Studio Ghibli


Studio Ghibli w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Studio Ghibli Inc. (jap. 株式会社スタジオジブリ Kabushiki-gaisha Sutajio Jiburi) – japońskie studio animacyjne założone w czerwcu 1985 roku z siedzibą w dzielnicy Koganei w Tokio[1] przez Hayao Miyazakiego, Isao Takahatę i producenta Toshio Suzukiego po sukcesie pełnometrażowego filmu Nausicaä z Doliny Wiatru, powstałego w 1984. Pierwszym filmem zrealizowanym w ramach studia Ghibli była Laputa – podniebny zamek z 1986 roku[2].

Nazwa Ghibli nawiązuje do arabskiej nazwy sirocco (قبلي, qiblī), oznaczającego wiatr ze wschodu w kierunku Mekki. Zdaniem twórców ten wiatr miał stanowić metaforę zmian, jakie zajdą za ich sprawą w filmie animowanym[3].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Ghibli zostało założone w czerwcu 1985 roku przez reżyserów Hayao Miyazakiego i Isao Takahatę oraz producenta Toshio Suzukiego. Przed założeniem studia Miyazaki i Takahata mieli już spore doświadczenie w reżyserii anime. Suzuki pracował natomiast jako redaktor prowadzący magazynu „Animage”, miał decydujący wpływ na stworzenie przez Miyazakiego mangi Nausicaä z Doliny Wiatru. W 1984 roku reżyser stworzył jej adaptację pod tym samym tytułem, która przyniosła mu sławę. Jednak kolejnych jego produkcji zewnętrzni producenci nie chcieli finansować, w związku z czym nastąpiło założenie studia[4].

Głównym autorem dzieł studia Ghibli był Hayao Miyazaki, który po uznanej za arcydzieło Nausice[5] stworzył Laputę – podniebny zamek (1986)[2]. Zapoczątkowała ona serię moralitetów Miyazakiego o odwołaniach religijnych i mitologicznych[6]. Sławę twórca japoński zyskał za sprawą dokonującego wiwisekcji ludzkich postaw Mojego sąsiada Totoro (1988)[7]. Obserwację problemów dojrzewania prezentowała jego Podniebna poczta Kiki (1989)[8], a w Szkarłatnym pilocie Miyazaki naśladował osiągnięcia postmodernizmu filmowego[9]. Najgłośniejsze jego filmy: ukazująca katastrofę cywilizacji Księżniczka Mononoke (1997)[10], hołd dla tradycji japońskiej Spirited Away: W krainie bogów (2003)[11], czy analiza zagubienia tożsamości przez dojrzałą kobietę Ruchomy zamek Hauru (2004)[12], cechowały się wyjątkowym nagromadzeniem emocji. Jedno z najnowszych dzieł autorskich Miyazakiego pod nazwą Ponyo opowiadało o zetknięciu się „normalności” z „innością”[13].

Drugim najważniejszym reżyserem Ghibli był Isao Takahata, który zadebiutował głośnym animowanym dramatem wojennym Grobowiec świetlików (1988), rewizją sensu poczucia dumy u Japończyków skutkującego wojną ze Stanami Zjednoczonymi i tragicznymi konsekwencjami dla jednostek[14]. Powrót do marzeń jest z kolei sentymentalnym obrazem czasów dzieciństwa, przywiązującym uwagę do ładu panującego w przyrodzie[15]. Kolejny film Takahaty pod nazwą Szopy w natarciu (1994) opowiada o konsekwencjach gwałtownej modernizacji Japonii, stanowi przykład dzieła postmodernistycznego z odwołaniami do jej kultury wizualnej[16]. Z kolei Rodzinka Yamadów (1999) dokonała przekształcenia rozrywkowej mangi w dzieło refleksyjne[17].

Głównym producentem studia jest Toshio Suzuki. Począwszy od Szeptu serca z 1995, Suzuki produkuje większość ich filmów, będąc jednym z najbardziej zaufanych współpracowników Miyazakiego.

Do innych reżyserów tworzących dla studia należą mniej znani twórcy, tacy jak: Tomomi Mochizuki (Szum morza, 1993)[18], Yoshifumi Kondō (Szept serca, 1995)[18], Hiroyuki Morita (Narzeczona dla kota, 2002)[18] oraz Gorō Miyazaki (Opowieści z Ziemiomorza, 2006)[19].

Pierwszym filmem produkcji niejapońskiej był Czerwony żółw (2016).

Filmografia[20] | edytuj kod

* Nausicaä wymieniana jest jako film Ghibli, chociaż w rzeczywistości powstała i weszła do dystrybucji w roku 1984, a Ghibli zostało formalnie założone w czerwcu 1985.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f スタジオジブリの概要 (jap.). Studio Ghibli Inc.. [dostęp 2019-01-17].
  2. a b Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 55.
  3. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 26.
  4. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 32–36.
  5. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 41.
  6. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 56–58.
  7. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 81.
  8. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 97–99.
  9. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 143–145.
  10. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 225.
  11. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 255.
  12. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 287–301.
  13. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 323.
  14. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 69–81.
  15. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 127–129.
  16. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 201.
  17. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 238.
  18. a b c Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 167.
  19. Zaremba-Penk i Lisiecki (red.) 2012 ↓, s. 303.
  20. Bartek Biedrzycki: Ghibli – Mini kompendium. W: GniazdoSwiatow.net [on-line]. [dostęp 2017-02-03].

Bibliografia | edytuj kod

  • Studio Ghibli. Miejsce filmu animowanego w japońskiej kulturze. Joanna Zaremba-Penk, Marcin Lisiecki (red.). Toruń: 2012. ISBN 978-83-62945-06-1.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (studio animacyjne):
Na podstawie artykułu: "Studio Ghibli" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy