Symeon II


Symeon II w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Symeon II, właśc. Simeon von Sachsen-Coburg und Gotha, także Simeon (Symeon) Borisow Sakskoburggotski[1], bułg. Симеон Борисов Сакскобургготски (ur. 16 czerwca 1937 w Sofii[2]) – bułgarski menedżer i polityk. Ostatni car Bułgarii (1943–1946), obalony przez reżim komunistyczny. Założyciel i w latach 2001–2009 lider Narodowego Ruchu Symeon II, od 2001 do 2005 premier Bułgarii.

Pochodzi z rodziny Sachsen-Coburg-Gotha, jednak – zwłaszcza od czasu zaangażowania się w działalność polityczną w Bułgarii w 2001 – znany jest pod oficjalnym bułgarskim nazwiskiem Sakskoburggotski.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Car Bułgarii i emigracja | edytuj kod

Urodził się jako pierworodny syn bułgarskiego cara Borysa III i jego żony Joanny Sabaudzkiej, córki króla Włoch Wiktora Emanuela III[2]. Borys III zmarł nagle 28 sierpnia 1943[2][3]. Symeon II został ogłoszony carem bułgarskim, oficjalnie pełniąc tę funkcję (jako dziecko) do 1946. Faktyczna władza nad krajem spoczywała w rękach rady regentów, jej pierwszy skład stanowili Bogdan Fiłow, książę Cyryl (brat Borysa III) oraz generał Nikoła Michow[3]. 9 września 1944 w wyniku przewrotu władzę w Bułgarii przejęli komuniści, regenci zostali aresztowani i następnie straceni. Małoletni car stał się faktycznie zakładnikiem nowej władzy. W 1946, w wyniku przeprowadzonego przez komunistów referendum, monarchia została w Bułgarii obalona (ze skutkiem na dzień 15 września). Następnego dnia Symeon II, który nie dokonał formalnej abdykacji, wyjechał z kraju m.in. wraz z matką i siostrą[3]. Najpierw osiedlili się w Aleksandrii w Egipcie, gdzie mieszkał Wiktor Emanuel III. W 1951 władze frankistowskiej Hiszpanii przyznały im prawo azylu, rodzina zamieszkała wówczas w Madrycie[2][3].

Symeon II był uczniem madryckiego Lycée Français, kształcił się też w zakresie prawa i nauk politycznych. W latach 1958–1959 pod przybranym nazwiskiem uczył się w Valley Forge Military Academy and College w Stanach Zjednoczonych[2][3]. 16 czerwca 1955, po osiągnięciu pełnoletniości, wydał odezwę do narodu bułgarskiego jako car Bułgarii, deklarując wierność konstytucji tego kraju obalonej przez komunistów[3].

Od 1962 związany z działalnością biznesową, pracował jako konsultant, broker i inwestor, działający m.in. w sektorze bankowym i hotelarskim. Przez kilkanaście lat kierował hiszpańskim oddziałem francuskiego koncernu elektronicznego Thomson. Utrzymywał jednocześnie aktywne kontakty z bułgarską diasporą[3].

Działalność od połowy lat 90. | edytuj kod

 Osobny artykuł: Rząd Symeona Sakskoburggotskiego.

W 1996, po blisko 50 latach nieobecności, Symeon Sakskoburggotski przyjechał po raz pierwszy do Bułgarii[2]. W 1998 Sąd Konstytucyjny uznał za niezgodną z konstytucją ustawę z 1946, którą znacjonalizowano majątek rodziny carskiej. Na mocy wyroków (zapadających w znacznej mierze w latach 2001–2005, gdy były car pełnił funkcję premiera) Symeon Sakskoburggotski wraz z siostrą odzyskali m.in. pałac pod Sofią, kilka dworków, działki w Sofii, jak też tereny leśne. W 2009 pojawiły się wątpliwości co do legalności i prawidłowości części decyzji o zwrocie nieruchomości, byłemu carowi wytoczono wkrótce kilka procesów[4].

Od końca lat 90. wyrażał zainteresowanie zaangażowaniem się w działalność polityczną[3]. W kwietniu 2001 założył partię polityczną Narodowy Ruch Symeon II (w czerwcu 2007 przemianowaną na Narodowy Ruch na rzecz Stabilności i Postępu)[5]. Rosnącą popularność byłego monarchy próbowały wykorzystać również inne siły polityczne – na potrzeby wyborów parlamentarnych zarejestrowały się dwa doraźnie stworzone ugrupowania z członem „Symeon II” w nazwie[6].

W wyborach z czerwca 2001 jego partia uzyskała 42,7% głosów i 120 mandatów w 240-osobowym Zgromadzeniu Narodowym[3]. 24 lipca 2001 Symeon Sakskoburggotski objął urząd premiera, stając na czele gabinetu współtworzonego również przez Ruch na rzecz Praw i Wolności[2]. Stał się pierwszym zdetronizowanym monarchą, który powrócił do władzy w swoim kraju w warunkach republikańskiego systemu rządów[3].

Gabinet przetrwał całą czteroletnią kadencję, jednakże premier tracił popularność. W wyborach z czerwca 2005 Narodowy Ruch Symeon II otrzymał 19,9% głosów, co przyniosło 53 mandaty poselskie[3]. Partia weszła w koalicję ze zwycięską Bułgarską Partią Socjalistyczną oraz Ruchem na rzecz Praw i Wolności. W sierpniu tegoż roku były car zakończył pełnienie funkcji premiera, nie objął żadnej funkcji w rządzie Sergeja Staniszewa. W wyborach z lipca 2009 jego formacja nie przekroczyła wyborczego progu. Wkrótce po tej porażce Symeon Sakskoburggotski odszedł ze stanowiska jej przewodniczącego[5][7].

W 2014 opublikował swoją autobiografię[8].

Odznaczenia | edytuj kod

Rodzina | edytuj kod

W 1962 Symeon II ożenił się z hiszpańską arystokratką Margaritą Gómez-Acebo y Cejuela. Ze związku tego urodziło się pięcioro dzieci: Kardam (książę Tyrnowa), Kirił (książę Presławia), Kubrat (książę Panagjuriszte), Konstantin-Asen (książę Widynia) i Kalina[12].

Przypisy | edytuj kod

  1. Zgodnie z zasadami transkrypcji imię winno być zapisywane jako Simeon, spotykany jest jednak również zapis Symeon.
  2. a b c d e f g H.M. King Simeon II (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2018-08-30].
  3. a b c d e f g h i j k Simeon Sakskoburggotski (hiszp.). cidob.org. [dostęp 2018-08-29].
  4. Były car Bułgarii przegrał kolejną sprawę o majątek. dzieje.pl, 23 sierpnia 2014. [dostęp 2018-08-30].
  5. a b Leaders of Bulgaria (ang.). zarate.eu. [dostęp 2018-08-30].
  6. Регистрираха го, най-накрая (bułg.). capital.bg, 5 maja 2001. [dostęp 2018-08-30].
  7. Симеон Сакскобургготски подаде оставка (bułg.). trud.bg, 6 lipca 2009. [dostęp 2018-08-30].
  8. Simeon II of Bulgaria presents a preview of his autobiography at UNESCO (ang.). unesco.org, 22 października 2014. [dostęp 2018-08-30].
  9. a b c Dynastic orders (ang.). icocregister.org (International Commission for Orders of Chivalry). [dostęp 2016-07-05].
  10. a b c d e f The Grand Master of the Bulgarian Orders (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2016-07-05].
  11. a b c d e f g h i j k l m Orders and decorations of King Simeon II (ang.). kingsimeon.bg. [dostęp 2016-07-05].
  12. Bulgaria: Her Majesty Margarita (ang.). btinternet.com. [dostęp 2018-08-29].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Symeon II" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy