Strajki lubelskie 1980


Strajki lubelskie 1980 w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Pomnik Lubelskiego Lipca w Lublinie

Strajki lubelskie 1980, Lubelski Lipiec, Świdnicki Lipiec – fala strajków i protestów pracowniczych, które w dniach 8-24 lipca 1980 objęły ponad 150 zakładów pracy na Lubelszczyźnie, z czego 91 w Lublinie[1][2]. Pracownicy domagali się cofnięcia podwyżek cen artykułów cofnięcia podwyżek cen artykułów żywnościowych, podwyżek płac, poprawy warunków pracy oraz w kilku przypadkach niezależności działania związków zawodowych. W WSK Świdnik i w FSC Lublin protesty zakończyły się pisemnymi porozumieniami robotników z władzami. Protesty określane mianem Lubelskiego Lipca 1980 otworzyły drogę do lepiej przygotowanych i przeprowadzonych strajków sierpniowych na Wybrzeżu.

Strajki rozpoczęły się w Wytwórni Sprzętu Komunikacyjnego Świdnik na Wydziale Obróbki Mechanicznej 8 lipca 1980 roku, a ich bezpośrednią przyczyną była podwyżka cen żywności. Strajk w WSK zakończył się 11 lipca podpisaniem pierwszego porozumienia między pracownikami reprezentowanymi przez "komitet postojowy" a władzą, jakie zawarto w lecie 1980 roku.

Protesty rozszerzyły się na zakłady pracy w Lublinie i na całej Lubelszczyźnie. Pracę przerwano między innymi w największych zakładach regionu Polmozbyt Lublin, Fabryka Maszyn Rolniczych „Agromet” w Lublinie, Lubelskie Zakłady Naprawy Samochodów w Lublinie, Zakład Naprawczo-Produkcyjny Mechanizacji Rolnictwa w Lublinie, Fabryka Samochodów Ciężarowych w Lublinie, Zakłady Azotowe Puławy w Puławach, Zakłady Eda w Poniatowej, KWK w Bogdance,Fabryka Łożysk Tocznych w Kraśniku, Polskie Koleje Państwowe w Lublinie, Miejskie Przedsiębiorstwo Komunikacji w Lublinie.

Lubelska prasa nie informowała o strajkach. Od 9 lipca Radio Wolna Europa systematycznie nadawało o nich informacje. Zwłaszcza strajk kolei był dotkliwy dla władz, a miasto bardzo odczuło strajk komunikacji miejskiej od 18 lipca. Do 20 lipca podpisano porozumienia między poszczególnymi strajkującymi zakładami pracy a stroną rządową, w których obiecano podwyżkę płac.

Z powodu strajków regionie nie odbyły się obchody Narodowego Święta Odrodzenia Polski (22 lipca), rocznicy ogłoszenia Manifestu PKWN.

Spis treści

Upamiętnienie | edytuj kod

„Rondo Lubelskiego Lipca 80" w Lublinie Wystawa "Przed sierpniem był lipiec” na Placu Litewskim w Lublinie w 40 rocznicę Lubelskiego Lipca 1980.

Wydarzenia Lubelskiego Lipca 1980 r. upamiętniał drewniany pomnik odsłonięty w pierwszą rocznicę strajków 10 lipca 1981. Pomnik usytuowany na terenie nieistniejących Lubelskich Zakładów Naprawy Samochodów przy Drodze Męczenników Majdanka w Lublinie. W 30-tą rocznicę wybuchu strajków Lubelskiego Lipca niszczejący pomnik zastąpiono Krzyżem Wdzięczności projektu Tomasza Bielaka[3].

W 25 rocznicę strajków na lubelskiej kolei, w ramach projektu artystyczno-edukacyjnego „wagon.lublin.pl” specjalnym wagonem, śladami polskiego lata '80 objechał Polskę zespół młodych artystów, dziennikarzy i animatorów związanych z Akademią Obywatelską działającą przy Ośrodku „Brama Grodzka – Teatr NN". Akcję powtórzono w 30 rocznicę powstania „Solidarności”.[4]

Wydarzenia roku 1980 na Lubelszczyźnie upamiętnia także „Rondo Lubelskiego Lipca 80" w Lublinie. Imię Lubelskiego Lipca nosi również Szkoła Podstawowa nr 40 im. przy ulicy Róży Wiatrów 9 w Lublinie.

Wydarzenia Lipca 1980 relacjonuje film dokumentalny Grzegorza Linkowskiego "Przed Sierpniem był Lipiec" z 2000 roku.[5]

W 40 rocznicę strajków na Placu Litewskim w Lublinie zaprezentowano wystawę „Przed sierpniem był lipiec” upamiętniającą strajki.[6]

Przypisy | edytuj kod

  1. Lubelski Lipiec – Encyklopedia Solidarności, www.encysol.pl [dostęp 2020-08-04] .
  2. Lubelski Lipiec 1980 – historia wydarzeń - Leksykon - Teatr NN, teatrnn.pl [dostęp 2020-08-04]  (pol.).
  3. Lubelski Lipiec – Encyklopedia Solidarności, www.encysol.pl [dostęp 2020-08-04] .
  4. Lubelski Lipiec '80 - Leksykon - Teatr NN, teatrnn.pl [dostęp 2020-08-04]  (pol.).
  5. FilmPolski.pl, FilmPolski [dostęp 2020-08-04]  (pol.).
  6. ArturA. Jurkowski ArturA., Przed sierpniem był lipiec. Wystawa w rocznicę Lubelskiego Lipca - protestów na Lubelszczyźnie w lipcu 1980 roku, Kurier Lubelski, 6 lipca 2020 [dostęp 2020-08-04]  (pol.).

Bibliografia | edytuj kod

  • Marcin Dąbrowski. Lubelski lipiec 1980. Lublin: Norbertinum, 2006
  • Stąd ruszyła lawina... Lublin: Region Środkowowschodni NSZZ  "Solidarność" 1980-1989, pod red. Pawła Gacha, Norbertinum, Lublin 2006
  • Scriptores nr 45 (2015): Lublin – Drogi do wolności. T. 6 : Lubelski Lipiec '80. Lublin: Ośrodek "Brama Grodzka - Teatr NN", 2015

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Strajki lubelskie 1980" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy