Strzępiak perłowy


Strzępiak perłowy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Strzępiak perłowy (Pseudosperma perlatum (Cooke) Matheny & Esteve-Rav.) – gatunek grzybów należący do rodziny strzępiakowatych (Inocybaceae)[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Pseudosperma, Inocybaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy zdiagnozował go w 1886 r. Mordecai Cubitt Cooke nadając mu nazwę Agaricus perlatus. Pier Andrea Saccardo w 1887 r. przeniósł go do rodzaju Inocybe, nadając mu nazwę Inocybe perlatum. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu Matheny i Esteve-Rav. w 2019 r.[1]

Synonimy[2]:

  • Agaricus perlatus Cooke 1886
  • Inocybe perlata (Cooke) Sacc. 1887
  • Inocybe rimosa f. perlata (Cooke) A. Ortega & Esteve-Rav. 1989

Nazwę polską nadał Andrzej Nespiak w 1990 roku[3]. Po przeniesieniu do rodzaju Pseudosperma nazwa polska stała się niespójna z nazwą naukową.

Morfologia | edytuj kod

Kapelusz

Średnica 3–8(–10) cm, początkowo stożkowato-wypukły, potem płasko rozpostarty z wyraźnym garbem. Brzeg cienki, początkowo nieco podwinięty, potem charakterystycznie wygięty. Powierzchnia sucha, jedwabisto-włókienkowata. Często jest promieniście popękana, a spod włókienek przebija jaśniejsze tło miąższu. Kapelusz ma barwę od jasnordzawej do ciemnordzawej, nadaną mu przez włókienka, powierzchnia pod włókienkami jest brudnobiaława[4].

Blaszki

Szeroko zatokowato wycięte, z blaszeczkami, cienkie. Czasami pomiędzy blaszkami a trzonem jest pusta bezblaszkowa strefa o szerokości do 3 mm. Barwa od brudnobiałej do jasnooliwkowej. Ostrza jaśniejsze[4].

Trzon

Wysokość 4–10 cm, grubość 0,4–1,5 cm, walcowaty, przy podstawie czasami nieco zgrubiały, czasami z bulwką. Powierzchnia gładka, jedwabista, pod kapeluszem delikatnie oszroniona. W połowie wysokości jest kasztanowa, poza tym biała[4].

Miąższ

Białawy, tylko w trzonie czasami żółtooliwkowy. Jest bez smaku, ma słaby zapach spermy[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki gładkie o fasolkowatym lub owalnym kształcie i wymiarach 9–10,5 × 4,5–6,5 µm z gutulą. Cystydy liczne, maczugowate, 30–50 × 12–20 µm, o delikatnej granulacji[4].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Znane jest występowanie strzępiaka perłowego w niektórych krajach Europy[5]. W piśmiennictwie naukowym na terenie Polski do 2003 r. podano trzy stanowiska[3]. Więcej stanowisk i bardziej aktualnych podaje internetowy atlas grzybów. Zaliczony w nim jest do rejestru grzybów rzadkich i chronionych GREJ[6][7].

Grzyb mikoryzowy. Występuje na obrzeżach dróg w lasach liściastych i mieszanych, zwłaszcza pod dębami[4].

Gatunki podobne | edytuj kod

Charakterystycznymi cechami gatunkowymi strzępiaka perłowego jest kolankowate podgięcie brzegu kapelusza oraz kasztanowaty kolor. Najbardziej podobnymi gatunkami są Inocybe fastigiata i strzępiak łuskowaty (Inocybe squamata)[4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum [dostęp 2020-03-22]  (ang.).
  2. Species Fungorum [dostęp 2020-03-22] .
  3. a b Władysław Wojewoda, Checklist of Polish Larger Basidiomycetes. Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, ​ISBN 83-89648-09-1
  4. a b c d e f g Andrzej Nespiak, Grzyby. Tom XIX. Strzępiak (Inocybe), Warszawa – Kraków: Wydawnictwo Uniwersytetu Marie Curie Skłodowskiej, 1990, ​ISBN 83-01-08749-8
  5. Discover Life [dostęp 2020-03-20]  (ang.).
  6. Aktualne stanowiska strzępiaka perłowego w Polsce [dostęp 2020-03-20]  (ang.).
  7. GREJ, www.grzyby.pl [dostęp 2020-03-23] .
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Strzępiak perłowy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy