Strażnica WOP Kostrzyn


Strażnica WOP Kostrzyn w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Granica polsko-niemiecka, element służby granicznej na moście granicznym w Kostrzynie nad Odrą (1965–1970)

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Kostrzyn imienia Rudolfa Gyptnera – nieistniejący obecnie pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczą na granicy z Niemiecką Republiką Demokratyczną/Republiką Federalną Niemiec[b].

Granica polsko-niemiecka, znak gran. w rej. Kostrzyna nad Odrą (maj 2016)

Strażnica Straży Granicznej w Kostrzynie nad Odrą – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Republiką Federalną Niemiec.

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Strażnica została sformowana w 1945 roku w strukturze 11 komendy odcinka Mieszkowice jako 51 strażnica WOP [1]. Kierownictwo strażnicy stanowili: komendant strażnicy, zastępca komendanta do spraw polityczno-wychowawczych i zastępca do spraw zwiadu. Strażnica składała się z dwóch drużyn strzeleckich, drużyny fizylierów, drużyny łączności i gospodarczej. Etat przewidywał także instruktora do tresury psów służbowych oraz instruktora sanitarnego[2].

Rozkazem organizacyjnym szefa Departamentu WOP nr 013 z 21.03.1947 roku Strażnica WOP nr 51 Kostrzyn z 3 Szczecińskiego Oddziału WOP została przekazana do Komendy odcinka nr 10 Górzyca z 2 Poznańskiego Oddziału WOP.

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku 51 strażnica OP Kostrzyn została włączona w struktury 36 batalionu Ochrony Pogranicza w Słońsku,a 1 stycznia 1951 roku w struktury 94 batalionu WOP w Słońsku.

W 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic, a Strażnica WOP Kostrzyn otrzymała nr 49 w skali kraju. W 1956 roku rozpoczęto numerowanie strażnic na poziomie brygady. Strażnica Specjalna WOP Kostrzyn była 21. w 9 Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza. W tym samym roku rozwiązano 94 batalion WOP[3], a jego strażnice zostały włączone w struktury 93 batalionu WOP w Słubicach[4][5]. 1 stycznia 1960 roku funkcjonowała jako 1 strażnica WOP II kategorii Kostrzyn w strukturach 93 batalionu WOP, a 1 stycznia 1964 roku jako 1 strażnica WOP lądowa II kategorii Kostrzyn[6]. Natomiast w marcu 1968 roku była jako Strażnica WOP rzeczna nr 1 Kostrzyn w strukturach ww. batalionu.

W 1976 roku Wojska Ochrony Pogranicza przeszły na dwuszczeblowy system zarządzania. Strażnica WOP Kostrzyn podporządkowana została bezpośrednio pod sztab Lubuskiej Brygady WOP w Krośnie Odrzańskim[7], a w 1984 roku utworzonego batalionu granicznego WOP Słubice, jako Strażnica WOP Kostrzyn. Po rozformowaniu Lubuskiej Brygady WOP, 1 listopada 1989 roku strażnica została włączona w struktury Pomorskiej Brygady WOP w Szczecinie i tak funkcjonowała do 15 maja 1991 roku[8].

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku strażnica została przejęta przez Lubuski Oddział Straży Granicznej w Krośnie Odrzańskim[9] i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Kostrzynie nad Odrą (Strażnica SG w Kostrzynie nad Odrą).

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej, związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Kostrzynie nad Odrą[c]. Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy, przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Kostrzynie nad Odrą (GPK SG w Kostrzynie nad Odrą).

Ochrona granicy | edytuj kod

W październiku 1945 roku[d] w ramach tworzących się Wojsk Ochrony Pogranicza na odcinku strażnicy zostały utworzone Przejściowe Punkty Kontrolne Kostrzyn (PPK Kostrzyn)[10]:

W 1960 roku 1 strażnica WOP Kostrzyn II kategorii ochraniała odcinek granicy państwowej o długości 11 275 m:

Straż Graniczna:
21 listopada 1992 roku na odcinku strażnicy zostało uruchomione drogowe przejście graniczne, w którym odprawę graniczną osób, towarów, i środków transportu, wykonywała załoga Granicznej Placówki Kontrolnej Straży Granicznej w Kostrzynie nad Odrą (GPK SG w Kostrzynie nad Odrą):

Wydarzenia | edytuj kod

  • 1965 – 6 maja odbyła się uroczystość nadania Strażnicy WOP Kostrzyn imienia Rudolfa Gyptnera, bohatera NRD poległego 28 listopada 1944 roku koło Częstochowy w walce z Niemcami.
  • 13 grudnia 1981–22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[11].

Strażnice sąsiednie | edytuj kod

Dyslokacje 1957 1945

Straż Graniczna:

Dowódcy strażnicy | edytuj kod

  • kpt. Piotr Kołodziejczuk (był 10.1946)[e]
  • por. Franciszek Żółtek (od 1948)
  • chor. Albert Sabinicz (do 1951)
  • st. sierż. Mieczysław Gemer–Mazowicz (od 1951)
  • chor. Janusz Zając(od 1952)
  • ppor. Leon Szarota (do 1954)
  • ppor. Jan Michalak (1954–1956)
  • kpt. Wacław Fagas (1956–1964)
  • por. Protazy Czech (od 1964)
  • mjr Bogumił Jędrycha (był w 1970[13]–był w 1988)
  • kpt./mjr Krzysztof Mielczarek[14].

Poniżej wykaz dowódców strażnicy podano za: Józef Ostrowski: Lubuska Brygada Wojsk Ochrony Pogranicza 1945–1989. Ludzie – wydarzenia. s. 19.

  • por. Fagas
  • kpt. Michalak
  • mjr Bogumił Jędrycha.

Uwagi | edytuj kod

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Od 3 października 1990 roku z RFN.
  3. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  4. Rozkaz nr 0304/Org. ND WP z 28.10.1945 roku dot. sformowania przejściowych punktów kontrolnych.
  5. Rozkaz personalny dowódcy WOP nr 052 z 19.10.1946[12].

Przypisy | edytuj kod

  1. ASGran., sygn. 217/143 ↓.
  2. Dominiczak 1985 ↓, s. 46.
  3. Prochwicz 2011 ↓, s. 217.
  4. Jackiewicz 1998 ↓, s. 52.
  5. Ostrowski 2005 ↓, s. 19.
  6. Wykazy dyslokacyjne WOP ↓.
  7. Jackiewicz 1998 ↓, s. 53.
  8. muzeumsg–Lubuska Brygada WOP ↓.
  9. Łach 2013 ↓, s. 294.
  10. Zaremba 2008 ↓, s. 99.
  11. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  12. Rozkazy personalne DWOP ↓.
  13. Kronika 6 Drużyny Harcerskiej im. Zawiszy Czarnego w Górzycy od 14.09.1970.
  14. Dowódcy PPK/GPK/placówki/strażnicy WOP/SG w Kostrzynie nad Odrą (pol.). W: Stary Kostrzyn [on-line]. facebook.com, 2016-04-27. [dostęp 2021-01-20].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Strażnica WOP Kostrzyn" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy