Szeroka Jaworzyńska


Na mapach: 49°12′32,4″N 20°08′13,5″E/49,209000 20,137083

Szeroka Jaworzyńska w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Szeroka Jaworzyńska widziana z Jaworzyny Tatrzańskiej

Szeroka Jaworzyńska (słow. Javorinská Široká, Široká, niem. Široka, Siroka, Javoriner Siroka, węg. Siroka) – położony na terenie Słowacji rozłożysty masyw tatrzański rozdzielający Dolinę Białej Wody (Bielovodská dolina) od Doliny Jaworowej (Javorová dolina), a wliczając przyległe od północy regle – Dolinę Jaworową od całej Doliny Białki. Szeroka Jaworzyńska jest położona w bocznej grani, na północ od Jaworowych Wierchów, łagodniejszej części Jaworowej Grani, oddzielona od nich Szeroką Przełęczą. Kulminacja wznosi się na wysokość 2211 m n.p.m.[1] (według wcześniejszych pomiarów 2210 m[2]). W masyw wcinają się odgałęzienia dolin:

W północno-wschodnim ramieniu Szerokiej Jaworzyńskiej znajdują się kolejno[3][1]:

W ramieniu północno-zachodnim leżą szczyty i przełęcze:

Masyw powstał przez wypiętrzenie skał osadowych wypełniających tzw. depresję Szerokiej Jaworzyńskiej. Jądro krystaliczne, nasunięte na skały osadowe, tworzy wierzchołek góry[4]. Na dnie Doliny Szerokiej znajduje się jedyne w Tatrach, poza Mokrą Jamą, jeziorko krasoweCichy Staw (Tiché pleso), położony na wysokości 1743 m n.p.m.[1]

W masywie znajduje się wiele jaskiń, w tym odkryta w 2004 roku najdłuższa obecnie znana jaskinia Tatr – Cień Księżyca.

Panorama rozciągająca się z masywu była propagowana już w 1844 przez Wilhelma Richtera.

Na szczycie Świstowej Góry okresowo działała kopalnia rudy żelaza (zamknięta w 1852 r.). Od 1887 r. rejon Szerokiej Jaworzyńskiej został objęty prywatną ochroną księcia Christiana Hohenlohego. Obecnie jest to ścisły rezerwat przyrody, niedostępny dla taterników i turystów.

Pierwsze odnotowane wejścia turystyczne:

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Úrad geodézie, kartografie a katastra Slovenskej republiky, Produkty leteckého laserového skenovania .
  2. Vysoké Tatry 1:25 000, podrobná turistická mapa. Harmanec: VKÚ, 2004. ISBN 80-8042-392-X.
  3. a b Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XV. Mały Jaworowy Szczyt – Szeroka Jaworzyńska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1972.
  4. Zbigniew Kotański: Przewodnik geologiczny po Tatrach. Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1971.

Bibliografia | edytuj kod

  1. Witold Henryk Paryski: Tatry Wysokie. Przewodnik taternicki. Część XV. Mały Jaworowy Szczyt – Szeroka Jaworzyńska. Warszawa: Sport i Turystyka, 1972.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Szeroka Jaworzyńska" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy