Strażnica WOP Leszna Górna


Na mapach: 49°41′33″N 18°42′57″E/49,692417 18,715833

Strażnica WOP Leszna Górna w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Granica polsko-czeska, Leszna Górna, ul. Miodowa – znak gran. nr 57/2 (maj 2018) Żołnierze Strażnicy WOP Leszna Górna Przed służbą graniczną i WSK-125 (1982) Przy samochodach: dostawczym FSC Żuk i osobowo-terenowym GAZ-69 (1982) Przed budynkiem strażnicy przy maszcie antenowym (1982)

Strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza Dzięgielów/Leszna Górna – nieistniejący obecnie podstawowy pododdział Wojsk Ochrony Pogranicza pełniący służbę graniczną na granicy polsko-czechosłowackiej.

Strażnica w Straży Granicznej w Lesznej Górnej – nieistniejąca obecnie graniczna jednostka organizacyjna Straży Granicznej realizująca zadania bezpośrednio w ochronie granicy państwowej z Czechosłowacją/Republiką Czeską[b].

Spis treści

Formowanie i zmiany organizacyjne | edytuj kod

Strażnica została sformowana po 1946 roku w strukturze 44 komendy odcinka Ustroń jako 203a strażnica WOP (Dzięgielów).

W związku z reorganizacją oddziałów WOP, 24 kwietnia 1948 roku strażnica została włączona w struktury 61 batalionowi Ochrony Pogranicza, a 1 stycznia 1951 roku 41 batalionu WOP w Ustroniu.

15 marca 1954 roku wprowadzono nową numerację strażnic[c], a strażnica WOP Dzięgielów otrzymała nr 209 w skali kraju. 11 grudnia 1954 roku 209 strażnicę WOP Dzięgielów[d]Przeniesiono do nowych budynków we wsi Leszna Górna[1].

W 1957 roku rozformowano 41 batalion WOP Ustroń[e][2] i strażnicę włączono w struktury 42 batalionu WOP w Cieszynie.

31 grudnia 1959 roku była jako 26 strażnica WOP III kategorii Leszna Górna.

1 stycznia 1964 roku była jako 27 strażnica WOP lądowa III kategorii Leszna Górna.

W 1976 roku, w związku z przejściem na dwuszczeblowy system dowodzenia, strażnicę podporządkowano bezpośrednio pod sztab Górnośląskiej Brygady WOP w Gliwicach[3].

13 grudnia 1981 roku po wprowadzeniu stanu wojennego na terytorium kraju, dowódca GB WOP wewnętrznym rozkazem w miejscu stacjonowania poszczególnych batalionów, utworzył tzw. „wysunięte stanowiska dowodzenia” (zalążek przyszłych batalionów granicznych), którym podporządkował strażnice znajdujące się na odcinkach dawnych batalionów granicznych. Brygada wykonywała zadania ochrony granicy i bezpieczeństwa państwa wynikające z dekretu o wprowadzeniu stanu wojennego[4].

W 1983 roku Strażnica WOP Leszna Górna włączona została w struktury Jednostki WOP im. Ziemi Cieszyńskiej w Cieszynie[5], a od połowy 1984 roku utworzonego batalionu granicznego WOP Cieszyn[3], jako Strażnica WOP Lądowa rozwinięta kat. I w Lesznej Górnej.

Od 1989 roku stopniowo, po odejściu żołnierzy służby zasadniczej do rezerwy, strażnicę rozwiniętą przekształcano w strażnicę na czas „P” kadrową i funkcjonowała do 15 maja 1991 roku. Żołnierze służby zasadniczej WOP z ostatnich poborów nadal pełnili służbę w strażnicy już po utworzeniu Straży Granicznej, równolegle z przyjętymi do służby kandydackiej funkcjonariuszami SG.

Straż Graniczna:
15 maja 1991 roku po rozwiązaniu Wojsk Ochrony Pogranicza, 16 maja 1991 roku trażnica w Lesznej Górnej przejęta została przez Beskidzki Oddział Straży Granicznej[f][6] w Cieszynie i przyjęła nazwę Strażnica Straży Granicznej w Lesznej Górnej.

1 grudnia 1998 roku Decyzją nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 5 sierpnia 1998 roku[g], Strażnica SG w Lesznej Górnej włączona została w struktury Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu[7].

W 2000 roku rozpoczęła się reorganizacja struktur Straży Granicznej związana z przygotowaniem Polski do wstąpienia, do Unii Europejskiej i przystąpieniem do Traktatu z Schengen. Podczas restrukturyzacji wprowadzono kompleksową ochronę granicy już na najniższym szczeblu organizacyjnym tj. strażnica i graniczna placówka kontrolna. Wprowadzona całościowa ochrona granicy zniosła podział na graniczne jednostki organizacyjne ochraniające tylko tzw. „zieloną granicę” i prowadzące tylko kontrole ruchu granicznego. W wyniku tego, 2 stycznia 2003 roku nastąpiło zniesie Strażnicy SG w Lesznej Górnej[h].[7] Ochraniany przez strażnicę odcinek granicy państwowej przejęła Graniczna Placówka Kontrolna Straży Granicznej w Lesznej Górnej (GPK SG w Lesznej Górnej}, a obiekt został przekazany gminie, następnie sprzedany osobie prywatnej.

Ochrona granicy | edytuj kod

Od 1947 roku na odcinku strażnicy WOP Leszna Górna funkcjonował PPK MRG, gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy[8]:

1 stycznia 1964 roku, na ochranianym odcinku funkcjonowały przejścia graniczne małego ruchu granicznego (mrg), gdzie kontrolę graniczną i celną osób, towarów oraz środków transportu wykonywała załoga strażnicy:

W 1959 roku 26 strażnica WOP III kategorii Leszna Górna:

  1. z placówką WOP nr 1 Poniwiec kategorii II: włącznie znak graniczny nr III/235 w kierunku północnym wyłącznie Cisownica, wyłącznie Kozakowice, dalej do południowego skraju jeziora Skoczów, Skoczów.

Do lutego 1976 roku Strażnica WOP Leszna Górna ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/249, wyłącznie znak gran. nr III/275.

W lutym 1976 roku, odcinek strażnicy został wydłużony po przejęciu części odcinka granicy państwowej:

  1. placówki WOP Poniwiec od znaku gran. nr III/249, włącznie do znaku gran. nr III/246.
  2. strażnicy WOP Cieszyn, od znaku gran. nr III/275, wyłącznie do znaku gran. nr III/279.

Do 31 grudnia 1989 roku, rozwinięta strażnica lądowa WOP Leszna Górna I kategorii, a od 10 kwietnia 1990 do 15 maja 1991 kadrowa Strażnica WOP Leszna Górna, ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr III/246, wyłącznie znak gran. nr III/279.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był minimum: na głównym kierunku dwukrotnie, na pozostałym raz w ciągu doby:
  1. na korzyść Strażnicy WOP Cieszyn do znaku gran. nr III/280.
  • Współdziałała w zabezpieczeniu granicy państwowej z:
  • W ochronie granicy dowódcy strażnicy ściśle współpracowali z swoimi odpowiednikami tj. naczelnikami placówek OSH (Ochrana Statnich Hranic) CSRS.

Straż Graniczna:
W latach 16 maja 1991–1 stycznia 2003, Strażnica SG w Lesznej Górnej ochraniała odcinek granicy państwowej:

  • Włącznie znak gran. nr I/46, wyłącznie znak gran. nr I/79.
  • W okresie zimowym pas śnieżny sprawdzany był:
  1. na korzyść Strażnicy SG w Cieszynie (od 15 października 2002 GPK SG w Cieszynie) do znaku gran. nr I/80.
  • Komendanci strażnicy/placówki współdziałali w zabezpieczeniu granicy państwowej z placówkami po stronie czeskiej cizinecké policie RCPP.

W 2000 roku na odcinku strażnicy została utworzona GPK SG w Lesznej Górnej, której załoga wykonywała kontrolę graniczną osób, towarów i środków transportu w przejściu granicznym:

Wydarzenia | edytuj kod

  • 1956 – koniec czerwca, początek lipca w okresie tzw. „Wypadków poznańskich”, przy linii granicznej i w strefie działania, odnajdywano pakunki zawierające ulotki z tzw. „bibułą”, przytwierdzone do balonów leżących na ziemi[9]. W związku z masowością zjawiska, żołnierze otrzymali zezwolenie na użycie broni, celem zestrzelenia nisko przelatujących balonów (nawet jeśli znajdowały się na terytorium czechosłowackim, ale w zasięgu ognia – to samo czynili pogranicznicy czechosłowaccy)[10].
  • 13 grudnia 1981-22 lipca 1983 – (Stan Wojenny w Polsce), normę służby granicznej dla żołnierzy podwyższono z 8 do 12 godzin na dobę. Ścisłą kontrolą objęto całą strefę nadgraniczną, zamknięte zostały szlaki turystyczne. W stan gotowości były postawione pododdziały odwodowe[11].

Strażnice sąsiednie | edytuj kod

Straż Graniczna:

Dowódcy/komendanci strażnicy | edytuj kod

  • kpt. Julian Zawiślak[12]
  • por./kpt. Bolesław Cader[13] (do 04.1966)
  • kpt. Alojzy Dziambor[14] (od 04.1966)
  • kpt./mjr Józef Sołyga (był w 1976[15]–09.03.1982)
  • por./mjr Andrzej Wróbel[16] (10.03.1982–01.04.1991[i])[j]

Komendanci strażnicy SG:

  • mjr SG/ppłk SG Andrzej Wróbel (02.04.1991–01.01.2003) – do rozformowania[k].

Uwagi | edytuj kod

  1. Od 1991 roku strażnica Straży Granicznej.
  2. Od 1 stycznia 1993 roku z Republiką Czeską.
  3. Rozkaz dowódcy WOP z 22.02.1954 roku (Prochowicz 2011 ↓).
  4. Aktualny właściciel nieruchomości p. Glajcar
  5. Zarządzenie MSW nr 034/57/WW z dnia 21.02.1957 roku (Jackiewicz 1998 ↓, s. 134).
  6. Zarządzenie nr 021 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 07.05.1991 roku utworzono Beskidzki OSG według etatu nr 44/06.
  7. Decyzja nr 34 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 05.08.1998 roku w sprawie powołania zespołów do spraw nadzoru nad likwidacją Beskidzkiego OSG oraz rodzajów czynności likwidacyjnych. Polecił w niej przekazać podległe jednostki organizacyjne, majątek i sprzęt komendantom Karpackiego OSG i Śląskiego OSG.
  8. Zarządzenie nr 058 Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia 13.12.2002 roku zmieniające zarządzenie w sprawie organizacji wchodzących w skład Straży Granicznej komend, strażnic, granicznych placówek kontrolnych, dywizjonów, pododdziałów odwodowych oraz ośrodków szkolenia w ramach III etapu realizacji programu dostosowania Straży Granicznej do standardów Schengen, polegającą na włączeniu wytypowanych strażnic w struktury gpk. W wyniku przeprowadzonej reorganizacji we wszystkich oddziałach SG 62 strażnice zostały włączone w struktury gpk.
  9. Rozkaz nr 077 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 17.04.1991 roku.
  10. Wtórnik 2891/80
  11. ppłk SG Andrzej Wróbel 02.01.2003 roku ubył do GPK SG w Lesznej Górnej na stanowisko zastępcy komendanta GPK SG.

Przypisy | edytuj kod

  1. Gacek 2005 ↓, s. 7.
  2. Prochwicz 2011 ↓, s. 224.
  3. a b Jackiewicz 1998 ↓, s. 145.
  4. Żurawlow 2011 ↓, s. 41.
  5. Gacek 2005 ↓, s. 19.
  6. Łach 2013 ↓, s. 292.
  7. a b muzeumsg ↓.
  8. Gacek 2005 ↓, s. 8.
  9. Robert Spałek: Agenci w balonach – mniej znany aspekt „wojny balonowej” (pol.). ipn.gov.pl.
  10. Kudasiewicz 2003 ↓, s. 8.
  11. Żurawlow 2011 ↓, s. 37.
  12. Gacek 2005 ↓, s. 70.
  13. Gacek 2005 ↓, s. 64.
  14. Gacek 2005 ↓, s. 68.
  15. Gacek 2005 ↓, s. 15.
  16. Gacek 2005 ↓, s. 20.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Strażnica WOP Leszna Górna" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy