejscowości na Pomorzu Kaszubskiem" (​ISBN 83-60437-22-X​) (​ISBN 978-83-60437-22-3​)
  6. Familienforschung in Westpreußen (niem.). [dostęp 2015-08-15].
  7. Szkoła Podstawowa im. Władysława Konefki. oficjalna strona [dostęp 2019-10-04]
  8. Home - Parafia pw. Św. Michała Archanioła w Starzynie, www.parafiastarzyno.pl [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
  9. a b c d e Franciszek Mamuszka, Ziemia Pucka, Warszawa, PTTk "Kraj", 1989, ​ISBN 83-7005-170-7

Bibliografia | edytuj kod

  • "Dzieje Krokowej i okolic" pod red. Andrzeja Grotha wyd. Marpress Gdańsk 2002
  • "Historia Pucka" pod red. Andrzeja Grotha wyd. Marpress Gdańsk 1998
  • "Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów Słowiańskich" Bronisław Chlebowski, Władysław Walewski Druk " WIEKU" Nowy-Śwlat 1900.
  • "Jeden z Wiela" Zbigniew Gach wyd. ARKUN Gdynia 1991
  • - 100 Jahre Eisebahnen im Putziger Land [100 lat kolei na Ziemi Puckiej] - materiały promocyjne Muzeum Ziemi Puckiej, pod red. Elżbiety Lewandowskiej. Puck 1997 r
  • Strona internetowa parafii w Starzynie
  • Strona internetowa Zespołu Szkół w Starzynie
Na podstawie artykułu: "Starzyno (województwo pomorskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy