Szachtar Donieck


Szachtar Donieck w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szachtar Donieck (ukr. Футбольний клуб «Шахтар» Донецьк, Futbolnyj Kłub „Szachtar” Donećk; ros. Футбольный клуб «Шахтёр» Донецк, Futbolnyj kłub „Szachtior” Donieck) – ukraiński klub piłkarski. Pierwotnie z siedzibą w Doniecku w regionie Donbasu, po zajęciu terytorium przez prorosyjskich separatystów w 2014 r. najpierw przeniesiony do Lwowa, a obecnie (od początku 2017) mający siedzibę w Charkowie. Stadion Metalist w Charkowie jest obecnie głównym stadionem klubu; w okresie, kiedy miał siedzibę we Lwowie, głównym stadionem klubu była Arena Lwów, natomiast przed wojną w Donbasie tę funkcję pełniła Donbas Arena.

Założony w roku 1936 jako Stachanowiec Stalino. Występuje w rozgrywkach ukraińskiej Premier-lihi. Obecnie jeden z najlepszych i najbogatszych zespołów ligi (obok Dynama Kijów).

20 maja 2009 po zwycięstwie w dogrywce 2:1 z Werderem Brema jako ostatnia drużyna w historii zdobyła Puchar UEFA.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Chronologia nazw:

  • maj 1936: Wuhilnyky Stalino (ukr. «Вугільники» Сталіно)
  • lipiec 1936: Stachanoweć Stalino (ukr. «Стахановець» Сталіно)
  • 1946: Szachtior Stalino (ros. «Шахтёр» Сталино)
  • 1962: Szachtior Donieck (ros. «Шахтёр» Донецк)
  • 1992: Szachtar Donieck (ukr. «Шахтар» Донецьк)

Nazwa Szachtar pochodzi od ukraińskiego słowa „górnik”, gdyż Donbas to region m.in. górnictwa węgla kamiennego (obowiązująca do upadku ZSRR nazwa Szachtior znaczy to samo w języku rosyjskim). Klub został założony jako amatorska drużyna pracowników kopalni w maju 1936 roku[1] jako Stachanowiec – od nazwiska znanego lidera ruchu górniczego Aleksieja Stachanowa. Jednak później, zgodnie z radziecką tradycją, został de facto profesjonalnym klubem, sponsorowanym przez związki zawodowe i przemysł wydobywczy węgla kamiennego. Jednakże tysiące zwykłych mieszkańców ZSRR płaciło symboliczne składki na „społeczność sportową”, w tym także na zespół piłkarski. Dopiero w 1946 roku klub otrzymał nazwę Szachtior. Do 1962 roku miasto Donieck nazywało się Stalino. Po rozpadzie ZSRR jedynym językiem urzędowym na Ukrainie stał się ukraiński, w związku z tym rosyjskie słowo Szachtior zamieniono jego ukraińskim zamiennikiem Szachtar.

Piłkarze Szachtara w 2010 roku.

Obecnie właścicielem klubu jest Rinat Achmetow, najbogatszy ukraiński potentat finansowy, lider tak zwanego „Klanu Donieckiego” – potężnej regionalnej organizacji biznesowo-politycznej, powiązanej rzekomo również z przestępczością zorganizowaną. Strategia Achmetowa opiera się na zatrudnianiu zachodnich trenerów i zagranicznych piłkarzy. Prezes jest również znany z dobrych stosunków z fanami klubu z Doniecka, organizując im m.in. darmowy transport na mecze wyjazdowe.

Szachtar w 2002 przerwał hegemonię Dynama Kijów i potem wielokrotnie zdobył mistrzostwo Ukrainy (ponad 10 razy) oraz kwalifikował się do fazy grupowej Ligi Mistrzów. 20 maja 2009 roku Szachtar zdobył Puchar UEFA po pokonaniu po dogrywce Werder Brema 2:1.

Barwy klubowe, logo, hymn, strój | edytuj kod

Klub ma barwy pomarańczowo-czarne (od 1961). Zawodnicy swoje domowe spotkania zazwyczaj grają w pasiastych pionowo pomarańczowo-czarnych koszulkach, czarnych spodenkach oraz pomarańczowych getrach.

Pierwszym logotypem klubu był niebieski sześciokąt z czerwoną obwódką, w środku którego literę „C” (od pierwszej litery ówczesnej nazwy klubu Stachanoweć - w j.ukr. «Стахановець») przecinał młot pneumatyczny. Logo zostało zatwierdzone w maju 1936 roku. W 1946 roku, kiedy klub został przemianowany na Szachtior, logotyp został zmieniony na czarno-białą okrągłą tarczę, z dodatkiem nazwy klubu w języku rosyjskim Szachtior (ros. ДСТ «Шахтер») oraz wizerunku kupy węgla i kilofu. W połowie lat sześćdziesiątych XX wieku pojawiło się nowe godło z dwoma skrzyżowanymi młotami pośrodku i owalnym napisem Szachtior (u góry) i Donieck (na dole) wokół tarczy. W ciągu tych lat emblemat pojawił się też na koszulce i jest na nim odtąd, z wyjątkiem kilku sezonów na początku lat 90. W 1989 roku w związku z reorganizacją klubu i utworzeniem klubu profesjonalnego artysta Wiktor Sawiłow zaproponował szkic nowego godła. Po raz pierwszy na godle pojawiła się piłka nożna i element boiska do piłki nożnej. W 1997 emblemat klubu uzyskał bardziej nowoczesny wygląd: okrągła podstawa została pomalowana w tradycyjnym dla górników kolorze pomarańczowym, piłka została zauważalnie powiększona i zmieniona na klasyczną białą z czarnymi plamami, gwiazdy na krawędziach tarczy zastąpiono kropkami, pasy wokół liter FK stały się grubszymi i podzielone na dwa segmenty - dolne czarne i górne białe; zmieniono czcionkę literową. Logo zostało zaprojektowane w trzech językach: ukraińskim, rosyjskim i angielskim.

5 grudnia 2007 roku klub zaprezentował nowe logo zaprojektowane przez włoskie przedstawicielstwo Interbrand. Po raz pierwszy od ponad 30 lat nazwa zespołu została napisana po ukraińsku Szachtar (ukr. «Шахтар»). Tarcza okrągła została przekształcona w owalną z ostrymi kątami u góry i na dole. Pod napisem Szachtar na czarnym tle umieszczono rok założenia klubu 1936 oraz skrzyżowane młoty. U górnej części godła widnieje stylizowany wizerunek litery "Sz" (ukr. Ш) w formie trzech płomieni koloru pomarańczowego i jednego płomienia z góry koloru czarnego.

Hymnem klubu jest "Bądź chwalonym, rodzimy Szachtior!" (ros. Славься, родной «Шахтер»!).

Maskotką klubu jest kret o imieniu Wuhłyk (ukr. Вуглик)[2]lub Ugolok (ros. Уголёк).

Sukcesy | edytuj kod

Trofea międzynarodowe | edytuj kod

Trofea krajowe | edytuj kod

Ukraina
ZSRR

Inne trofea | edytuj kod

Poszczególne sezony | edytuj kod

Związek Radziecki | edytuj kod

Ukraina | edytuj kod

Rozgrywki międzynarodowe | edytuj kod

Europejskie puchary | edytuj kod

 Osobny artykuł: Szachtar Donieck w europejskich pucharach.

Rozgrywki krajowe | edytuj kod

ZSRR
Ukraina

Statystyki | edytuj kod

Rekordy klubowe | edytuj kod

  • 2010: według IFFHS, Szachtar - najlepszy klub piłkarski dekady w przestrzeni postsowieckiej.
  • Listopad 2010: według IFFHS, Szachtar - najlepszy klub na świecie miesiąca.

Rekordy indywidualne | edytuj kod

Najlepsi strzelcy klubu | edytuj kod

Stan na 21 maja 2016.

Najwięcej występów | edytuj kod

Stan na 30 maja 2019.

Jubileuszowe bramki w Mistrzostwach Ukrainy | edytuj kod

Piłkarze, trenerzy, prezydenci i właściciele klubu | edytuj kod

Piłkarze | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Piłkarze Szachtara Donieck.

Aktualny skład | edytuj kod

Stan na 3.01.2020:[4]

Piłkarze na wypożyczeniu | edytuj kod

Trenerzy | edytuj kod

 Z tym tematem związana jest kategoria: Trenerzy piłkarzy Szachtara Donieck.

Prezydenci | edytuj kod

...

Struktura klubu | edytuj kod

Stadion | edytuj kod

Od 2009 roku klub rozgrywa swoje mecze domowe na nowym stadionie Donbas Arena, który może pomieścić 52 518 widzów i ma wymiary 105 x 68 metrów. Oprócz tego, klub posiada drugi stadion Szachtar wybudowany w 1936 roku, który po ostatniej rekonstrukcji 2000 może pomieścić 31 718 widzów i ma wymiary 105 x 68 metrów.

W 2014 roku po wybuchu wojny w Donbasie, Szachtar zaczął rozgrywać swoje mecze na Arenie Lwów[5][6]. Od stycznia 2017 klub gra na Stadionie Metalist w Charkowie[7]. Na czas stanu wojennego w Charkowie klub grał w Kijowie.

Inne sekcje | edytuj kod

W klubie istnieje juniorska oraz młodzieżowa druga i trzecia drużyna. Szachtar-2 Donieck z wprowadzeniem młodzieżowych mistrzostw Ukrainy przekształcona w drużynę rezerwową. Szachtar-3 Donieck występował w Drugiej Lidze. Od 2012 Szachtar Donieck U-19 występuje w juniorskich mistrzostwach Ukrainy.

Również w innych dziedzinach sportu funkcjonują lub funkcjonowały kluby koszykówki BK Szachtar Donieck, siatkówki WK Szachtar Donieck, piłki ręcznej Szachtar-Academija Donieck i futsalu MFK Szachtar Donieck.

Sponsorzy | edytuj kod

Sponsorem technicznym jest amerykańska firma Nike. Sponsorem głównym jest holding SKM, właścicielem którego jest Prezes klubu Rinat Achmetow. Jest najbogatszym klubem na Ukrainie.

Kibice i rywalizacja z innymi klubami | edytuj kod

Kibice | edytuj kod

Według administracji klubu liczba fanów Szachtara wynosi ponad 3 miliony ludzi. Większość z nich mieszka w obwodach donieckim i ługańskim. Gry domowe Szachtara przyciągają fanów z całego Donbasu. W prawie wszystkich miastach obwodu oraz innych miastach klub ma fankluby. Najbardziej znana grupa kibiców o nazwie Za Boys Ultra. Istnieją też inne organizowane grupy "Siewier-8", "Kartel","The Club" i "Hughes Band".

Rywalizacja | edytuj kod

Największym rywalem klubu jest Dynamo Kijów. Pierwsze zamieszki związane z kibicami Szachtara miały miejsce 20 września 1959 roku w meczu z CSKA Moskwa, kiedy kilkudziesięciu kibiców Szachtara wbiegło na boisko, w wyniku czego mecz był zatrzymany. Aktywny rozwój ruchu fanów w Doniecku rozpoczął się na początku lat osiemdziesiątych. Na początku XXI wieku na ukraińskie stadiony przyszedł styl angielski - chuligaństwo. W 2003 roku podczas finału Pucharu Ukrainy doszło do zaciętej walki między kibicami Dynama i Szachtarem. Innym rywalem miejscowym był Metałurh Donieck, który zbankrutował w lipcu 2015, a obecnie jest Olimpik Donieck. W czasy ZSRR klub rywalizował ze Spartakiem Moskwa oraz Dinamem Tbilisi. Słynne również derby Donbasu z Zorią Ługańsk. Ciekawa jest rywalizacja pomiędzy górnikami a marynarzami, czyli z Czornomorcem Odessa.

Obecnie fani Szachtara utrzymują dobre relacje z fanami Worskły Połtawa i Czornomorca Odessa, neutralni do Karpat Lwów i Wołyni Łuck oraz wrogo traktują fanów Dynama Kijów, Arsenału Kijów, Obołoni Kijów, Zorią Ługańsk, FK Dnipro, SK Dnipro-1, FK Mariupol, Krywbasu Krzywy Róg, Metałurha Zaporoże, Metałurha Donieck i Metalista Charków.[9].

Derby | edytuj kod

Najbardziej zagorzały mecz z udziałem klubu to Ukraińskie derby przeciwko Dynama Kijów, zawsze trzymane w bardzo napiętej atmosferze. Główną rywalizacją w mieście jest Donieckie derby najpierw z Metałurhiem Donieck, a potem z Olimpikiem. Również dużym zainteresowaniem cieszy się Derby Donbasu z Zorią Ługańsk. Oto derby:

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Ukraine - List of Foundation Dates - RSSSF
  2. Талісман "Шахтаря" отримав ім'я - Футбол 24. (ukr.)
  3. UA-Футбол. Carpe diem. "Шахтёр" забил 1 200-й гол в элитном дивизионе
  4. Szachtar Donieck, [w:] baza Transfermarkt (drużyny) [online] [dostęp 2020-11-27] .
  5. Shakhtar to play home matches in Lviv (ang.). interfax.com.ua, 2014-07-24. [dostęp 2017-09-17].
  6. Jarosław Bińczyk: Liga ukraińska. Szachtar Donieck we Lwowie (pol.). sport.pl, 2014-11-05. [dostęp 2017-09-17].
  7. ФК „Шахтар” підписав договір до кінця 2017 р. зі стадіоном „Металіст” щодо проведення всіх домашніх матчів у Харкові (ukr.). interfax.com.ua, 2017-01-30. [dostęp 2017-09-17].
  8. Jerseys of Ukrainian clubs. [dostęp 2016-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-25)].
  9. Фанатские союзы. Архив. (ukr.)

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Szachtar Donieck" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy