Szybka Kolej Miejska w Warszawie


Szybka Kolej Miejska w Warszawie w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania SKM Warszawa Nowo wybudowany dworzec Warszawa Stadion. Hala główna została przebudowana w 2012. Zadaszenia połączone nad torami (Warszawa Powiśle) Wejścia do stacji podziemnej (Warszawa Śródmieście) Perony dworca Warszawa Śródmieście Przystanek po remoncie (Warszawa Choszczówka) Przystanek po remoncie (Warszawa Płudy) Stacja z budynkiem dworcowym (Warszawa Gdańska) Największy węzeł przesiadkowy (Warszawa Gdańska) Stacja pod wiaduktem (Warszawa Toruńska) Trasa jednotorowa z przejazdem samochodowym (Michałów Reginów) Stacja z budynkiem dworcowym (Otwock) Pociągi SKM na stacji Otwock Zabytkowe zadaszenie z lat 30. (Józefów) Zabytkowa poczekalnia w funkcji podpory zadaszenia (Warszawa Radość) Peron z lat 30. (Warszawa Anin) Przejście podziemne (Warszawa Wawer) Dawna kasa biletowa (Warszawa Gocławek) Stacja zimą (Warszawa Olszynka Grochowska) Stacja z lat 30. z oddali (Warszawa Olszynka Grochowska) Największy dworzec sieci SKM Warszawa (Warszawa Wschodnia Osobowa) Stacja z budynkiem dworcowym (Pruszków) Stacja z budynkiem dworca wykorzystywanego również jako bibliotekę (Legionowo) Stacja obsługiwana w przeważającym stopniu przez SKM (Legionowo Piaski)

Szybka Kolej Miejska w Warszawie, SKM – linie naziemnej szybkiej kolei miejskiej łączącej centrum Warszawy z jej przedmieściami i niektórymi satelickimi miejscowościami. Linie te są zaczątkiem sieci SKM (kolei aglomeracyjnej), obejmującej cały węzeł kolejowy Warszawy. Wraz z Metrem Warszawskim, tworzą szkielet komunikacji miejskiej w Warszawie, uzupełniony przez Warszawską Kolej Dojazdową oraz połączenia Kolei Mazowieckich. Przewoźnikiem obsługującym linie SKM jest Szybka Kolej Miejska Sp. z o.o.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Przed II wojną światową | edytuj kod

Pierwsze próby stworzenia systemu SKM w Warszawie miały miejsce przed wojną. W 1937 zelektryfikowano węzeł i wprowadzono kursy podmiejskie z częstotliwościami typowymi dla tego typu systemów. 15 grudnia 1936 otwarto trakcję elektryczną na linii do Otwocka i Pruszkowa. 22 maja 1937 oddano do użytku zelektryfikowany odcinek PruszkówGrodziskŻyrardów, a 15 grudnia 1937 uruchomiono pociągi elektryczne do Mińska Mazowieckiego. Zastosowano tabor przystosowany do wysokich (węzłowych) peronów (powojenne serie PKP – EW51 i EW52).

Po II wojnie światowej | edytuj kod

Po wojnie zbudowano drugą nawę tunelu średnicowego. W okresie gospodarki planowej linię średnicową znacznie rozbudowano i zmodernizowano, a nowy tabor typu 1B/2B, ASEA i 3B/4B (serie PKP EW53, EW54, EW55) także był przystosowany do wysokich peronów, a liczbę drzwi zwiększono.

W 1963 oddano do użytku nowoczesną stację Warszawa Śródmieście (w miejscu zburzonego Dworca Głównego) i przystanki Warszawa Ochota, Powiśle oraz Stadion, a także osobny tunel dla pociągów dalekobieżnych.

W 1975 zbudowano w nowym miejscu dworzec Warszawa Centralna. Od czasów stanu wojennego i pogłębionego przez niego kryzysu społeczno-gospodarczego system podupadł, zmniejszyła się częstotliwość kursowania pociągów. Niekorzystny wpływ na poziom świadczonych przez kolej usług miały także przemiany ustrojowe, pod koniec lat 90. XX wieku kolej regionalna w Warszawie obsługiwała poniżej 1% realizowanych podróży, a składy wysokoperonowe zastępowane przez „uniwersalne” typu 5B/6B (seria PKP EN57), a rozkład jazdy nie przystawał do lokalnych potrzeb. Jedyne wówczas wyprodukowane zespoły wysokoperonowe (serie PKP EW58 i EW60) skierowano do Trójmiasta, gdyż Warszawa nie była postrzegana jako miejsce, gdzie komunikacja kolejowa ma jakieś znaczenie.

Początki XXI wieku | edytuj kod

Dopiero pod koniec 2002 padła propozycja eksperta eksploatacji i ekonomistów transportu (m.in. R. Wodzickiego i A. Fularza), by system SKM zorganizować jako przedsiębiorstwo oddzielne od kolei państwowej PKP. Chodziło o zniwelowanie różnic taryfowych między PKP i ZTM. W ulotce Polskiego Naukowo-Technicznego Towarzystwa Eksploatacyjnego w Warszawie i referacie na konferencji we Wrocławiu na temat zintegrowanego transportu R. Wodzicki przeciwstawił się (luty-kwiecień 2003) projektowi wydzielenia linii średnicowej jako „kolejki typu metro”. W następstwie, A. Fularz na zorganizowanej wówczas konferencji prasowej przedstawił rozwiązania organizacyjne spotykane w stolicach Europy oraz zaproponował strukturę organizacyjną dla warszawskiej SKM.

Obecnie system SKM jest jednym z ważniejszych środków komunikacji aglomeracyjnej, a jego znaczenie ciągle rośnie. Postępuje jego włączanie w system transportu miejskiego Warszawy oraz integracja kolejowej komunikacji aglomeracyjnej przez włączenie do niej ruchu regionalnego. Komunikacja kolejowa jest najszybszym środkiem komunikacji w aglomeracji osiągając prędkość handlową około 40 km/h.

Linie | edytuj kod

 Osobny artykuł: Linie Szybkiej Kolei Miejskiej w Warszawie.

  1. Osobne oznaczenie dla wieczornych kursów zjazdowych.
  2. Poranne kursy skierowane do Warszawy Gdańskiej w celu umożliwienia przesiadki do metra.
  3. Wybrane kursy.
  4. Linia kursowała dwoma wariantami: S3C przez Warszawę Centralną i S3S przez Warszawę Śródmieście.
  5. Kursy tylko w dni powszednie (w dni świąteczne do Wieliszewa zastąpione przez linię S3).
  6. Uruchomienie linii specjalnej w związku z powodziami i zamknięciem Wału Miedzeszyńskiego.
  7. Osobne oznaczenie dla skróconych kursów.

Tabor | edytuj kod

 Zobacz więcej w artykule Szybka Kolej Miejska (przedsiębiorstwo), w sekcji Tabor.

Rozbudowa sieci | edytuj kod

Piaseczno | edytuj kod

Dyrektor ZTM informował w maju 2011 roku, że prowadzone są działania, mające na celu otwarcie linii SKM do Piaseczna. Uruchomienie linii w tym kierunku było wtedy przewidywane po stworzeniu przez PKP PLK możliwości zawracania składów w Piasecznie[3]. Jednak pod koniec 2016 roku, podczas spotkania z udziałem władz samorządowych i mieszkańców w Urzędzie Gminy Piaseczno, przedstawiciel ZTM zadeklarował, że z przyczyn leżących po stronie zarządcy infrastruktury, PKP Polskie Linie Kolejowe, uruchomienie połączeń SKM w tym kierunku będzie możliwe najwcześniej w 2021 roku[4].

Lotnisko Modlin | edytuj kod

Po otwarciu 1 czerwca 2012 roku stacji kolejowej Warszawa Lotnisko Chopina została uruchomiona linia S3. Linia ta miała zostać przedłużona w 2012 z Legionowa do portu lotniczego Modlin w Nowym Dworze Mazowieckim [3]. Połączenia te są realizowane przez spółkę Koleje Mazowieckie.

Nieporęt i Radzymin | edytuj kod

Od 2 stycznia 2020 roku siedem par pociągów linii S3 ma zostać wydłużonych przez Nieporęt do Radzymina[5].

Ogólne plany | edytuj kod

Obecnie realizowana jest rozbudowa systemu SKM, która polega na następujących działaniach:

  • budowa nowych przystanków na istniejących trasach na obszarach gęsto zamieszkanych;
  • remont istniejących zniszczonych przystanków, by je oddać do użytku po dziesiątkach lat nieużytku;
  • przebudowa i budowanie nowych torów, by zwiększona liczba pociągów nie kolidowała z koleją regionalną i dalekobieżną;
  • tworzenie nowych linii;
  • zakup taboru do obsługi nowych linii.

Stan docelowy | edytuj kod

Od około 2000 trwają dyskusje publiczne w prasie warszawskiej i urzędowe w ZTM i SKM na temat przyszłościowego wyglądu systemu SKM w Warszawie. Plany rozbudowy SKM (z października 2007[6], lipca 2008[7] oraz maja 2009[8]) przewidują powstanie nowych linii (lub przedłużeń istniejących) także do Grodziska Mazowieckiego, Mińska Mazowieckiego, Błonia oraz Wołomina.

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. SKM Warszawa straciła wielu pasażerów. rynek-kolejowy.pl, 2017-02-10. [dostęp 2017-10-20].
  2. TRASBUS - historia warszawskiej komunikacji miejskiej, www.trasbus.com [dostęp 2017-11-26] .
  3. a b Komunikat tvnwarszawa.pl z 24.05.2011
  4. SKM do Piaseczna w 2021 r., „PORTAL WPR PIASECZNO” [dostęp 2017-10-20]  (pol.).
  5. Witold Urbanowicz: SKM Warszawa do Radzymina od początku 2020 r.. 2019-09-18. [dostęp 2019-09-18].
  6. Artykuł o planie rozwoju SKM z czerwca 2007
  7. Artykuł o planach rozwoju SKM z grudnia 2008
  8. Artykuł o planach rozwoju SKM z maja 2009

Bibliografia | edytuj kod

  • Biuro Zarządu Miasta Stołecznego Warszawy: Cele strategiczne w zakresie ochrony środowiska dla miasta stołecznego Warszawy, Warszawa 2002
  • Biuro Zrównoważonego Transportu Polskiego Klubu Ekologicznego: Ulotka „Koleją po Warszawie!” 2002
  • Frankowski S.: Jak ożenić kolej z miastem, Przegląd Techniczny nr 41/1986
  • Frontczak F., Kluczborski S., Kuligowski K., Skoniecki J., Wasilewicz W.: 50 lat elektryfikacji PKP, WKŁ, Warszawa 1989
  • Hadaj M.: Kolej wygodniejsza od metra / Pojechaliśmy pociągiem SKM, Życie Warszawy 24-25.9.2005 r.
  • Hadaj M.: Ministerstwo musi pomóc – rozmowa z Adamem Fularzem, Życie Warszawy 10.12.2003
  • Hadaj M.: Pierwszy pociąg za dziewięć miesięcy, Życie Warszawy 15.11.2004
  • Hadaj M.: Rozkręcanie szybkiej kolei, Życie Warszawy 21-22.2.2004
  • Hadaj M.: SKM czyli Szansa Kompletnie zMarnowana, Życie Warszawy 6-7.5.2006
  • Hadaj M.: Szybka Kolej Miejska zaczęła ostre hamowanie, Życie Warszawy
  • Hadaj M.: Szybka kolej od września, Życie Warszawy 23.6.2005
  • Hadaj M.: Zróbmy metro z kolei, Życie Warszawy 10.12.2003 r.
  • Jaszczyński K.: Metropoliten inżyniera Taubego, Stolica nr 10/2007
  • Kucharzewski M.: Szybka Klapa Miejska, Super Express 20-21.5.2006
  • Majszyk M.: Rozłożyli się na rozkładach, Rzeczpospolita 10-11.11.2005
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Afera wagonowa w ratuszu, Rzeczpospolita 2006
  • Majszyk M., Krzemiński J.: Pasażerowie uciekli, Rzeczpospolita 6.2.2006
  • Mężyński A.: Szybko zrobieni w pociąg, Super Express, 13.10.2005
  • Potapowicz S.: Warszawska metropolia XXI wieku, Platforma Obywatelska – Mój folder 7.7.2001
  • Romanowicz A.: Dworce i przystanki kolejowe, Wydawnictwo Arkady Warszawa 1970
  • Strategia rozwoju m. st. Warszawy do 2020 roku – projekt.
  • Śmietana K.: Od lipca Szybka Kolej Miejska do Pruszkowa, Gazeta Wyborcza Stołeczna 21.5.2006
  • Śmietana K.: Spółka na szynach, Gazeta Wyborcza Stołeczna 2004
  • Śmietana K.: Szybka Klapa Miejska, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 4.10.2005
  • Śmietana K.: Szybka Kolej Miejska – przedwyborczy hit, który nie wypalił, Gazeta Wyborcza Stołeczna nr 5.10.2005
  • Wodzicki R.: Kolej na kolej, Środowisko nr 5/2000
  • Wodzicki R.: Nowe oznakowanie trakcyjnego taboru kolejowego, Transport i Komunikacja nr 6/2007
  • Wodzicki R.: Opinia na temat „kolejki typu metro” dla zainteresowanych Dniem Ziemi 2003, Polskie Naukowo-Techniczne Towarzystwo Eksploatacyjne, Warszawa 16 lutego 2003
  • Wodzicki R.: Kształtowanie potencjału eksploatacyjnego warszawskiego węzła kolejowego, Technika Transportu Szynowego nr 5/2003; skrót referatu z konferencji międzynarodowej we Wrocławiu
  • Wodzicki R.: Wymysł Kaczyńskiego? Nowy tabor dla SKM Warszawa, Świat Kolei nr 12/2005
  • Wodzicki R.: Kolej miejska w Warszawie, Przegląd Komunikacyjny nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Warszawska kolej miejska – pierwsze doświadczenia, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Wodzicki R.: Co to są szybkie koleje miejskie? Język, zasady i pozory, Transport i Komunikacja nr 2/2006
  • Województwo chce przejąć składy SKM, Dziennik Europa Świat Warszawa 14.11.2007
  • Wołek M.: Uwarunkowania integracji systemów transportu zbiorowego, IV Ogólnopolskie Forum Dyskusyjne Stowarzyszenia Samorządów na Rzecz Kolei Lokalnych, Warszawa 12-13.6.2006

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Szybka Kolej Miejska w Warszawie" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy