Szmańkowce


Na mapach: 48°59′35″N 25°55′03″E/48,993056 25,917500

Szmańkowce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szmańkowce – wieś na Ukrainie w rejonie czortkowskim należącym do obwodu tarnopolskiego. Leży nad rzeczką Niczławą.

W 1469 szlachcic Jan Kierdej przedstawił list królewski na wieś "Schmankowcze", napisany w języku łacińskim. Do 1943 roku około 90% mieszkańców wsi stanowili Polacy[1].

Miejsce zbrodni nacjonalistów ukraińskich, którzy w 1944 roku zamordowali tu 7 Polaków: matkę z 3 dzieci, kobietę i małżeństwo[2]. Spalono także 198 domów.

Spis treści

Zabytki | edytuj kod

  • Kościół katolicki pw. św. Marii Magdaleny zamknięty po 1945 roku, w latach 90. XX wieku zwrócony wiernym. Jest to trójnawowa bazylika o cechach neogotyckich i neorenesansowych. Nad wejściem kartusze herbowe.
  • We wschodniej części wsi znajdują się słabo widoczne ziemne pozostałości obronnej fortyfikacji z XVII wieku.

Ludzie | edytuj kod

  • Ilarion Hrabowycz[3] (ur. 18 czerwca 1856 w Szmańkowcach, zm. 24 lipca 1903 we Lwowie) – ukraiński poeta, pisarz[4], nauczyciel (m.in. w c.-k. gimnazjach w Buczaczu[5], gimnazjum w Samborze[6], II z niemieckim językiem wykładowym we Lwowie[7])
  • Maria Buczyńska – nauczycielka miejscowej 3-klasowej szkoły, w 1934 przeniesiona do 5-klasowej szkoły w Oryszkowcach[8]

Przypisy | edytuj kod

  1. Grzegorz Rąkowski, Przewodnik krajoznawczo-historyczny po Ukrainie Zachodniej; Podole, s.187
  2. JanuszJ. Stankiewicz JanuszJ., Ludobójstwo ludności polskiej na Kresach, www.stankiewicze.com [dostęp 2017-11-17] .
  3. W niemieckojęzycznych źródłach – Hilarion Grabowicz; zob.: Jahresbericht des K. K. Zweiten Ober-Gymnasiums in Lemberg fur das Schuljahr 1898. Lemberg, 1898, s. 44–45. (niem.)
  4. Грабович Іларіон Михайлович (ukr.)
  5. Wzmiankowany jako Hilarjon Grabowicz; zob.: Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1885. Lwów: drukarnia Wł. Łozińskiego, 1885, s. 353; Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkiem Księstwem Krakowskiem na rok 1886. Lwów: drukarnia Wł. Łozińskiego, 1886, s. 353.
  6. Wzmiankowany jako Hilaryon Grabowicz; zob.: Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum w Samborze za rok szkolny 1888. Sambor: nakładem funduszu naukowego, 1888, s. 18; Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. wyższego gimnazyum w Samborze za rok szkolny 1890. Sambor: nakładem funduszu naukowego, 1890, s. 38; Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok szkolny 1894. Sambor: nakładem funduszu naukowego, 1894, s. 47; Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum Arcyksiężniczki Elżbiety w Samborze za rok szkolny 1898. Sambor: nakładem funduszu naukowego, 1898, s. 3–4.
  7. Jahresbericht des K. K. Zweiten Ober-Gymnasiums in Lemberg fur das Schuljahr 1898. Lemberg, 1898, s. 44–45. (niem.)
  8. Ruch służbowy.Dziennik Urzędowy Kuratorjum Okręgu Szkolnego Lwowskiego”. 11, s. 599, 1934, R. XXXVIII.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Szmańkowce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy