Strzępiak owłosiony


Strzępiak owłosiony w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Zarodniki

Strzępiak owłosiony (Inosperma calamistratum (Fr.) Matheny & Esteve-Rav.) – gatunek grzybów należący do rodziny strzępiakowatych (Inocybaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Inosperma, Inocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1821 r. Elias Fries nadając mu nazwę Agaricus calamistratus. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Matheny i Esteve-Rav. w 1876 r.[1]

Synonimy[2]:

  • Agaricus calamistratus Weinm.1836
  • Agaricus calamistratus Fr.1821
  • Inocybe calamistrata (Fr.) Gillet 1876
  • Inocybe calamistrata (Fr.) Gillet 1876 f. calamistrata
  • Inocybe calamistrata f. gracilis J.E. Lange 1938)
  • Inocybe calamistrata (Fr.) Gillet 1876 var. calamistrata

Nazwę polską podał Andrzej Nespiak w 1990 r.[3] Jest niespójna z aktualną nazwą naukową.

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica do 4(-5) cm, początkowo stożkowato wypukły lub dzwonkowaty z niewielkim garbkiem, potem rozpłaszczający się. Brzeg początkowo wyraźnie podgięty, potem wyprostowujący się. Powierzchnia sucha, włókienkowato-łuseczkowata o łuskach układających się koncentrycznie i odstających ku górze. Barwa na środku ciemnobrązowa lub kawowa, przy brzegu jaśniejsza[4].

Blaszki

Gęste, cienkie i szerokie, zatokowato wycięte i przyrośnięte. Początkowo białawe lub woskowe, potem ochrowobrązowe. Brzeg jaśniejszy i nierówny[4].

Trzon

Wysokość 4–6 cm, grubość 0,3–0,5 cm, walcowaty, lub nieco tylko rozszerzony u podstawy. Powierzchnia podobnie jak kapelusz włóknisto-łuseczkowata, tylko szczyt czasami bywa nagi. Najgęściejsze łuseczki są u podstawy. U szczytu białawy, poza tym brązowy, przy podstawie o barwie od oliwkowej do niebieskozielonawej[4].

Miąższ

W kapeluszu i w górnej części trzonu białawy, u podstawy trzonu nibieskawozielony. Po uszkodzeniu różowieje. W smaku łagodny[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalno-fasolkowate, gładkie i bez guzków, 9–12 × 5–6,5 µm. Znajdujące się w hymenium elementy płonne są cienkościenne o maczugowatym kształcie i wymiarach 30–50 × 12–18 µm[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Strzępiak owłosiony występuje na północnej półkuli. Podano jego stanowiska w Ameryce Północnej i Środkowej, Europie oraz w Korei i Japonii[5]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano 4 stanowiska[3]. Znajduje się na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski. Ma status V – gatunek, który zapewne w przyszłości przesunie się do kategorii wymierających, jeśli nadal działać będą czynniki zagrożenia[6].

Grzyb mikoryzowy. Występuje na ziemi w wilgotnych lasach, zwłaszcza pod wierzbami, olchami, świerkami, sosnami[3].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2020-03-04]  (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2020-03-04] .
  3. a b c Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  4. a b c d e Andrzej Nespiak, Grzyby. Tom XIX. Strzępiak (Inocybe), Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Marie Curie Skłodowskiej, 1990, ​ISBN 83-01-08749-8
  5. DiscoverLife [dostęp 2019-12-06] .
  6. Zbigniew Mirek, Red list of plants and fungi in Poland = Czerwona lista roślin i grzybów Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany. Polish Academy of Sciences, 2006, ​ISBN 83-89648-38-5
Na podstawie artykułu: "Strzępiak owłosiony" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy