Strażnica WOP Konradów


Na mapach: 50°16′59″N 17°23′19″E/50,282980 17,388590

Strażnica WOP Konradów w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Granica polsko-czeska, znak gran. nr 147/2, Biskupia Kopa (listopad 2014) Głuchołazy – budynek w którym od 1945 r. stacjonowała 224 strażnica WOP Głuchołazy (maj 2014)

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Głuchołazy/Konradów – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica Straży Granicznej w Konradowie – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[d].

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Strażnica została sformowana w 1945 roku wprowadzono nową numerację strażnic[e], a strażnica WOP Konradów otrzymała nr 224 strażnica WOP (Głuchołazy)[2] [f] o stanie 56 żołnierzy. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[3].

Zgodnie z rozkazem Departamentu WOP nr 033 z 26 czerwca 1947 roku, 15 lipca 1947 roku 224 strażnica została przejęta przez Wrocławski Oddział Wojsk Ochrony Pogranicza nr 11[4].

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku, strażnica została włączona w struktury 71 batalionu Ochrony Pogranicza[5], a 1 stycznia 1951 roku 45 batalionu WOP w Prudniku[6].

15 marca 1954 roku nosiła numer 233 w skali kraju i stacjonowała w Konradowie.

W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica I kategorii Konradów była 23 w 4 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza.

1 stycznia 1960 roku była jako 4 strażnica WOP I kategorii Konradów.

1 stycznia 1964 roku była jako 5 strażnica WOP lądowa II kategorii Konradów.

W 1976 roku w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia[7], strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach.

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[8].

W 1984 roku strażnicę włączono w struktury utworzonego batalionu granicznego WOP Prudnik[7], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Konradowie[g].

1 listopada 1989 roku rozformowano batalion graniczny WOP Prudnik i strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach już jako Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Konradowie (na czas „P” kadrowa)[g], przejmując pod ochronę część odcinka granicy państwowej rozformowanej strażnicy WOP Pokrzywna. Tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy również po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG.

Straż Graniczna:
Po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Śląski Oddział Straży Granicznej w Raciborzu[h][9] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Konradowie.

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Konradowie[i]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej oraz siły i środki, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Głuchołazach II kategorii (GPK SG w Głuchołazach) wraz z obiektem, który wykorzystywany był jako siedziba GPK SG w Głuchołazach.

Kolejno obiekt w Konradowie wykorzystywany był przez:

Po rozformowaniu Grupy Zamiejscowej PSG w Opolu, budynki zostały przekazane gminie i zaadaptowane na mieszkania.

Ochrona granicy | edytuj kod

W 1960 roku 4 strażnica WOP Konradów I kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 15 438 m.

Od lat 60 XX wieku[11] do końca lat 80 XX w. na odcinku strażnicy w miejscowości Jarnołtówek[j] do pełnienia służby w ochronie granicy, wykorzystywana była metalowa wieża obserwacyjna[k].

Od 13 kwietnia 1960 roku, formalnie do 24 maja 1985, na ochranianym przez strażnicę WOP Konradów odcinku granicy państwowej funkcjonowało przejście graniczne małego ruchu granicznego, w którym kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Konradowie do 31 października 1989 roku, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie zn. gran. nr IV/148 (Biskupia Kopa), wyłącznie zn. gran. nr 160/3b (Biała Głuchołaska).
  • Główny wysiłek w ochronie granicy skupiała od zn. gran. nr IV/148, do zn. gran. nr IV/151 w głębi Jarnołtówek
  • Odcinek zagrożony był od zn. gran. nr IV/158, do zn. gran. nr 160/2a w głębi Głuchołazy.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby:
  1. na korzyść strażnicy WOP Gierałcice do znaku gran. nr 160/3a.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czechosłowackiej OSH (Ochrana Statnich Hranic):
    • Zlaté Hory – wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr IV/148 do zn. gran. nr IV/158 (naczelnik placówki – mjr Piotr Blachuta).
    • Mikulovice – wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr IV/158, do zn. gran. nr 160/3b (naczelnik placówki – mjr Drahomir Grund).

1 listopada 1989 roku odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka po rozformowanej Strażnicy WOP Pokrzywna[g], od zn. gran. nr IV/148, do włącznie zn. gran. nr 140/13 (linia kolejowa nr 343).

W okresie 1 listopada 1989-15 maja 1991 Strażnica WOP Lądowa kadrowa kat. I w Konradowie, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie zn. gran. nr 140/13 (linia kolejowa tranzytu czeskiego), wyłącznie zn. gran. nr 160/3b (Biała Głuchołaska).
  • Główny wysiłek w służbie skupiała od znaku gran. nr 145/13, do znaku gran. nr IV/151 w głębi Jarnołtówek.
  • Odcinek zagrożony był od znaku gran. nr IV/158, do znaku gran. nr 160/2a w głębi Głuchołazy.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
    • Strażnice WOP w: Trzebinie i Gierałcicach
    • Graniczna Placówka Kontrolna Głuchołazy
    • Sekcja Zwiadu WOP w Prudniku
    • Komisariat MO w Głuchołazach
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czechosłowackiej OSH (Ochrana Statnich Hranic):
    • Jindřichov: wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr 140/13, do zn. gran. nr IV/146 .
    • Zlaté Hory – wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr IV/146 do zn. gran. nr IV/158 (naczelnik placówki – mjr Piotr Blachuta).
    • Mikulovice – wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr IV/158, do zn. gran. nr 160/3b (naczelnik placówki – mjr Drahomir Grund).

Straż Graniczna:
W okresie 16 maja 1991–1994 Strażnica SG w Konradowie, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie zn. gran. nr 140/13 (linia kolejowa tranzytu czeskiego), wyłącznie zn. gran. nr 160/3b (Biała Głuchołaska).
  • Główny wysiłek w służbie skupiała od zn. gran. nr 145/13, do zn. gran. nr II/151 w głębi Jarnołtówek.
  • Odcinek zagrożony był od zn. gran. nr II/158, do zn. gran. nr 160/2a w głębi Głuchołazy.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej Referát cizinecké a pohraniční policie (RCPP):
    • Jindřichov (naczelnik referatu – ppłk Binar).
    • Zlaté Hory.
    • Mikulovice (naczelnik referatu – mjr Drahomir Grund).

W 1994 roku odcinek strażnicy został skrócony po przejęciu części odcinka przez utworzoną strażnicę SG w Pokrzywnej, od zn. gran. nr 140/13, włącznie zn. gran. nr II/148.

W okresie 1994–marzec 2001 Strażnica SG w Konradowie, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie zn. gran. nr II/148 (Biskupia Kopa), wyłącznie zn. gran. nr 160/3b (Biała Głuchołaska).
  • Główny wysiłek w służbie skupiała od zn. gran. nr II/148, do zn. gran. nr II/151 w głębi Jarnołtówek.
  • Odcinek zagrożony był od zn. gran. nr II/158, do zn. gran. nr 160/2a w głębi Głuchołazy.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej RCPP:
    • Zlaté Hory.
    • Mikulovice.

W maju 1995 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione drogowe przejście graniczne, w którym kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu wykonywała załoga Granicznej Placówki Kontrolnej SG w Głuchołazach:

W marcu 2001 roku odcinek strażnicy został wydłużony, po przejęciu odcinka granicy państwowej po rozformowanej Strażnicy SG w Pokrzywnej, włącznie zn. gran. nr 140/13 (linia kolejowa nr 343), do zn. gran. nr II/148. W skład strażnicy weszła część sił i środków rozformowanej strażnicy.

W okresie marzec 2001–1 stycznia 2003 Strażnica SG w Konradowie, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie zn. gran. nr 140/13 (linia kolejowa tranzytu czeskiego), wyłącznie zn. gran. nr 160/3b (Biała Głuchołaska).
  • Linia rozgraniczenia:
  1. z strażnicą SG w Trzebinie: włącznie zn. gran. nr 140/13, dalej granicą gmin: Głuchołazy, Nysa, Korfantów oraz Prudnik i Biała.
  2. z strażnicą SG w Gierałcicach: wyłącznie zn. gran. nr II/160/3b, dalej rzeką Biała Głuchołaska do mostu św. Andrzeja, następnie włącznie stacja PKP Głuchołazy, wyłącznie Bodzanów, wyłącznie Rudawa, włącznie Stary Las...
  • Główny wysiłek w służbie skupiała od zn. gran. nr 145/13 do zn. gran. nr II/151 w głębi Jarnołtówek.
  • Odcinek zagrożony był od zn. gran. nr II/158 do zn. gran. nr 160/2a w głębi Głuchołazy.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był:
  1. na korzyść strażnicy SG w Trzebinie: do zn. gran. nr 140/11.
  2. na korzyść strażnicy SG w Gierałcicach: do zn. gran. nr 160/3a.
  • Funkcjonariusze strażnicy SG w Konradowie pełniąc służbę graniczną przy granicy państwowej w rejonie linii rozgraniczenia:
  1. z strażnicą SG w Trzebinie: prowadzili rozpoznanie wzdłuż drogi z miejscowości Pokrzywna w kierunku zn. gran. nr 140/13. Na korzyść sąsiada od zn. gran. nr 140/13 w kierunku Wieszczyny, zwracając uwagę na pola orne przyległe do granicy państwowej i linię kolejową tranzytu czeskiego.
  2. z strażnicą SG w Gierałcicach: prowadzili rozpoznanie wzdłuż szlaku turystycznego na Netce, od ul. Andersa w miejscowości Głuchołazy, w kierunku zn. gran. nr II/160. Na korzyść sąsiada do zn. gran. nr 160/3a w kierunku rzeki Biała Głuchołaska zwracając uwagę na linię kolejową tranzytu czeskiego.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej RCPP:
    • Jindřichov: wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr 140/13, do zn. gran. nr II/146 . Główny wysiłek w służbie skupiała na kierunkach: Jindřichov–Pokrzywna, Jindřichov–Biskupia Kopa. (naczelnicy referatu: – ppłk Binar, kpt. Karol Palica).
    • Zlaté Hory: wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr II/146, do zn. gran. nr II/158. Główny wysiłek w służbie skupiała na kierunkach: Zlaté Hory–Jarnołtówek, OndřejovicePodlesie.
    • Mikulovice: wspólnie ochraniała odcinek granicy państwowej od zn. gran. nr II/158, do zn. gran. nr 160/3b. Główny wysiłek w służbie skupiała na kierunku Mikulovice–Głuchołazy, zn. gran. II/160160/3b (naczelnik referatu: – mjr Drahomir Grund).

Wydarzenia | edytuj kod

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[12]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia - to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[13].
  • 1959/60 – dowództwo WOP udostępniło konie na potrzeby filmu Aleksandra Forda na podstawie powieści Henryka Sienkiewicza Krzyżacy. W filmie brały udział konie ze strażnicy.
  • 1960 – na odcinku strażnicy wprowadzono żołnierzy służby N (niemundurowej) – w ubraniach cywilnych. Przy ich pomocy zabezpieczano odcinek granicy na odcinku Głuchołazy-Konradów[11].
  • 1964 – kpt. Henryk Pacocha zastępca dowódcy strażnicy zaprojektował plakietkę Przyjaciel WOP[14].
  • 1965 – 21 marca strażnicę wizytował ówczesny Kierownik Artystyczny Zespołu Pieśni i Tańca Warszawskiego Okręgu Wojskowego Leopold Kozłowski (kompozytor piosenki), poeta Tadeusz Śliwiak (autor piosenki) oraz solistka zespołu Bronisława Baranowska, która na Festiwalu piosenki w Sopocie w 1964 roku piosenką Dziewczyna WOP-isty zajęła 3 miejsce[15].
  • 1968 – sierpień, rozrzucono ulotki na wysokości byłej Strażnicy WOP Jarnołtówek z samochodu jadącego wzdłuż granicy po stronie czechosłowackiej. Niektóre były sygnowane przez młodzież okręgu opawskiego i Miejską Radę Narodową w Krnovie.
  • 1970 – czerwiec, Szkoła Podstawowa nr 3 w Głuchołazach otrzymała imię Żołnierzy Wojsk Ochrony Pogranicza. Patronami szkoły były strażnice WOP: Konradów, Gierałcice i GPK Głuchołazy[16].
  • 1970 – 20 października została otwarta strzelnica na strażnicy, otwarcia dokonał zastępca dowódcy brygady płk Wojciech Piekarski[17].
  • 1979 – 10 czerwca w 34. rocznicę powstania Wojsk Ochrony Pogranicza, Hufiec ZHP im. Górnośląskiej Brygady WOP otrzymał sztandar ufundowany przez Radę Przyjaciół Harcerstwa i żołnierzy WOP (m.in. instruktorami byli, kadra i żołnierze strażnicy). Wcześniej Uchwałą Miejsko-Gminnej Rady Narodowej w Głuchołazach, nadano Hufcowi imię Górnośląskiej Brygady WOP[17].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (stan wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[18].
  • 1983 – 1 października przybył na stanowisko z-cy d-cy strażnicy ppor. Jerzy Zimowski.
  • 1985 – luty, ubył ze strażnicy do batalionu granicznego WOP Prudnik z-ca d-cy strażnicy ppor. Jerzy Zimowski.
  • 1986 – 1 października przybył na stanowisko z-cy d-cy strażnicy ppor. Bogusław Kuliński.
  • 1987 – rażony został przez piorun w czasie pełnienia służby granicznej żołnierz strażnicy, pełniący służbę graniczną na Biskupiej Kopie.

Strażnice sąsiednie | edytuj kod

Straż Graniczna:

Obsada personalna | edytuj kod

Dowódcy/komendanci strażnicy | edytuj kod

  • por. Szymański
  • kpt. Zygmunt Dębiński[19]
  • kpt. Stefan Matyński (był 21.03.1965[20])[l]
  • kpt. Aleksy Ptaszyński (był 18.06.1972[21]–1983)
  • por. Andrzej Krasicki[22] p.o. (1983)[m]
  • por./kpt. Zbigniew Fornalik[23] (1983–1990[n]
  • ppor. Zbigniew Arnister cz.p.o. (1990)[o]
  • por. Czesław Ziubrzyński[24] (03.12.1990–15.05.1991)[p]

Komendanci strażnicy SG:

  • mjr SG Henryk Pichura (16.05.1991–1993?)[q]
  • por. SG/mjr SG Antoni Ożóg[25] (1993?–01.01.2003) – do rozformowania[r].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Kryptonim strażnicy w latach 1972–1973.
  3. Kryptonim strażnicy w latach 80. XX w.
  4. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  5. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku[1].
  6. Położenie strażnicy → 50°19′00″N 17°23′15″E/50,316556 17,387611.
  7. a b c Zarządzenie Dowódcy Wojsk Ochrony Pogranicza Nr 035/Org z dnia 31 lipca 1989 roku w sprawie zmian etatowych w jednostkach WOP, przeformowano strażnicę WOP – Lądową rozwiniętą kategorii I w Konradowie na Strażnice WOP Lądową (na czas „P” kadrową.
  8. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku, utworzono Śląski Oddział SG.
  9. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  10. Położenie wieży obserwacyjnej50°16′38″N 17°24′57″E/50,277190 17,415834.
  11. Obserwację na wieży obserwacyjnej prowadzi się w warunkach dobrej widoczności w celu ochrony wyznaczonego odcinka granicy. Każda wieża obserwacyjna powinna być wyposażona w: * szkic terenu znajdującego się w zasięgu obserwacji z wyraźnie oznaczonym ochranianym odcinkiem granicy;
  12. kpt. Stefan Matyński ubył do GPK Głuchołazy.
  13. por. Andrzej Krasicki ubył do Strażnicy WOP Krzyżkowice.
  14. por. Zbigniew Fornalik w wyniku wypadku odszedł na rentę.
  15. ppor. Zbigniew Arnister w 1991 roku nie wyraził chęci przejścia do Straży Granicznej i został przeniesiony do dalszego pełnienia służby z WOP do WP.
  16. por. Czesław Ziubrzyński odszedł do rezerwy.
  17. mjr SG Henryk Pichura ubył do Raciborza, na stanowisko z-cy komendanta ds. granicznych Śl OSG.
  18. mjr SG Antoni Ożóg 02.01.2003 roku ubył do GPK SG w Głuchołazach.

Przypisy | edytuj kod

  1. Prochowicz 2011 ↓.
  2. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  3. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  4. Ziemianek 2003 ↓, s. 41.
  5. Jackiewicz 1998 ↓, s. 142-143.
  6. Prochwicz 2011 ↓, s. 143.
  7. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  8. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  9. Łach 2013 ↓, s. 293.
  10. Zniesienie placówki Straży Granicznej w Nysie (pol.). slaski.strazgraniczna.pl.
  11. a b Gacek 2005 ↓, s. 31.
  12. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  13. Kudasiewicz 2003a ↓, s. 8.
  14. Gacek 2005 ↓, s. 37.
  15. Kudasiewicz 2004a ↓, s. 10.
  16. Kudasiewicz 2004b ↓, s. 10.
  17. a b Kudasiewicz 2003b ↓, s. 10.
  18. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  19. Gacek 2005 ↓, s. 65.
  20. Kudasiewicz 2004 ↓, s. 10.
  21. Kudasiewicz 2006 ↓, s. 10.
  22. Gacek 2005 ↓, s. 69.
  23. Gacek 2005 ↓, s. 68.
  24. Gacek 2005 ↓, s. 71.
  25. Na skróty przez Czechy (pol.). nto.pl, 2002-07-26. [dostęp 2019-03-25].

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Strażnica WOP Konradów" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy