Stryków


Na mapach: 51°54′04″N 19°36′39″E/51,901111 19,610833

Stryków w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strykówmiasto w województwie łódzkim, w powiecie zgierskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Stryków. Był miastem szlacheckim[2].

Według danych GUS z 31 grudnia 2019 r. miasto liczyło 3478 mieszkańców przy gęstości zaludnienia na poziomie 426,7 osób/km2[1].

Stryków położony jest w historycznej ziemi łęczyckiej[3], na obszarze Wzniesień Łódzkich, nad rzeką Moszczenicą, na północny wschód od Łodzi. W obrębie miasta znajduje się zalew o powierzchni 9 ha[4].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Tablica upamiętniająca nadanie praw miejskich przez króla Władysława Jagiełłę

Stryków uzyskał prawa miejskie w 1394 z rąk Władysława Jagiełły na prośbę Deresława de Thulka – podskarbiego łęczyckiego i ówczesnego dziedzica tamtejszych dóbr. W średniowieczu Stryków leżał przy drodze ze Zgierza do Łowicza łączącej Mazowsze z Wielkopolską i Śląskiem. Miasto ze swymi 45 rzemieślnikami (13 sukienników, 5 kupców i kramarzy oraz 5 szynkarzy) stanowiło lokalny ośrodek handlu i rzemiosła, było też ośrodkiem dóbr szlacheckich. Po najeździe szwedzkim w XVII wieku miasto podupadło i zaczęło się odradzać dopiero pod koniec XVIII wieku dzięki F. Czarneckiemu, który próbował ze Strykowa uczynić ośrodek produkcji tekstylnej.

Mimo sprowadzenia handlarzy wełną oraz sukienników Stryków pozostawał ciągle miasteczkiem o charakterze rzemieślniczo-rolniczym i w 1870 utracił prawa miejskie. W 1902 Stryków uzyskał połączenie kolejowe z Łodzią i Warszawą. Również na początku XX wieku stał się dużym ośrodkiem mariawitów. Dzięki ponownemu rozwojowi rzemiosła, zwłaszcza krawiectwa, szewstwa i garbarstwa w 1923 Stryków odzyskał prawa miejskie.

Stryków, 1940 r. Kościół rzymskokatolicki św. Marcina Kościół mariawicki św. Anny i św. Marcina

W trakcie II wojny światowej miasto straciło 45% ludności – głównie Żydów – wymordowanych przez hitlerowców, oraz osiadłych w Strykowie Niemców, którzy opuścili miasto wraz z odwrotem okupantów. Na północny zachód od centrum Strykowa znajdują się pozostałości po cmentarzu żydowskim, na którym ostatni pochówek został przeprowadzony w 1946. Na pozostałościach cmentarza ewangelickiego znajduje się kilkanaście grobów protestanckich, w większości niemieckich, sprzed 1945. Duża kolonia osadników niemieckich znajdowała się w podstrykowskiej osadzie Tymianka.

W latach 1975–1998 miasto administracyjnie należało do starego woj. łódzkiego.

Stryków na przestrzeni wieków wydał wiele znanych osób. Wywodzą się z niego między innymi: historyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego Maciej Stryjkowski, Łazarz Andrysowicz – twórca polskiego drukarstwa oraz Paweł Radziszewski (1890–1931) – polski mineralog. W Strykowie urodził się również cyrkowiec i siłacz Zishe Breitbart (1893–1925).

Demografia | edytuj kod

  • Piramida wieku mieszkańców Strykowa w 2014 roku[5].


Zabytki | edytuj kod

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[6] na listę zabytków wpisany jest obiekt:

  • dom, ul. Adama Mickiewicza 3, drewn., 2 poł. XIX, nr rej.: 725-I-109 z 9.11.1956

Turystyka | edytuj kod

 Osobny artykuł: Zalew w Strykowie.

Atrakcją turystyczno-rekreacyjną miasta jest (zwłaszcza w okresie letnim) zalew o pow. 9 ha wraz z plażą i strzeżonym kąpieliskiem. Na miejscu istnieje możliwość wypożyczenia sprzętu pływającego (rowery wodne, kajaki). Obok zalewu jest duży parking. Znajduje się też obiekt sportowy zbudowany w ramach programu Orlik 2012. W jego skład wchodzi boisko do piłki nożnej ze sztuczną murawą, boisko do koszykówki oraz tenisa ziemnego, a także szatnie. Z inicjatywy młodzieży, nad zalewem powstał również skatepark. W Strykowie znajduje się ośrodek zdrowia, posterunek policji, dworzec PKP, postój taxi, hotel, jednostka Państwowej Straży Pożarnej, jednostka OSP, tor motocrossowy, trzy stacje paliw (w tym dwie z gazem, a jedna przy trasie do Łodzi).

Atrakcjami są również:


Sport | edytuj kod

W miejscowości działa klub piłki nożnej, Zjednoczeni Stryków, występujący obecnie w IV lidze polskiej piłki nożnej oraz klub kolarski LUKS Dwójka Stryków.


Transport | edytuj kod

Drogi | edytuj kod

Obecnie przez Stryków przebiega droga krajowa nr 14 oraz autostrada A2. Na południowy wschód od miasta znajduje się węzeł autostradowy Łódź Północ - skrzyżowanie autostrad A1 i A2.

Kolej | edytuj kod

Przez miasto przebiega linia kolejowa nr 15. W mieście znajduje się czynna stacja kolejowa Stryków[7].

Komunikacja miejska | edytuj kod

Miasto włączone jest do sieci komunikacji autobusowej MPK Łódź: linia 60C[8] oraz MUK w Zgierzu: linia 2[9].

Gospodarka | edytuj kod

Dzięki powstającemu skrzyżowaniu autostrad A1 i A2 miasto stało się jednym z najważniejszych punktów komunikacyjnych tej części Europy. Wpływa to na duży przypływ inwestorów - szczególnie z branży logistycznej. W ostatnich latach bezrobocie spadło z 13 do 4 proc., a budżet gminy urósł o 40 mln zł – z 10 do 50 (stan na 2012 rok)[10].

W miejscowości działało Państwowe Gospodarstwo RolnePaństwowe Gospodarstwo Hodowli Zwierząt Futerkowych w Strykowie i Smolicach[11].

Oświata | edytuj kod

Szkoła Podstawowa nr 1

W Strykowie znajdują się 2 szkoły podstawowe.

Religia | edytuj kod

W Strykowie znajdują się dwa kościoły: neobarokowy kościół św. Marcina będący siedzibą parafii rzymskokatolickiej i neogotycki kościół św. Anny i św. Marcina będący siedzibą parafii Kościoła Starokatolickiego Mariawitów.

W mieście żyje również diaspora Kościoła Katolickiego Mariawitów, utrzymująca kontakt z parafią w Niesułkowie. Wierni ze Strykowa odprawiają adorację ubłagania 9. dnia każdego miesiąca[12].

Zobacz też | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Wyniki badań bieżących - Baza Demografia - Główny Urząd Statystyczny, demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-05-20] .
  2. Przeszłość administracyjna ziem województwa łódzkiego, w: Rocznik Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego, Łódź 1929, s. 15.
  3. Alicja Szymczakowa: Piotr Tłuk ze Strykowa h. Łazęka. Internetowy Polski Słownik Biograficzny, 1981. [dostęp 2020-08-09].
  4. Opis gminy Stryków
  5. http://www.polskawliczbach.pl/Strykow, w oparciu o dane GUS.
  6. NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 24 listopada 2010].
  7. Łódzka Kolej Aglomeracyjna sp. z o.o.: Budowa systemu Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej - Etap I (PDF). [dostęp 2012-05-24].
  8. MPK Łódź - rozkłady jazdy. [dostęp 2012-05-24].
  9. EZG.INFO.PL - Międzygminna linia Aleksandrów - Zgierz - Stryków ruszy 1 października, ezg.info.pl [dostęp 2017-11-26]  (pol.).
  10. gazetaprawna.pl: Wszyscy korzystają na bliskości autostrad - szczególnie małe miasta. [dostęp 6 grudnia 2012].
  11. Dz.U. z 1990 r. nr 51, poz. 301
  12. Liturgiczny Kalendarz Mariawicki na rok 2019 (Felicjanów)
Na podstawie artykułu: "Stryków" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy