Synagoga w Strzelcach Opolskich


Na mapach: 50°30′40″N 18°18′11″E/50,511000 18,303000

Synagoga w Strzelcach Opolskich w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Synagoga w Strzelcach Opolskich – była synagoga znajdująca się w Strzelcach Opolskich przy placu Stefana Żeromskiego 5a. Budynek sygagogi pełni obecnie funkcję hali sportowej.

W XVIII w. Karl Samuel Colonna, zarządzca posiadłości w Strzelcach Opolskich, zezwolił na osiedlanie się rzemieślników przed Bramą Krakowską, wśród których byli Żydzi. Działając poza granicami miasta, nie musieli oni płacić podatku, co czyniło ich usługi konkurencyjnymi i było powodem protestów rzemieślników z miasta[1][2]. W 1845 w Strzelcach Opolskich mieszkało 140 Żydów, według spisu z 1871 mieszkało już ich 477, co stanowiło ponad 12% mieszkańców miasta[3].

Synagoga w Strzelcach Opolskich została zbudowana w 1850 przez zamożnych przedstawicieli gminy żydowskiej[1]. Oprócz miejscowych Żydów korzystali z niej również mieszkańcy Gogolina[4]. W 1901 do władz miasta wpłynęła prośba o wykonanie przybudówki. W wykonanej przybudówce znajdowały się dwustronne schody prowadzące na balkony wewnątrz świątyni[3]. W obliczu powstań śląskich większość Żydów opowiadała się po stronie niemieckiej, wielu wyjeżdżało w głąb Niemiec[2]. Według oficjalnych danych z 1933 mieszkało ich 149 (niecałe 1,5% ogółu mieszkańców)[5]. Zajmowali się oni handlem i prowadzili warsztaty rzemieślnicze[2]. Podczas kryształowej nocy oddział SA sprowadzony z Opola wyniósł wyposażenie synagogi i publicznie spalił. Sama synagoga nie została spalona, aby uniknąć ryzyka przeniesienia ognia na sąsiedni budynek destylarni[2]. Żydzi w wyniku tych wydarzeń masowo wyjeżdżali z miasta[2].

W 1939 bożnica została przekształcona w magazyn sprzętu wojskowego[2], a po 1945 władze komunistyczne urządziły w niej magazyn rolno-spożywczy. W 1964 powstał pomysł przebudowy budynku po synagodze na halę sportową, w 1974 wykonano projekt, a w 1976 halę oddano do użytku[3]. W wyniku przebudowy została zatarta dawna bryła i układ budynku.

W 1999 o dawną synagogę upomniała się Gmina Wyznaniowa Żydowska we Wrocławiu. Na mocy porozumienia z 2003 odstąpiła od roszczeń przejęcia obiektu w zamian za odszkodowanie pieniężne[3][4].

Przypisy | edytuj kod

  1. a b TeresaT. Smoleń TeresaT., Strzelce Opolskie. Miasto i kościół na przełomie wieków, Strzelce Opolskie: Wydawnictwo Matiang, 2008, s. 71, ISBN 978-83-926883-2-7 .
  2. a b c d e f Historia społeczności, Wirtualny Sztetl [dostęp 2018-10-24] .
  3. a b c d PiotrP. Smykała PiotrP., RomualdR. Kubik RomualdR., Żydzi w Strzelcach, Strzelec Opolski, 2008 [dostęp 2018-10-24] .
  4. a b RyszardR. Morawiec RyszardR., Strzelce Opolskie dawniej i dziś, Opole: Solpress P.Z., 2011, s. 57, ISBN 978-83-927244-6-9 .
  5. KarolK. Mutz KarolK., Strzelce Opolskie przed 1945 i po, Zenon Gil. Drukarnia Sady, 2013, s. 14–15, ISBN 978-83-63015-15-2 .
Na podstawie artykułu: "Synagoga w Strzelcach Opolskich" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy