Szpital św. Rocha w Warszawie


Na mapach: 52°14′22,4160″N 21°01′02,6040″E/52,239560 21,017390

Szpital św. Rocha w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szpital św. Rocha w Warszawie – założony w 1707[1], początkowo prowadzony przez Bractwo św. Rocha, a w latach 30. XX wieku przez fundację pod zarządem Miejskim[1]. Działał przez około 208 lat. Podczas II wojny światowej gmach szpitala został spalony. Po wojnie został częściowo odbudowany, bez kaplicy. Obecnie znajduje się tutaj księgarnia, a jedyną pamiątką, która pozostała po szpitalu, jest krzyż, który znajduje się nad wejściem.

Spis treści

Powstawanie szpitali | edytuj kod

W Europie szpitale powstawały przy zakonach lub kościołach. W późniejszych wiekach fundowane były przez możnowładców i dostojników kościelnych lub miejskich. Przy wielu szpitalach, w których opiekowano się nędzarzami, żebrakami, bezdomnymi, ułomnymi, kalekami, sierotami, osobami pokrzywdzonymi przez los - zakładano szkoły. Większe szpitale posiadały nawet własne cmentarze, gdzie, często w masowych mogiłach chowano bezimiennych pacjentów. Źródłem ich utrzymania były głównie dary otrzymywane od ludzi (ówcześni mieszczanie). Zdarzało się, że szpitale prowadziły własne młyny, były czynne gospodarczo.

Utworzenie Bractwa św. Rocha | edytuj kod

Po przejściu zabójczej epidemii czarnej ospy w Europie, dziesiątkującej miliony osób i niesamowicie szybko rozprzestrzeniającej się, biskup poznański Jan Wężyk utworzył nową parafię świętokrzyską na Krakowskim Przedmieściu, która ufundowana przez Annę Wolfową, przerodziła się w Bractwo św. Rocha. Jego głównym celem było niesienie pomocy w czasie ewentualnego nawrotu owej niebezpiecznej choroby. W 1414 roku sobór w Konstancji ogłosił św. Rocha patronem podobnych bractw („opiekuna od zarazy”).

Założenie szpitala | edytuj kod

Od 1663 roku szpital należał do Księży Misjonarzy, którzy otoczyli opieką Bractwo św. Rocha. W 1707 roku Bractwo postanowiło otworzyć własny szpital dla ubogich, chorych, którego pierwszą siedzibą był domek na Nowym Świecie, do którego zakupione zostały odpowiednie sprzęty medyczne oraz szpitalne wyposażenie. Dwa lata później Bractwo otrzymało tereny na Krakowskim Przedmieściu. Ten charakterystyczny, ale nieco podniszczony już gmach został wyremontowany i w trzy lata później oficjalnie zatwierdzony, otrzymał prawa do wszelkich swobód kościelnych, a także do wybudowania kaplicy bądź ołtarza. Oficjalna nazwa „Szpital chorych płci obojga pod tytułem św. Rocha w Warszawie pod nr 395".

Szpital Świętego Rocha był jednopiętrowym budynkiem, na którego skrzydłach znajdowały się miejsca dla „uciążliwie” chorych. Na pierwszym piętrze, pośrodku wybudowana została kaplica, a po jej stronach były sale (w każdej po 30 łóżek) dla potrzebujących, osobna dla kobiet i osobna dla mężczyzn. Na parterze znajdowały się sale chirurgiczne oraz inne niezbędne pomieszczenia (m.in. pralnia, spiżarnia, kuchnia).

W 1751 szpitalowi oddano w zastaw wieś Rakowiec, którą na własność przejął on dziesięć lat później, a następnie założył w jej sąsiedztwie folwark należący do niego do 1920[2].

W XIX w. utworzono kliniki, czyli sale dla chorych i takie, w których wykonywano zabiegi chirurgiczne i opatrunki.

W 1936 dyrektorem szpitala był dr Stanisław Gądek[1]. Szpital posiadał etatowo 102 łóżka, a rzeczywiście 120 łóżek[1]. W skład szpitala wchodził oddział chirurgiczny, oddział wewnętrzny, pracownia rtg, pracownia bakteriologiczno-chemiczną i biblioteka[1]. Przy szpitalu funkcjonowała Szkoła Pielęgniarska Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego à Paulo[3].

Zamknięcie budynku | edytuj kod

W czasie II wojny światowej szpital został ewakuowany, a następnie zniszczony przez Niemców. Po wojnie Biuro Odbudowy Stolicy zrezygnowało z odbudowy budynku, tym samym szpital po 223 latach przestał istnieć.

Zdjęcia szpitala św. Rocha | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e Konopka 1936 ↓, s. 1191.
  2. JarosławJ. Zieliński JarosławJ., Z dziejów Ochoty. Karczmy ochockie i folwark Rakowiec [pdf], „Ochotnik”, 24, 2007, s. 4-5 .
  3. Konopka 1936 ↓, s. 1192.

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Szpital św. Rocha w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy