Tablice rejestracyjne w Polsce


Tablice rejestracyjne w Polsce w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Tablica rejestracyjna zwyczajna używana w Polsce - wzór wydawany od 1 stycznia 2018
WI – Warszawa Śródmieście.

Polskie tablice rejestracyjnetablice rejestracyjne wprowadzone 31 marca 2000, po reformie podziału administracyjnego kraju w 1999, wydawane od 1 maja 2000.

Zastąpiły tablice starszego typu, czarne z białymi znakami[1].

Obowiązujący od 1 stycznia 2018 wzór tablic określa rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych[2], znowelizowane Rozporządzeniami Ministra Infrastruktury zmieniającymi rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (ostatnia nowelizacja z 19 grudnia 2019)[3].

Tablice rejestracyjne zwyczajne używane w Polsce
u góry: wzór wydawany od 1 maja 2006 do 31 grudnia 2017
u dołu: wydawane od 1 maja 2000 do 30 kwietnia 2006
ERA – powiat radomszczański. Oznaczenia tablic rejestracyjnych według województw Oznaczenia tablic rejestracyjnych według powiatów

Spis treści

Opis systemu tablic rejestracyjnych w Polsce | edytuj kod

Wyróżnia się osiem rodzajów tablic rejestracyjnych:

  • zwyczajne
  • indywidualne
  • zabytkowe
  • dla pojazdów o napędzie elektrycznym lub wodorowym
  • tymczasowe
  • tymczasowe badawcze
  • profesjonalne
  • dyplomatyczne

Jedna, dwie lub trzy pierwsze litery tworzą wyróżnik miejsca. Pierwsza litera oznacza województwo, a jedna lub dwie następne – powiat. Jeżeli jest to jedna litera, jest to miasto na prawach powiatu (lub dzielnica Warszawy), jeżeli dwie – powiat ziemski, ale istnieją odstępstwa od tej reguły. Po wyróżniku powiatu (a w przypadku tablic samochodowych zmniejszonych – województwa) następuje wyróżnik pojazdu. Nie można w nim jednak stosować liter B, D, I, O, Z[4], zbyt podobnych do cyfr 8, 0, 1, 0, 2. Według rozporządzenia z 22 lipca 2002, litery M i W mają nieco inne kształty niż poprzednio. Numery są zapisywane krojem pisma podobnym do DIN 1451.

Pod koniec 2003 roku nowe tablice miała już ponad połowa pojazdów poruszających się po polskich drogach. Tablice wz. 1976 tracą ważność po zmianie właściciela pojazdu wyposażonego w takie tablice, zmianie miejsca zamieszkania właściciela lub sprzedaży pojazdu do innego powiatu. Nie ma jednak terminu ani obowiązku zmiany tablic na białe.

Niektóre powiaty, a także miasta na prawach powiatu, stosują rejonizację tablic. Zdaniem niektórych pasjonatów tablic, jest to najlepszy sposób na wykorzystywanie pojemności rejestracyjnej, ułatwia także rejestrowanie pojazdów.

Dla oznaczenia poszczególnych typów pojazdów używa się następujących typów tablic:

  • dla samochodu – dwóch tablic samochodowych jednorzędowych lub jednej samochodowej jednorzędowej i jednej samochodowej dwurzędowej (zgodnie z przepisami tablicę dwurzędową zakłada się jako tylną);
  • dla przyczepy do samochodu lub ciągnika rolniczego – jednej tablicy samochodowej jedno- lub dwurzędowej;
  • dla motocykla – jednej tablicy motocyklowej;
  • dla ciągnika rolniczego – jednej tablicy motocyklowej lub samochodowej jednorzędowej, jeżeli ciągnik posiada warunki konstrukcyjne do umieszczenia takiej tablicy;
  • dla motoroweru – jednej tablicy motorowerowej lub motocyklowej, jeżeli motorower został zarejestrowany jako pojazd zabytkowy.

Na wniosek użytkownika wydaje się także dodatkową jednorzędową tablicę rejestracyjną dla samochodu, którą mocuje się do bagażnika rowerowego, jeżeli zasłania on tablicę umieszczoną z tyłu samochodu[5].

1 maja 2006 roku wprowadzono unijny (Euroband) wzór tablic rejestracyjnych, gdzie 12 gwiazdek Unii Europejskiej zastąpiło polską flagę[6]. Istnieje możliwość wymiany tablic z polską flagą na tablice z gwiazdkami UE przy zachowaniu starego numeru.

Od 1 lipca 2018 roku do oznaczania pojazdów silnikowych posiadających zmniejszone wymiary miejsca konstrukcyjnie przeznaczonego do umieszczenia tablicy rejestracyjnej, z wyłączeniem motocykli, ciągników rolniczych, pojazdów wolnobieżnych wchodzących w skład kolejki turystycznej i pojazdów rodzaju „samochodowy inny” stosuje się tablice jednorzędowe zmniejszone.

Od 11 lipca 2019 roku weszły do użycia tablice „profesjonalne” ze znakami w kolorze zielonym.

Od 1 stycznia 2020 roku dla pojazdów z silnikiem elektrycznym lub napędzanych wodorem wydaje się tablice z jasnozielonym tłem.

Nalepki | edytuj kod

Nalepka legalizacyjna na zwyczajnej tablicy rejestracyjnej samochodowej.

Nalepka legalizacyjna składa się z 3 części: 2 hologramowych nalepek naklejanych na tablice (30×20 mm) oraz jednej, wklejanej do dowodu rejestracyjnego (30×10 mm). Jeżeli pojazd ma tylko jedną tablicę, drugą nalepkę na tablicę umieszcza się w dowodzie. Na wszystkich nalepkach znajduje się taki sam numer legalizacyjny. Napis na nalepce ma postać NL/ następnie 3 litery i 7 cyfr. Nalepki legalizacyjne umieszcza się na wszystkich tablicach, oprócz tymczasowych, pomiędzy wyróżnikiem miejsca a wyróżnikiem pojazdu.

Nalepka ważności tablicy rejestracyjnej tymczasowej (wzór obowiązujący od września 2006 r.).

Nalepka ważności tablicy tymczasowej ma kształt koła (średnica – 44 mm). Do września 2002 była koloru czerwonego z żółtymi cyframi, natomiast od września 2002 jest przezroczysta, z czerwonymi cyframi. Na nalepce pośrodku znajdują się cyfry oznaczające rok, a po zewnętrznej stronie – liczby oznaczające miesiąc ważności tablicy. Nalepkę umieszcza się pomiędzy wyróżnikiem miejsca a wyróżnikiem pojazdu.

Nalepka kontrolna na szybę ma kształt prostokąta (50×100 mm). Nalepka jest wydawana do tablic zwyczajnych, indywidualnych i zabytkowych (tylko dla samochodów). Pełni rolę trzeciej tablicy. Znajduje się na niej:

  • numer rejestracyjny pojazdu,
  • litery PL,
  • flaga Polski.
Nalepka kontrolna do tablicy rejestracyjnej samochodowej zwyczajnej. WA – Warszawa Białołęka.

Właściciel pojazdu powinien umieścić nalepkę kontrolną w prawym dolnym rogu przedniej szyby. Pomimo że obowiązujące obecnie tablice rejestracyjne mają zamiast polskiej flagi 12 gwiazdek Unii Europejskiej, to wzoru nalepki nie zmieniono – znajduje się na niej nadal polska flaga.

Wymiary tablic | edytuj kod

Dwurzędowa tablica rejestracyjna dla samochodów, wydana pomiędzy 2002 a 2006 rokiem (flaga Polski, nowy krój litery W). WI – Warszawa Śródmieście. Tablica rejestracyjna zmniejszona zwyczajna – wzór wydawany od 1 lipca 2018 C – województwo kujawsko-pomorskie.
  • samochodowe jednorzędowe – 520×114 mm
  • samochodowe dwurzędowe – 305×214 mm
  • samochodowe zmniejszone – 305×114 mm
  • motocyklowe – 190×150 mm
  • motorowerowe – 140×114 mm


Zasoby numerów na tablicach zwyczajnych | edytuj kod

Tablice standardowe | edytuj kod

Powiaty z wyróżnikiem dwuliterowym | edytuj kod

  • I zasób – 2 litery + 5 cyfr (od 00001 do 99999) – 99 999 kombinacji (np. XY 12345)
  • II zasób – 2 litery + 4 cyfry (od 0001 do 9999) + 1 litera – 199 980 kombinacji (np. XY 1234A)
  • III zasób – 2 litery + 3 cyfry (od 001 do 999) + 2 litery – 399 600 kombinacji (np. XY 123AC)
  • IV zasób – 2 litery + 1 cyfra + 1 litera + 3 cyfry (od 001 do 999) – 179 820 kombinacji (np. XY 1A234) Pierwszą cyfrą nie może być 0.
  • V zasób – 2 litery + 1 cyfra + 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) – 356 400 kombinacji (np. XY 1AC23) Pierwszą cyfrą nie może być 0.

Łączna pojemność rejestracyjna – 1 235 799 kombinacji dla każdego z dwuliterowych wyróżników.

Powyższe zasoby są stosowane wyłącznie na tablicach samochodowych i przyczepowych.

Powiaty z wyróżnikiem trzyliterowym | edytuj kod

  • I zasób – 3 litery + 1 litera + 3 cyfry (od 001 do 999) – 19 980 kombinacji (np. XYZ A123)
  • II zasób – 3 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) + 2 litery – 39 600 kombinacji (np. XYZ 12AC)
  • III zasób – 3 litery + 1 cyfra + 1 litera + 2 cyfry (od 01 do 99) – 17 820 kombinacji (np. XYZ 1A23) Pierwszą cyfrą nie może być 0.
  • IV zasób – 3 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) + 1 litera + 1 cyfra – 17 820 kombinacji (np. XYZ 12A3) Ostatnią cyfrą nie może być 0.
  • V zasób – 3 litery + 1 cyfra + 2 litery + 1 cyfra – 32 400 kombinacji (np. XYZ 1AC2) Żadną z cyfr nie może być 0.
  • VI zasób – 3 litery + 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) – 39 600 kombinacji (np. XYZ AC12)
  • VII zasób – 3 litery + 5 cyfr (od 00001 do 99999) – 99 999 kombinacji (np. XYZ 12345)
  • VIII zasób – 3 litery + 4 cyfry (od 0001 do 9999) + 1 litera – 199 980 kombinacji (np. XYZ 1234A)
  • IX zasób – 3 litery + 3 cyfry (od 001 do 999) + 2 litery – 399 600 kombinacji (np. XYZ 123AC)
  • X zasób – 3 litery + 1 litera + 2 cyfry (od 01 do 99) + 1 litera – 39 600 kombinacji (np. XYZ A12C)
  • XI zasób – 3 litery + 1 litera + 1 cyfra + 2 litery – 72 000 kombinacji (np. XYZ A1CE) Cyfrą nie może być 0.

Łączna pojemność rejestracyjna – 978 399 kombinacji dla każdego z trzyliterowych wyróżników.

Zasoby od I do VI są stosowane na wszystkich tablicach zwyczajnych, od VII do IX – wyłącznie na tablicach samochodowych i przyczepowych, a X i XI – wyłącznie na tablicach motocyklowych i motorowerowych.

Większość powiatów ziemskich wydaje zasoby niezgodnie z kolejnością ich wymienienia w rozporządzeniu (najpierw I, potem II, III itd.).

Tablice zmniejszone | edytuj kod

  • I zasób – 1 litera + 3 cyfry (od 001 do 999) – 999 kombinacji (np. X 123)
  • II zasób – 1 litera + 2 cyfry (od 01 do 99) + litera – 1980 kombinacji (np. X 12A)
  • III zasób – 1 litera + 1 cyfra + 1 litera + 1 cyfra – 1620 kombinacji (np. X 1A2) Żadną z cyfr nie może być 0.
  • IV zasób – 1 litera + 1 litera + 2 cyfry (od 01 do 99) – 1980 kombinacji (np. X A12)
  • V zasób – 1 litera + 1 cyfra + 2 litery – 3600 kombinacji (np. X 1AC) Cyfrą nie może być 0.
  • VI zasób – 1 litera + 2 litery + 1 cyfra – 3600 kombinacji (np. X AC1) Cyfrą nie może być 0.
  • VII zasób – 1 litera + 1 litera + 1 cyfra + 1 litera – 3600 kombinacji (np. X A1C) Cyfrą nie może być 0.

Łączna pojemność rejestracyjna – 17 379 kombinacji dla każdego wyróżnika województwa.

Wyróżniki województw | edytuj kod

Tablice zwyczajne i zabytkowe

Większość wyróżników województw znalazła zastosowanie w oznaczeniach operacyjnych samochodów Państwowej Straży Pożarnej.

Tablice tymczasowe i indywidualne

  • B0–B9 – podlaskie
  • C0–C9 – kujawsko-pomorskie
  • D0–D9 – dolnośląskie
  • E0–E9 – łódzkie
  • F0–F9 – lubuskie
  • G0–G9 – pomorskie
  • K0–K9 – małopolskie
  • L0–L9 – lubelskie
  • N0–N9 – warmińsko-mazurskie
  • O0–O9 – opolskie
  • P0–P9 – wielkopolskie
  • R0–R9 – podkarpackie
  • S0–S9 – śląskie
  • T0–T9 – świętokrzyskie
  • W0–W9 – mazowieckie
  • Z0–Z9 – zachodniopomorskie

Wykaz tablic | edytuj kod

Polskie tablice rejestracyjne

Inne typy tablic | edytuj kod

Zwyczajne motocyklowe i motorowerowe | edytuj kod

Tablica rejestracyjna motocyklowa. WK 4701–5000 – Warszawa Ursus Tablica rejestracyjna motorowerowa. WZ – powiat warszawski zachodni

Tablice zwyczajne motocyklowe i motorowerowe w miastach na prawach powiatu mają 6 znaków, a w powiatach – 7 znaków. Zasoby numerów wyglądają następująco:

  • Powiaty z wyróżnikiem dwuliterowym:
    • I zasób – 2 litery + 4 cyfry (od 0001 do 9999) – 9 999 kombinacji (np. XY 1234)
    • II zasób – 2 litery + 3 cyfry (od 001 do 999) + 1 litera – 19 980 kombinacji (np. XY 123A)
    • III zasób – 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) + 1 litera + 1 cyfra – 17 820 kombinacji (np. XY 12A3) Ostatnią cyfrą nie może być 0.
    • IV zasób – 2 litery + 1 cyfra + 1 litera + 2 cyfry (od 01 do 99) – 17 820 kombinacji (np. XY 1A23) Pierwszą cyfrą nie może być 0.
    • V zasób – 2 litery + 1 litera + 3 cyfry (od 001 do 999) – 19 980 kombinacji (np. XY A123)
    • VI zasób – 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) + 2 litery – 39 600 kombinacji (np. XY 12AC)
    • VII zasób – 2 litery + 1 cyfra + 2 litery + 1 cyfra – 32 400 kombinacji (np. XY A12C) Żadną cyfrą nie może być 0.
    • VIII zasób – 2 litery + 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) – 39 600 kombinacji (np. XY AC12)

(zasoby od III do VIII stosuje się od 1 lipca 2018 r.)

  • Powiaty z wyróżnikiem trzyliterowym:

Tak jak na tablicach samochodowych od I do VI zasobu oraz zasoby X i XI.

Do września 2002 na tablicach motorowerowych były dopuszczone tylko układy 2 litery + 4 cyfry i 3 litery + 1 litera + 3 cyfry.

Tablice tymczasowe | edytuj kod

Tablica rejestracyjna tymczasowa (2000–2006). F – województwo lubuskie. Tablica rejestracyjna tymczasowa od 2006. D – województwo dolnośląskie. Tablica rejestracyjna tymczasowa zmniejszona – wzór wydawany od 1 lipca 2018 W – województwo mazowieckie. Tablica rejestracyjna tymczasowa badawcza. S – województwo śląskie.
  • Tablice tymczasowe mają białe tło i czerwone znaki i są wydawane dla pojazdów rejestrowanych czasowo. Do września 2002 r. były obowiązkowe przy zmianie właściciela pojazdu. Obecnie wydaje się je tylko na wniosek właściciela.
  • Tablice tymczasowe badawcze były wydawane do 11 lipca 2019 roku dla pojazdów testowanych, np. w celu badań homologacyjnych. Oprócz tablic badawczych pojazd musi posiadać z przodu i z tyłu czerwone tabliczki z napisem Jazda próbna.

Na tablicach tymczasowych o standardowym wymiarze pierwsza litera i cyfra są wyróżnikiem województwa. Układ znaków może być dwojaki:

  • I zasób – 1 litera + 1 cyfra + 4 cyfry (od 0001 do 9999)
  • II zasób – 1 litera + 1 cyfra + 3 cyfry (od 001 do 999) + 1 litera (jeżeli litera B – tablice badawcze; w tym przypadku litera jest oddzielona spacją)

W przypadku tablic samochodowych zmniejszonych stosuje się ten sam zestaw znaków, co na tablicach zwyczajnych.

Tablice profesjonalne | edytuj kod

Tablica rejestracyjna profesjonalna jednorzędowa samochodowa. P27 - powiat poznański.

Od 11 lipca 2019 roku weszły do użytku tablice dla profesjonalistów: producentów pojazdów, ich sprzedawców lub jednostek badawczych testujących pojazdy. Instytucje takie mogą składać wnioski do urzędu o uznanie ich podmiotem uprawnionym do profesjonalnej rejestracji. Na tej podstawie mogą uzyskać potrzebną ilość kompletów tablic rejestracyjnych i blankietów dowodów rejestracyjnych. W zależności od potrzeb (jazdy próbne, testowe, promocyjne) tablice te mogą być zakładane w konkretnym czasie na kolejne pojazdy, dzięki czemu unika się potrzeby każdorazowego rejestrowania każdego z tych pojazdów w urzędzie od nowa[7].

Tablice profesjonalne mają rozmiar i krój czcionek jak na tablicach standardowych; są koloru białego, a litery i cyfry – w kolorze zielonym. Stosuje się następujące zasoby:

  • I zasób – 1 litera i 2 cyfry (wyróżnik powiatu) + 2 cyfry (od 00 do 99) + litera P + 2 cyfry (od 01 do 99)
  • II zasób – 1 litera i 2 cyfry (wyróżnik powiatu) + 2 cyfry (od 00 do 99) + litera P + 1 cyfry (od 1 do 9) + 1 litera

Tablice dla pojazdów elektrycznych oraz napędzanych wodorem | edytuj kod

Tablica rejestracyjna dla pojazdu elektrycznego lub napędzanego wodorem jednorzędowa samochodowa. GD - Gdańsk .

Tablice z jasnozielonym tłem i czarnymi znakami.

Tablice te są wydawane dla pojazdów, w których źródłem energii nie jest spalanie węglowodorów. Mogą być wydawane dla samochodów (jako jedno- lub dwurzędowe albo zmniejszone), ciągników, motocykli i pojazdów pokrewnych oraz motorowerów - również jako tablice indywidualne (poza motorowerowymi). Nie przewiduje się dla nich odrębnych zasobów numeracyjnych. Posiadacz takiego pojazdu, jeżeli wcześniej zarejestrował go z użyciem tablic zwyczajnych, może wnioskować o wydanie tablic o jasnozielonym tle, bez zmiany numeru rejestracyjnego.[8]

Tablice indywidualne | edytuj kod

Tablica rejestracyjna indywidualna. P – województwo wielkopolskie.

Tablice indywidualne mogą być wydane na wniosek właściciela pojazdu, zamiast tablic zwyczajnych (za dopłatą). Właściciel sam ustala treść wyróżnika pojazdu. Indywidualny wyróżnik pojazdu nie może zawierać treści obraźliwych lub niezgodnych z zasadami współżycia społecznego. Numer składa się z litery i cyfry oznaczających województwo oraz wyróżnika pojazdu w postaci 3, 4 lub 5 liter, z czego maksymalnie 2 ostatnie mogą być zastąpione cyframi.


Tablice zabytkowe | edytuj kod

Tablica rejestracyjna zabytkowa (2000–2006). SZ – Zabrze. Tablica rejestracyjna zabytkowa (2006–2018). GD – Gdańsk.

Tablice zabytkowe są wydawane do samochodów i motocykli, które mają ponad 25 lat, nie są produkowane od co najmniej 15 lat i są wpisane do rejestru dóbr kultury. Mogą również zostać wydane na młodszy pojazd prototypowy, który nie wszedł do produkcji seryjnej. Mają żółte tło, a po prawej stronie symbol pojazdu zabytkowego (samochodu lub motocykla).

Na tablicach zabytkowych miejsce rejestracji jest oznaczane tak samo, jak na tablicach zwyczajnych. Numer może mieć postać:

  • w powiatach z wyróżnikiem dwuliterowym:
    • 2 litery + 2 cyfry (od 01 do 99) + 1 litera
    • 2 litery + 3 cyfry (od 001 do 999)[9]
  • w powiatach z wyróżnikiem trzyliterowym:
    • 3 litery + 1 cyfra + 1 litera Cyfrą nie może być 0.
    • 3 litery + 2 cyfry (od 01 do 99)[9]
    • 3 litery + 1 litera + 1 cyfra Cyfrą nie może być 0[9].


Tablice dyplomatyczne | edytuj kod

Tablica rejestracyjna pojazdu należącego do ambasady Wenezueli (kod 043), wydana pomiędzy 2000 a 2002 rokiem (dawny krój litery W). Tablica rejestracyjna pojazdu należącego do ambasady Niemiec (kod 005), wydana po 2002 roku (nowy krój litery W).

Tablice dyplomatyczne są wydawane dla pojazdów przedstawicielstw i misji dyplomatycznych i konsularnych państw obcych i organizacji międzynarodowych w Polsce oraz ich personelu, korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Jako jedyne nie mają eurobandu. Ewidencję tych tablic prowadzi wojewoda mazowiecki. Numer składa się z litery oznaczającej województwo (w praktyce używana jest tylko W) i 6 cyfr, z których pierwsze 3 są wyróżnikiem państwa lub organizacji, następne 3 określają przeznaczenie pojazdu.

Kody na tablicach dyplomatycznych określające państwo lub organizację (pierwsza trójka cyfr):

Kody na tablicach dyplomatycznych określające przeznaczenie pojazdu (druga trójka cyfr):

  • 001–099 – prywatne pojazdy personelu dyplomatycznego
  • 200–299 – prywatne pojazdy attaché wojskowego
  • 300–499 – prywatne pojazdy personelu niedyplomatycznego
  • 500–501 – służbowy pojazd szefa misji
  • 502–699 – służbowe pojazdy ambasady
  • 700–799 – prywatne pojazdy personelu dyplomatycznego konsulatu generalnego
  • 801 – służbowy pojazd konsula
  • 800, 802–899 – służbowe pojazdy personelu dyplomatycznego konsulatu generalnego
  • 900–999 – służbowe pojazdy konsulatu generalnego

Tablice wojskowe | edytuj kod

Tablica rejestracyjna wojskowa Tablica rejestracyjna wojskowa w postaci namalowanej na pojeździe

Na tablicach wojskowych wyróżnik miejsca jest zastąpiony wyróżnikiem przeznaczenia pojazdu. Pierwszą literą jest zawsze U, następna określa przeznaczenie pojazdu. Jako druga litera nie mogą być użyte litery O i U. Numer wojskowych pojazdów gąsienicowych, transporterów kołowych oraz samochodów opancerzonych może być wykonany bezpośrednio na pojeździe (namalowany lub wykonany jako naklejka).

Istnieją dwa zasoby, z których tworzone są numery pojazdów wojskowych:

  • I zasób – dla pojazdów kołowych
    • samochodowy – 2 litery (pierwsza U) + 5 cyfr (99 999 kombinacji);
    • motocyklowy – 2 litery (pierwsza U) + 4 cyfry, obowiązuje od 1 kwietnia 2005 (9 999 kombinacji);
  • II zasób – 2 litery (pierwsza U) + 4 cyfry + litera T – dla pojazdów gąsienicowych.

Podział pomiędzy rodzaje pojazdów na tablicach wojskowych (w latach 2000–2011):

  • Zasób I:
    • UA – samochody osobowe, osobowo-terenowe oraz specjalne na podwoziu osobowym (osobowo-terenowym);
    • UB – pojazdy bojowe;
    • UC – samochody osobowo-ciężarowe (dostawcze);
    • UD – autobusy;
    • UE – samochody ciężarowe i ciężarowo-terenowe o przeznaczeniu transportowym;
    • UG – pojazdy specjalne na podwoziu ciężarowym (ciężarowo-terenowym);
    • UI – przyczepy transportowe;
    • UJ – przyczepy specjalne;
    • UK – motocykle;
    • UL – pojazdy przyjmowane z gospodarki narodowej podczas mobilizacji (pojazdy posiadające obecnie „cywilne” numery rejestracyjne).
  • Zasób II:
    • UA ....T – czołgi;
    • UC ....T – bojowe wozy piechoty;
    • UE ....T – wozy zabezpieczenia technicznego;
    • UF ....T – wyrzutnie rakiet;
    • UG ....T – mosty czołgowe;
    • UH ....T – działa samobieżne;
    • UI ....T – wozy inżynieryjne;
    • UJ ....T – wozy ewakuacji medycznej;
    • UL ....T – wozy dowodzenia;
    • UN ....T – samobieżne działa przeciwlotnicze;
    • UR ....T – wozy rozpoznawcze.

Tablice instytucji strzegących bezpieczeństwa, porządku publicznego itp. | edytuj kod

Tablica rejestracyjna Policji. HPP – Ślaska Komenda Wojewódzka. Tablica rejestracyjna Straży Granicznej.

Na tablicach służb wyróżnik miejsca jest zastąpiony wyróżnikiem służby. Pierwszą literą jest zawsze H. Druga litera oznacza służbę lub urząd:

Dawniej także:

Trzecia litera oznacza:

  • na tablicach pojazdów Policji – jednostkę rejestrującą;
  • na tablicach pojazdów Służby Celno-Skarbowej i Służby Celnej – izbę celną;
  • na tablicach pojazdów kontroli skarbowej – województwo;
  • na tablicach pojazdów pozostałych służb – część wyróżnika pojazdu.

Istnieją dwa zasoby, z których tworzone są numery pojazdów służb specjalnych:

  • I zasób – 3 litery (pierwsza H) + 1 litera + 3 cyfry
  • II zasób – 3 litery (pierwsza H) + 2 cyfry + 2 litery

Litery B, D, I, O, Z mogą być użyte jako seryjne.

Pojazdy nieoznakowane służb mogą mieć zamiast tablic specjalnych tablice zwyczajne.

Wyróżniki Policji:

  • HPA Komenda Główna
  • HPB Dolnośląska Komenda Wojewódzka
  • HPC Kujawsko-Pomorska Komenda Wojewódzka
  • HPD Lubelska Komenda Wojewódzka
  • HPE Lubuska Komenda Wojewódzka
  • HPF Łódzka Komenda Wojewódzka
  • HPG Małopolska Komenda Wojewódzka
  • HPH Mazowiecka Komenda Wojewódzka
  • HPJ Opolska Komenda Wojewódzka
  • HPK Podkarpacka Komenda Wojewódzka
  • HPL A001–C999, HPL 01AA–99CZ Wyższa Szkoła Policji w Szczytnie
  • HPL D001–E999, HPL 01DA–99EZ Szkoła Policji w Pile
  • HPL F001–G999, HPL 01FA–99GZ Szkoła Policji w Słupsku
  • HPL H001–J999, HPL 01HA–99JZ Centrum Szkolenia Policji w Legionowie
  • HPL K001–L999, HPL 01KA–99LZ Szkoła Policji w Katowicach
  • HPM Podlaska Komenda Wojewódzka
  • HPN Pomorska Komenda Wojewódzka
  • HPP Śląska Komenda Wojewódzka
  • HPS Świętokrzyska Komenda Wojewódzka
  • HPT Warmińsko-Mazurska Komenda Wojewódzka
  • HPU Wielkopolska Komenda Wojewódzka
  • HPW Zachodniopomorska Komenda Wojewódzka
  • HPZ Komenda Stołeczna Policji

Wyróżniki Izby Celnej:

  • HCA Izba Celna w Olsztynie
  • HCB Izba Celna w Białymstoku
  • HCC Izba Celna w Białej Podlaskiej
  • HCD Izba Celna w Przemyślu
  • HCE Izba Celna w Krakowie
  • HCF Izba Celna w Katowicach
  • HCG Izba Celna we Wrocławiu
  • HCH Izba Celna w Rzepinie
  • HCJ Izba Celna w Szczecinie
  • HCK Izba Celna w Gdyni
  • HCL Izba Celna w Warszawie
  • HCM Izba Celna w Toruniu
  • HCN Izba Celna w Łodzi
  • HCO Izba Celna w Poznaniu
  • HCP Izba Celna w Opolu
  • HCR Izba Celna w Kielcach

Układ znaków na tablicach dwurzędowych | edytuj kod

Dwa rzędy znaków występują na tablicach o wymiarach 305 × 214 mm, wydawanych na samochody i przyczepy, oraz na wszystkich tablicach motocyklowych (w tym wydawanych na ciągniki rolnicze) o wymiarach 190 × 150 mm i motorowerowych o wymiarach 140 × 114 mm.

W niemal wszystkich przypadkach w górnym rzędzie umieszcza się wyróżnik miejsca (lub przeznaczenia pojazdu w przypadku tablic wojskowych albo służby w przypadku tablic dla instytucji strzegących bezpieczeństwa), a w dolnym – wyróżnik pojazdu. Wyjątek stanowią tablice dyplomatyczne, na których w górnym rzędzie umieszcza się wyróżnik miejsca i dwie pierwsze cyfry wyróżnika pojazdu, a w dolnym – pozostałe cyfry wyróżnika pojazdu.

Na tablicach dwurzędowych poza motorowerowymi nalepkę legalizacyjną lub nalepkę ważności tablicy tymczasowej umieszcza się w górnym rzędzie po prawej stronie znaków, a na tablicach motorowerowych – w dolnym rzędzie po lewej stronie znaków. Euroband na tablicach dwurzędowych umieszcza się w lewym górnym rogu.

Krój znaków | edytuj kod

Krój znaków alfanumerycznych został określony w Załącznikach nr 13 i 16 do rozporządzenia Ministerstwa Infrastruktury z dnia 11 grudnia 2017 w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych. W ramach kroju stosuje się następujące wzory:

  • wzory liter i cyfr do tablic samochodowych – wysokość 80 mm, szerokość liter – do 47 mm[c], szerokość cyfr – do 43 mm[c], szerokość pokrycia barwnego znaku – 9 mm;
  • wzory liter z czcionką niezwężoną do tablic samochodowych – wysokość 80 mm, szerokość liter – do 54 mm[c], szerokość pokrycia barwnego znaku – 10 mm;
  • wzory liter i cyfr do tablic motocyklowych – wysokość 45 mm, szerokość – do 28 mm[c], szerokość cyfr – do 28 mm[c], szerokość pokrycia barwnego znaku – 7 mm;
  • wzory liter z czcionką niezwężoną do tablic motocyklowych – wysokość 45 mm, szerokość liter – do 32 mm[c], szerokość pokrycia barwnego znaku – 7 mm;
  • wzory liter i cyfr do tablic motorowerowych – wysokość 30 mm, szerokość liter – do 20 mm[c], szerokość cyfr – do 16 mm[c], szerokość pokrycia barwnego znaku – 5 mm.

Do 30 czerwca 2018 r.:

  • wzory liter z czcionką niezwężoną były stosowane na:
    • jedno- i dwurzędowych siedmioznakowych tablicach samochodowych i sześcioznakowych tablicach motocyklowych zwyczajnych – w wyróżniku miejsca,
    • dwurzędowych ośmioznakowych tablicach samochodowych zwyczajnych – w wyróżniku miejsca,
    • wszystkich tablicach tymczasowych, badawczych, zabytkowych, dyplomatycznych, wojskowych i dla służb strzegących bezpieczeństwa publicznego – w wyróżniku miejsca, przeznaczenia pojazdu lub służby,
    • pięcio- i sześcioznakowych tablicach indywidualnych – w obu wyróżnikach,
    • siedmioznakowych dwurzędowych tablicach indywidualnych (w tym motocyklowych) – w wyróżniku miejsca,
    • tablicach badawczych – w wyróżniku pojazdu;
  • w opisanych powyżej przypadkach użycia czcionki niezwężonej zwykłe wzory liter były stosowane w wyróżniku pojazdu na wszystkich tablicach samochodowych i motocyklowych zwyczajnych, tymczasowych, zabytkowych i dla służb strzegących bezpieczeństwa publicznego.

Od 1 lipca 2018 produkuje się wyłącznie tablice ze zwężonymi wzorami liter. Tablice z czcionką niezwężoną mogą być wydawane do wyczerpania ich zapasów.

Opłaty za wydanie tablic | edytuj kod

  • samochodowe – 80 zł
  • motocyklowe – 40 zł
  • motorowerowe – 30 zł
  • indywidualne – 500 zł za sztukę (potrzeba dwóch dla samochodu, jednej dla motocykla)
  • zabytkowe samochodowe – 100 zł
  • zabytkowe motocyklowe – 50 zł
  • tymczasowe samochodowe – 30 zł
  • tymczasowe motocyklowe – 12 zł
  • tymczasowe motorowerowe – 12 zł

Opłaty dodatkowe:

  • znaki legalizacyjne – 12,50 zł
  • nalepka na szybę pojazdu – 18,50 zł
  • dowód rejestracyjny tymczasowy (z urzędu) – 13,50 zł
  • dowód rejestracyjny – 54 zł

Opłaty ewidencyjne za wydanie:

  • dowodu rejestracyjnego – 0,50 zł
  • pozwolenia czasowego – 0,50 zł
  • zalegalizowanych tablic (tablicy) rejestracyjnych – 0,50 zł
  • nalepki kontrolnej – 0,50 zł
  • karty pojazdu – 0,50 zł

Odstępstwa od zasad oznaczania powiatów | edytuj kod

Miasta na prawach powiatu z wyróżnikami trzyliterowymi | edytuj kod

Wcześniej wyróżniki trzyliterowe miały też Konin (PKO) i Ruda Śląska (SRS), jednak w grudniu 2001 Konin dostał wyróżnik PN, a Ruda Śląska SL.

Powiaty z wyróżnikami dwuliterowymi | edytuj kod

Powiaty i miasta na prawach powiatu uprawnione do wydawania dwóch lub więcej różnych wyróżników | edytuj kod

  • powiat bocheński (KBC, KBA[d])
  • powiat cieszyński (SCI – na wszystkie rodzaje pojazdów, SCN – na pojazdy zabytkowe)
  • Kalisz (PK, PA[d])
  • powiat kartuski (GKA – na wszystkie rodzaje pojazdów, GKY – na pojazdy zabytkowe)
  • Konin (PKO, PN)
  • Kraków (KR – na wszystkie rodzaje pojazdów, KK – na motocykle, ciągniki i motorowery)
  • powiat krakowski (KRA, KRK[d])
  • Łódź (EL – na wszystkie rodzaje pojazdów, ED – na motocykle, ciągniki i motorowery)
  • powiat piaseczyński (WPI – na wszystkie rodzaje pojazdów, WPA – na pojazdy zabytkowe)
  • powiat pruszkowski (WPR – na wszystkie rodzaje pojazdów, WPP – na pojazdy zabytkowe, WPS[d])
  • Poznań (PO – na wszystkie rodzaje pojazdów, PY – na motocykle, ciągniki i motorowery)
  • powiat poznański (PZ – na wszystkie rodzaje pojazdów oprócz motorowerów, POZ – na wszystkie rodzaje pojazdów, ale od wprowadzenia wyróżnika PZ tylko na motorowery i pojazdy zabytkowe – w połowie 2018 zasoby na pojazdy zabytkowe zostały wyczerpane)
  • Ruda Śląska (SRS – na wszystkie rodzaje pojazdów, ale od wprowadzenia wyróżnika SL tylko na przyczepy, motorowery i pojazdy zabytkowe, SL – na samochody, motocykle i ciągniki)
  • Wrocław (DW – na wszystkie rodzaje pojazdów, DX – na motocykle i motorowery)
  • Szczecin (ZS, ZZ[d])
  • powiat wejherowski (GWE – na wszystkie rodzaje pojazdów, GWO – na pojazdy zabytkowe)
  • powiat wodzisławski (SWD, SWZ[d])
  • powiat wołomiński (WWL – na wszystkie rodzaje pojazdów, WV – na pojazdy zabytkowe)

Tablice rejestracyjne Warszawy[10] | edytuj kod

Historyczne tablice rejestracyjne[11] | edytuj kod

 Osobny artykuł: Historyczne tablice rejestracyjne w Polsce.

1922–1928 | edytuj kod

6 lipca 1922 Minister Robót Publicznych oraz Minister Spraw Wewnętrznych wydali rozporządzenie wprowadzające pierwszy w Polsce system tablic rejestracyjnych w miejsce systemów państw zaborczych[12].

Tablice miały białe tło i czarną obwódkę oraz czerwone litery i czarne cyfry, oddzielone na tablicach przednich czerwoną kreską. Z przodu pojazdu umieszczano zawsze tablicę jednorzędową o wymiarach 490×145 mm, a z tyłu zawsze dwurzędową o wymiarach 375×245 mm. Na motocyklach bez wózka tablicę w kształcie łuku (bez określonych wymiarów) umieszczano z przodu, równolegle do osi pojazdu. Na motocyklach z wózkiem umieszczano dodatkowo z tyłu tablicę dwurzędową o wymiarach tablicy samochodowej. Na ostatniej przyczepie (samochód mógł wówczas ciągnąć nieograniczoną liczbę przyczep) umieszczano tylną tablicę przeniesioną z pojazdu ciągnącego.

Do roku 1928 na samochodach tylną tablicę można było zastąpić tzw. tablicą świetlną, tj. namalowaną na ściance lampy i odpowiadającą wyglądem i wymiarami tylnej tablicy rejestracyjnej.

Litery były wyróżnikiem województwa. Wyróżnik województwa składał się z dwóch pierwszych spółgłosek jego nazwy (wyjątkiem były województwo wileńskie i miasto stołeczne Warszawa), przy czym dozwolone było stosowanie polskich znaków. Liczba cyfr w numerze nie była określona w rozporządzeniu (numer mógł mieć najwyżej 5 cyfr). Ponadto każde województwo miało przedział cyfrowy, w którym mogły być wydawane numery. W województwie śląskim, ze względu na jego autonomię, wydawano numery od 1 w górę, niezależnie od pozostałych województw.

Wyróżniki województw:

Zakresy liczbowe dla poszczególnych województw:

  • 1–25 – w latach 1922–1925 woj. łódzkie, od 1925 roku – Kompania Zamkowa
  • 1–1500 – łódzkie
  • 1501–3000 – kieleckie
  • 3001–4000 – lubelskie
  • 4001–4500 – białostockie
  • 4501–7000 – krakowskie
  • 7001–9000 – lwowskie
  • 9001–9200 – tarnopolskie
  • 9201–9400 – stanisławowskie
  • 9401–9600 – nowogródzkie
  • 9601–9800 – poleskie
  • 9801–10000 – wołyńskie
  • 10001–12500 – poznańskie
  • 12501–14000 – pomorskie
  • 14001–14500 – wileńskie
  • 14501–15500 – warszawskie
  • 15501–20000 – miasto stołeczne Warszawa

1928–1937 | edytuj kod

Polski Fiat 508 I z rejestracją z województwa kieleckiego, 1934 Tablica motocyklowa z Warszawy, 1932

Wydane 27 stycznia 1928 r. rozporządzenie ministerstw Robót Publicznych, Spraw Wewnętrznych i Spraw Wojskowych znowelizowało system. Zmieniono wymiary tablic samochodowych; tablica przednia miała teraz wymiary 555×145 mm, a tylna 440×245 mm. Wprowadzono tablicę tylną motocyklową o wymiarach 300×190 mm. Zniesiono tablicę świetlną.

15 stycznia 1933 r., na podstawie rozporządzenia ministerstw: Komunikacji, Spraw Wewnętrznych i Spraw Wojskowych wprowadzono numery ewidencyjne przyczep. Numer musiał być namalowany po lewej stronie przedniej części przyczepy ciemnoniebieską farbą na żółtym tle. Składał się z 2 liter oznaczających województwo, cyfr oraz liter WP oznaczających „wóz przyczepny”.

Dodatkowe zakresy liczbowe dla poszczególnych województw wprowadzone w 1929 r.:

  • 20001–30000 – miasto stołeczne Warszawa
  • 36001–37000 – tarnopolskie
  • 37001–38000 – poleskie
  • 38001–40000 – wileńskie
  • 40001–50000 – poznańskie
  • 50001–60000 – pomorskie
  • 60001–62000 – stanisławowskie
  • 62001–70000 – warszawskie
  • 70001–71000 – wołyńskie
  • 71001–74000 – kieleckie
  • 74001–77000 – lubelskie
  • 77001–79000 – białostockie
  • 79001–80000 – nowogródzkie
  • 80001–90000 – łódzkie
  • 90001–95000 – lwowskie
  • 95001–99000 – krakowskie

Inne typy tablic

  • Tablice próbne w latach 1922–1928 nie miały wyróżnika województwa; miały 1–3 cyfry i litery PR. Istniał też drugi zasób: litery PR i 1–3 cyfry. Numery przydzielano osobno w każdym województwie. Od 1928 roku numer próbny składał się z dwuliterowego wyróżnika województwa, 1–3 cyfr i liter PR.
  • Tablice Kolumny Zamkowej, czyli Kancelarii Prezydenta, wprowadzono w 1925 roku. Numer składał się z liter WZK i liczby w przedziale od 1 do 25. Na tablicach jednorzędowych pomiędzy literami a cyframi znajdowała się czerwona pozioma kreska.
  • Tablice wojskowe miały czarne tło i białe znaki. Numer składał się z 4 cyfr. Na samochodach i motocyklach wojskowych umieszczano z przodu i z tyłu dwie tablice jednorzędowe. Numer mógł być też namalowany z przodu i z tyłu bezpośrednio na pojeździe.

1937–1944 (1939) | edytuj kod

Samochód z tablicą wzoru z 1937 roku

W 1937 roku ogłoszono zarządzenie Ministra Komunikacji z 26 stycznia 1937 r.[13] oraz zarządzenie Ministra Komunikacji, Spraw Wewnętrznych i Wojskowych z 27 października 1937 r.[14] wprowadzające nowy system tablic rejestracyjnych. Składały się z 6 białych znaków (1 litera + 5 cyfr) umieszczonych na czarnej tablicy o wymiarach 350×125 mm. dla samochodów, natomiast dla motocykli z przodu tablica w kształcie łuku 250 na 65 mm, z tyłu tablica dwurzędowa motocyklowa o wym. 170 na 170 mm. Oznaczenia te przetrwały w praktyce w zasadzie jedynie do wybuchu wojny we wrześniu 1939 Po wybuchu II wojny światowej większość ówczesnych samochodów i motocykli została skonfiskowana albo przez Wojsko Polskie (częstokroć wraz z ewakuowanym wojskiem znalazła się na Węgrzech lub w Rumunii) lub przez okupantów, albo uległa zniszczeniu w zawierusze wojennej.

Litera oznaczała przeznaczenie pojazdu:

  • Ttaksówki
  • A, B, C, D, E, H, K, L, X, Y, Z – pozostałe
  • M, N, P, R, S, U – motocykle
  • W – wojskowe

Dwie pierwsze cyfry oznaczały województwo. Warszawa miała oddzielny zakres cyfr. Tablice o trzech literach i trzech cyfrach:

  • AZK – tablice Kolumny Zamkowej (Kancelarii Prezydenta)
  • ?PR – tablice próbne („?” oznacza zastosowanie pojazdu)

Wyróżniki województw w latach 1937–1944 (w praktyce do IX.1939):

  • 00–19 – miasto stołeczne Warszawa
  • 20–24 – białostockie
  • 25–29 – kieleckie
  • 30–34 – krakowskie
  • 35–39 – lubelskie
  • 40–44 – lwowskie
  • 45–49 – łódzkie
  • 50–54 – nowogródzkie
  • 55–59 – poleskie
  • 60–64 – pomorskie
  • 65–69 – poznańskie
  • 70–74 – stanisławowskie
  • 75–79 – śląskie
  • 80–84 – tarnopolskie
  • 85–89 – warszawskie
  • 90–94 – wileńskie
  • 95–99 – wołyńskie

Inne typy tablic

  • Tablice próbne w latach 1937–1944 miały 3 litery i 3 cyfry. Pierwsza litera oznaczała przeznaczenie pojazdu (kody takie same jak na tablicach zwyczajnych), następne były zawsze PR. Dwie pierwsze cyfry były wyróżnikiem województwa.
  • Tablice Kolumny Zamkowej (Kancelarii Prezydenta) miały litery AZK i 3 cyfry (od 100 do 999).
  • Nowy wzór tablic wojskowych wprowadzono w 1938 roku W latach 1938–1944 miały literę W i 5 cyfr. Na wojskowych samochodach umieszczano dwie jednorzędowe tablice samochodowe, natomiast na motocyklach – dwie motocyklowe (przednią w kształcie łuku i tylną dwurzędową).

II wojna światowa | edytuj kod

 Osobny artykuł: Tablice rejestracyjne w Polsce pod okupacją.

1944–04.1946 | edytuj kod

Jeszcze przed zakończeniem II wojny światowej wprowadzono pierwsze powojenne polskie tablice rejestracyjne. Zmodyfikowano system z roku 1937. 11 września 1944 Kierownik Resortu Komunikacji, Poczt i Telegrafów wydał Zarządzenie w sprawie znakowania pojazdów mechanicznych i sposobu wykonania tablic rejestracyjnych.

Zasady tworzenia numeru były prostą transformacją ustaleń z roku 1937: Tablice z 1944 roku składały się z 1 litery i 6 cyfr (w odróżnieniu od tablic z 1937 r., które miały 5 cyfr – wojnę i okupację przetrwały ukryte przed okupantami pojazdy z polskimi przedwojennymi tablicami rejestracyjnymi) w kolorze białym na czarnym tle. Dziesięciu województwom i m. st. Warszawie przydzielono określone wyróżniki (tyle że trzycyfrowe), pozostawiając niezmienione kody przeznaczenia pojazdu. Wymiary tablic samochodowych i motocyklowych pozostały takie same jak tablic z 1937 roku[potrzebny przypis]. Z uwagi na nieuregulowaną jeszcze sprawę zachodniej granicy Polski poniższy rozdzielnik numerów nie obejmował tzw. Ziem Odzyskanych.

Wyróżniki województw od roku 1944:

  • 001–029 – miasto stołeczne Warszawa
  • 030–034 – białostockie
  • 035–044 – kieleckie
  • 045–054 – krakowskie
  • 055–064 – lubelskie
  • 065–074 – lwowskie (od 18 sierpnia 1945 rzeszowskie)
  • 075–084 – łódzkie
  • 085–094 – pomorskie
  • 095–104 – poznańskie
  • 105–124 – śląskie
  • 125–144 – warszawskie

Inne typy tablic

 Osobny artykuł: Historyczne tablice rejestracyjne w Polsce.

04.1946–11.1946 | edytuj kod

W kwietniu 1946 różnymi n/w okólnikami wydano kolejne regulację dot. tablic. Opublikowane one zostały w organie Automobilklubu Polskiego „Motoryzacja”. Centralny Zarząd Motoryzacji był instytucją powołaną wewnątrz Ministerstwa komunikacji i regulował tuż po wojnie sprawy motoryzacji, a rejestracje pojazdów w latach 1945–1946 prowadziły na szczeblu województw Okręgowe Urzędy Samochodowe, które mogły powierzając sprawy rejestracji pojazdów Rejonowym Urzędom Samochodowy istniejącym na szczeblu powiatów. Ówczesne przepisy dopuszczały do chwili kiedy będą produkowane tablice tłoczone samodzielne wykonanie przez właściciela pojazdu tablicy rejestracyjnej z nadanym numerem.

Tablice zwykłe miały tło czarne, znaki białe. Wymiary: jak tablice z lat 1937 i 1944. Budowa: jedna litera + pięć cyfr z czego dwie pierwsze oznaczały województwo.

Literowe oznaczenia pojazdów:

  • A, B – samochody osobowe, dostawcze, jeepy niebędące taksówkami
  • C – samochody ciężarowe, autobusy
  • M, N – motocykle
  • T – taksówki

Wyróżniki województw:

Rozdzielnik cyfrowy:

  • 00001–09999 – M. Warszawa i woj. warszawskie

(najprawdopodobniej podział 00001–04999 – M. Warszawa, 05000–09999 – woj. warszawskie)

  • 10000–14999 – woj. białostockie
  • 15000–19999 – woj. gdańskie
  • 20000–24999 – woj. kieleckie
  • 25000–29999 – woj. krakowskie
  • 30000–34999 – woj. lubelskie
  • 35000–44999 – woj. łódzkie
  • 45000–49999 – patrz poniżej
  • 50000–54999 – woj. pomorskie z/s w Bydgoszczy
  • 55000–59999 – woj. poznańskie
  • 60000–64999 – woj. rzeszowskie
  • 65000–74999 – woj. Śląsko-Dąbrowskie z/s w Katowicach
  • 75000–79999 – woj. Dolnośląskie z/s we Wrocławiu
  • 80000–84999 – woj. Zachodniopomorskie z/s w Koszalinie
  • 85000–89999 – woj. Mazurskie z/s w Olsztynie

Wyróżniano też numery specjalne dla niektórych instytucji:

  • 45000–49999 – Okręgowy Urząd Samochodowy w Warszawie
  • 90000–94999 – Okręgowy Urząd Samochodowy w Łodzi
  • 95000–99999 – Centralny Komitet Odbudowy w Gdyni

Inne typy tablic:

 Osobny artykuł: Historyczne tablice rejestracyjne w Polsce.

11.1946–1956 | edytuj kod

25 listopada 1946 Minister Komunikacji w porozumieniu z Ministrem Administracji Ziem Odzyskanych wydał Zarządzenie w sprawie znaków rejestracyjnych pojazdów mechanicznych, wprowadzające nowy system rejestracji pojazdów. Wzorowany był on na systemie z 1937 r.

Tablice posiadały niezmienioną kolorystykę, były jednak nieco większe od poprzednich (tablice samochodowe mierzyły 350×140 mm). Na wszystkich tablicach, oprócz przednich motocyklowych i pojazdów PKS-u, na dole znajdowała się pełna nazwa stolicy województwa, w którym pojazd był zarejestrowany.

Litera oznaczała przeznaczenie pojazdu:

W latach 1946–1950:

  • A, B, C, D, E, G – państwowe niezarobkowe
  • T, U, X, Z – zarobkowe (wszystkie)
  • H, K, L, M, N – pozostałe pojazdy
  • ?PR – tablice próbne

Od roku 1950:

  • A, B, C, E – państwowe niezarobkowe
  • P,S – spółdzielni i partii nie przeznaczone do użytku publicznego
  • H, L – prywatne nie przeznaczone do użytku publicznego
  • T, X – do zarobkowego przewozu osób i przedmiotów (oprócz PKS-u)
  • PKS – PKS
  • PR – tablice próbne

Dwie pierwsze cyfry były wyróżnikiem województwa. Oddzielne wyróżniki miały Łódź i Warszawa.

Wyróżniki województw w latach 1946–1950:

  • 00–04 – białostockie
  • 05–09 – gdańskie
  • 10–14 – kieleckie
  • 15–19 – krakowskie
  • 20–24 – lubelskie
  • 25–29 – miasto Łódź
  • 30–34 – łódzkie
  • 35–39 – olsztyńskie
  • 40–44 – pomorskie
  • 45–54 – poznańskie
  • 55–59 – rzeszowskie
  • 60–69 – śląskie
  • 70–74 – szczecińskie
  • 75–84 – miasto stołeczne Warszawa
  • 85–89 – warszawskie
  • 90–99 – wrocławskie

W 1950 roku utworzono województwa zielonogórskie, koszalińskie i opolskie, zwiększając tym samym liczbę województw do 17 i przydzielono im wyróżniki.

Przemianowano również województwo pomorskie na województwo bydgoskie i województwo śląskie na województwo katowickie.

Wyróżniki województw od roku 1950 (po nowym podziale administracyjnym):

  • 00–04 – białostockie
  • 05–09 – gdańskie
  • 10–14 – kieleckie
  • 15–19 – krakowskie
  • 20–24 – lubelskie
  • 25–29 – miasto Łódź
  • 30–34 – łódzkie
  • 35–39 – olsztyńskie
  • 40–44 – bydgoskie
  • 45–51 – poznańskie
  • 52–54 – zielonogórskie
  • 55–59 – rzeszowskie
  • 60–69 – katowickie
  • 70–72 – szczecińskie
  • 73–74 – koszalińskie
  • 75–84 – miasto stołeczne Warszawa
  • 85–89 – warszawskie
  • 90–96 – wrocławskie
  • 97–99 – opolskie

Tablice motocyklowe przednie (w kształcie łuku) miały wymiary 260×70 mm (większy promień 520 mm), a motocyklowe tylne – 170×170 mm.

W latach 1946–1950 na tablicach motocyklowych stosowano układ 1 litera + 4 cyfry. Litera oznaczała przeznaczenie pojazdu (kody takie jak na tablicach samochodowych), a dwie pierwsze cyfry były wyróżnikiem województwa. W latach 1950–1956 na tablicach motocyklowych stosowano układ 2 litery + 4 cyfry. Dwie pierwsze cyfry stanowiły wyróżnik województwa. Litery były tylko częścią wyróżnika pojazdu, nie oznaczały już przeznaczenia motocykla. Dopuszczone były następujące pary liter: EG EJ EL EM EN EP ER ES ET EW EZ GE GJ GL GM GN GR GS GT GW GZ JL JM JN JP JS JT JW JZ LM LN LP LR LS LW LZ MN MP MR MS MT MW NP NR NS NT NW PS PT PW RS RT RW. W praktyce jednak tłoczono I zamiast J. Pod numerem na tylnej tablicy widniała nazwa stolicy województwa.

Tablice dla przyczep miały 5 cyfr. Tak jak na tablicach samochodowych i motocyklowych, dwie pierwsze cyfry były wyróżnikiem województwa.

Inne typy tablic

  • Tablice próbne w latach 1946–1950 miały czarne tło, żółte znaki i obwódkę. Od 1950 roku miały one inny wygląd: białe tło, czerwone znaki i obwódkę. W latach 1946–1950 pierwsza litera oznaczała zastosowanie pojazdu (kody te same, jak na tablicach zwyczajnych), następne były zawsze PR. Dwie pierwsze cyfry były wyróżnikiem województwa. Od 1950 roku pierwsza litera mogła być A, B, C, H lub X, następne były zawsze PR. Na tablicach motocyklowych stosowano układ litery PR + 3 cyfry lub litery PR + 3 cyfry + 2 litery.
  • Tablice wojskowe miały literę U i Ł (samochody ciężarowe) lub D (samochody osobowe) i 6 cyfr. W prawym górnym rogu tablicy znajdował się biały orzeł w białym otoku.
  • Tablice cudzoziemskie wprowadzono w 1950 roku Tablice miały żółte znaki i obwódkę. Na tablicach samochodowych numer składał się z litery Z i 5 cyfr (dwie pierwsze były wyróżnikiem województwa). Tablice motocyklowe miały litery ZM i 4 cyfry. Wydawano je cudzoziemcom zamieszkałym w Polsce oraz pracownikom personelu dyplomatycznego.

1956–1976 | edytuj kod

Tablica rejestracyjna z Warszawy-Mokotowa z lat 1956–1976 (I zasób) Tablica rejestracyjna z Wrocławia, rok 1966 Samochód marki Mercedes-Benz z tablicą warszawską (WW-9598), rok 1970 Wartburg 1000 z tablicą wrocławską (XW-8711), rok 1962 Polski Fiat 125p 1300 z tablicą z województwa gdańskiego podczas filmowania jednej ze scen filmu Czarny czwartek. Tablica próbna z woj. poznańskiego (1973 r.) Motocyklowa tablica rejestracyjna z okresu 1964–76 na przednim błotniku WFM M06 z 1958 r.

19 czerwca 1956 r., pomimo iż nie zmieniano podziału administracyjnego kraju, Minister Transportu Drogowego i Lotniczego wydał Rozporządzenie w sprawie zasad rejestracji pojazdów i wyglądu tablic rejestracyjnych, które wprowadziło rewolucyjną zmianę w zasadach oznaczania miejsca rejestracji – wyróżniki literowe zamiast cyfrowych.

Tablice samochodowe miały wymiary 375×120 mm (w 1964 roku wprowadzono tablice dwurzędowe o wymiarach 290×230 mm). Numer składał się z 2 liter i 4 cyfr. Wydawane przez odpowiednie wydziały komunikacji tablice były stalowe, a znaki były w nich wytłaczane, a następnie malowane: same tablice były czarne, a znaki malowane były na biało. Krój liter i cyfr był nieco „kanciasty” – zob. grafika i fotografie obok.

Pierwsza litera oznaczała województwo (lub służbę państwową), a druga powiat lub grupę powiatów (w przypadku miasta Łodzi i miasta stołecznego Warszawy – dzielnicę miasta). Od 1957 roku miastami wydzielonymi były także Poznań, Wrocław i Kraków, jednak nie otrzymały one oddzielnych wyróżników. Wyróżniki powiatów nie były określone centralnym zarządzeniem – były ustalane przez lokalne władze. Drugą literą nie mogły być D, J, Ł, U, Ż (o innych polskich literach nie wspominano, ale też ich nie stosowano), a od 1964 roku również N i Y.

W 1959 roku wycofano w motocyklach przednią tablicę, dwustronna i mocowana na błotniku, wzdłuż osi pojazdu[e] i od tego czasu numer rejestracyjny motocykla musiał być namalowany z obu stron przedniego błotnika lub tablicach umieszczonych po jego bokach. Obowiązek umieszczania numeru rejestracyjnego z przodu motocykla formalnie zniesiono w 1969 roku Na przyczepach umieszczano tylną tablicę przeniesioną z pojazdu ciągnącego. Od 1968 roku przyczepy o ciężarze całkowitym powyżej 750 kg oraz przyczepy przeznaczone do ciągnięcia przez ciągnik jednoosiowy musiały mieć osobne tablice. Na ciągnikach rolniczych umieszczano dwie tablice samochodowe (z przodu i z tyłu). Przyczepy samowyładowawcze musiały mieć numer rejestracyjny namalowany na tylnej burcie.

Tablice motorowerowe wprowadzono w 1959 roku Miały wymiary 120×100 mm oraz białe tło i czarne znaki. W latach 1959–1964 miały w górnym rzędzie 2 litery i cyfrę, a w dolnym 3 cyfry. Od 1964 roku miały układ 3 litery + 3 cyfry.

W połowie lat 60. pojemność rejestracyjna wyczerpywała się i 13 maja 1964 wprowadzono nowy układ polegający na odwrotnej kolejności (4 cyfry + 2 litery). W niektórych powiatach wydawano tylko numery, natomiast tablice rejestracyjne właściciel pojazdu musiał wykonać samodzielnie.

Numery ewidencyjne przyczep wprowadzono w 1964 roku Numer składał się z 1 litery oznaczającej województwo i 5 cyfr i musiał być namalowany na prawej burcie w odległości 1 m od przedniego obrysu przyczepy, na czarnym polu z białymi znakami, o wymiarach 375×120 mm (czyli takich samych, co wymiary tablic samochodowych). W przypadku przyczep dłużycowych musiała być wykonana tablica z numerem ewidencyjnym o takich samych wymiarach, w miejscu do tego przeznaczonym.

Numeru ewidencyjnego nie umieszczano na przyczepach jednoosiowych przeznaczonych do przewozu bagażu lub sprzętu turystycznego, ciągniętych przez samochody osobowe, motocykle i autobusy.

Według informacji użytkowników forum Wortalu Polskie Tablice Rejestracyjne, tablice te są nadal spotykane, głównie na wysypiskach (np. w Magurskim Parku Narodowym za niemal każdym domem jest wysypisko, gdzie znajdują się wraki samochodów z tablicami z lat 1956–1976).

Wyróżniki województw:

  • A – białostockie
  • B – bydgoskie
  • C – kieleckie
  • E – koszalińskie
  • F – łódzkie
  • G – gdańskie
  • H – opolskie
  • I – miasto Łódź
  • K – krakowskie
  • L – lubelskie
  • M – szczecińskie
  • O – olsztyńskie
  • P – poznańskie
  • R – rzeszowskie
  • S – katowickie (do 1957 r. stalinogrodzkie)
  • T – warszawskie
  • W – miasto stołeczne Warszawa
  • X – wrocławskie
  • Z – zielonogórskie

Wyróżniki przydzielone poszczególnym powiatom:

 Osobny artykuł: Historyczne tablice rejestracyjne w Polsce.

1976–2000 | edytuj kod

Tablica jednorzędowa z woj. zielonogórskiego z okresu 1976–2000 Tablica dwurzędowa z woj. zielonogórskiego z okresu 1976–2000 Przykładowa pieczątka legalizacyjna

W 1975 roku po raz kolejny zmieniono podział administracyjny kraju, ustanawiając 49 województw i likwidując powiaty. W ślad za ową reformą administracyjną 15 marca 1976 roku Minister Komunikacji wydał Zarządzenie w sprawie oznaczania pojazdów samochodowych i przyczep[15], wprowadzające nowy system rejestracji pojazdów.

Nowe tablice były nadal czarne z białymi znakami, ale były większe od poprzednich (tablice samochodowe miały wymiary 520×120 mm). Zastosowano też całkowicie nowy, bardziej czytelny, specyficznie polski krój pisma, stosowany z niewielkimi zmianami do dziś.

Przywrócono 7-znakową długość numeru stosowaną w latach 1922–1937 i 1944–1946. Wprowadzono układ 3 litery + 4 cyfry dla pojazdów prywatnych. 2 pierwsze litery były wyróżnikiem województwa (każde województwo otrzymało po 2 wyróżniki – nowe wyróżniki sukcesywnie wprowadzano w 1980, 1993 i 1997 r.). Trzecia litera była częścią wyróżnika pojazdu, stosowaną zazwyczaj w celu rejonizacji według gmin/ich zespołów (rejonów) lub dzielnic.

Oznakowanie 3 litery + 3 cyfry + 1 litera było zastrzeżone dla pojazdów państwowych. Tak samo jak na tablicach pojazdów prywatnych, 2 pierwsze litery oznaczały województwo. Od 1983 roku ostatnią literą numeru pojazdów państwowych nie mogły być A, I, J, L, M, O, T, W – litery te pełniły funkcję „wyróżnika przynależności pojazdu”.

W 1980 roku wprowadzono nowe wyróżniki dla poszczególnych województw. Odtąd województwa bydgoskie, gdańskie, krakowskie, łódzkie, poznańskie i wrocławskie miały po 4 wyróżniki, województwo katowickie – 5; warszawskie – 6, a pozostałe województwa – po 3.

Na samochodach umieszczano dwie tablice – z przodu i z tyłu, natomiast na innych pojazdach – jedną, z tyłu. Do 1978 roku dla ciągników rolniczych wydawano dwie tablice samochodowe (tylna dwurzędowa o wymiarach 290×230 mm), natomiast od 1979 roku – jedną motocyklową (tylko na tył, o wymiarach 190×150 mm). Do 1983 roku na przyczepach o ciężarze powyżej 750 kg oraz przyczepach turystycznych umieszczano osobną tablicę, natomiast na przyczepach o ciężarze do 750 kg oraz motocyklowych – tylną tablicę przeniesioną z pojazdu ciągnącego. Od 1984 roku wszystkie przyczepy, oprócz motocyklowych, musiały mieć osobną tablicę. Do 1991 roku wszystkie motocykle musiały mieć namalowany numer rejestracyjny na przednim błotniku. Przyczepy i naczepy samowyładowawcze oprócz tablic musiały mieć namalowany numer rejestracyjny na tylnej burcie. Znaki musiały być białe lub kontrastować z kolorem burty. Przepis ten nie dotyczył przyczep, które nie miały burty w kształcie płaszczyzny.

Termin wymiany tablic rejestracyjnych wz. 1956 kilkakrotnie przesuwano, ostatecznie stare tablice straciły ważność 31 grudnia 1983

Do 1993 roku tablice mogły być wykonane z materiałów innych niż blacha (np. z plastiku), a od 1993 roku musiały być odporne na pożar oraz posiadać znak legalizacyjny (grawerkę), określony obowiązującą normą. Tablice inne niż blaszane, zniesione w 1993 roku, zachowały ważność do 31 grudnia 1995 r.

Dawna tablica motorowerowa z województwa kieleckiego

Tablice motorowerowe, wprowadzone w 1983 r., miały zielone tło, tak jak tablice cudzoziemskie i wymiary 140×115 mm. Do września 1996 numery rejestracyjne motorowerów mogły być wydawane tylko w układzie 3 litery + 4 cyfry.

Na początku lat 90., wskutek gwałtownego wzrostu liczby samochodów na polskich drogach, okazało się, że w kilku województwach pojemność rejestracyjna przyjętego systemu wyczerpuje się. W 1991 roku zniesiono więc podział na pojazdy prywatne i państwowe (tablice państwowe zachowały ważność do 31 grudnia 1993 r.), a w 1993 roku wprowadzono nowe wyróżniki dla województw z dużą liczbą samochodów (1 dla województwa katowickiego i 2 dla warszawskiego). W 1996 roku dopuszczono natomiast stosowanie układu 3 litery + 3 cyfry + 1 litera dla wszystkich pojazdów po wyczerpaniu pojemności rejestracyjnej układu 3 litery + 4 cyfry, zaś w 1997 roku wprowadzono 4 nowe wyróżniki dla województwa warszawskiego. W takim kształcie tablice te wydawano do 2000 r.

Po reformie administracyjnej kraju w 1999 r., a przed wprowadzeniem nowych tablic, do końca wydawania starych tablic mogły być stosowane wyróżniki tylko z tych starych województw, w których mieściły się stolice nowych województw. Wyróżniki pozostałych województw mogły być stosowane tylko do 30 czerwca 1999 (przepis ten nie był przestrzegany w niektórych województwach). Na tablicach tymczasowych mogły być stosowane wyróżniki ze wszystkich starych województw.

Tablice wz. 1976 pozostają ważne i nie ma wyznaczonego terminu ich obowiązkowej wymiany. Pojazdy z takimi tablicami będzie można spotkać na polskich drogach prawdopodobnie jeszcze przez wiele lat.

Oznaczenia tablic rejestracyjnych według starych województw

Wyróżniki województw: (stan na 31 grudnia 1998 r.) – kursywą oznaczono wyróżniki niewykorzystane.

  • bialskopodlaskie BP, BA, BS, tablice tymczasowe – A5–A9
  • białostockie BK, BT, BI, tablice tymczasowe – B0–B4
  • bielskie BB, BL, BO, tablice tymczasowe – B5–B9
  • bydgoskie BY, BG, BD, BC, tablice tymczasowe – C0–C4
  • chełmskie CH, CM, CU, tablice tymczasowe – C5–C9
  • ciechanowskie CI, CN, CA, tablice tymczasowe – D0–D4
  • częstochowskie CZ, CE, CO, tablice tymczasowe – D5–D9
  • elbląskie EL, EG, EB, tablice tymczasowe – E0–E4
  • gdańskie GD, GK, GA, GN, tablice tymczasowe – E5–E9
  • gorzowskie GO, GW, GR, tablice tymczasowe – F0–F4
  • jeleniogórskie JG, JE, JA, tablice tymczasowe – F5–F9
  • kaliskie KL, KZ, KP, tablice tymczasowe – G0–G4
  • katowickie KA, KT, KB, KC, KD, KX, tablice tymczasowe – G5–G9
  • kieleckie KI, KE, KJ, tablice tymczasowe – H0–H4
  • konińskie KN, KM, KF, tablice tymczasowe – H5–H9
  • koszalińskie KO, KG, KY, tablice tymczasowe – I0–I4
  • krakowskie KR, KK, KW, KV, tablice tymczasowe – I5–I9
  • krośnieńskie KS, KU, KH, tablice tymczasowe – J0–J4
  • legnickie LG, LC, LI, tablice tymczasowe – J5–J9
  • leszczyńskie LE, LS, LN, tablice tymczasowe – K0–K4
  • lubelskie LU, LL, LB, tablice tymczasowe – K5–K9
  • łomżyńskie LO, LM, LA, tablice tymczasowe – L0–L4
  • łódzkie LD, LZ, LF, LW, tablice tymczasowe – L5–L9
  • nowosądeckie NS, NO, NA, tablice tymczasowe – M0–M4
  • olsztyńskie OL, ON, OT, tablice tymczasowe – M5–M9
  • opolskie OP, OE, OD, tablice tymczasowe – N0–N4
  • ostrołęckie OS, OK, OR, tablice tymczasowe – N5–N9
  • pilskie PI, PA, PY, tablice tymczasowe – O0–O4
  • piotrkowskie PT, PK, PU, tablice tymczasowe – O5–O9
  • płockie PL, PC, PB, tablice tymczasowe – P0–P4
  • poznańskie PO, PN, PZ, PW, tablice tymczasowe – P5–P9
  • przemyskie PR, PM, PE, tablice tymczasowe – R0–R4
  • radomskie RA, RO, RD, tablice tymczasowe – R5–R9
  • rzeszowskie RZ, RE, RW, tablice tymczasowe – S0–S4
  • siedleckie SE, SD, ST, tablice tymczasowe – S5–S9
  • sieradzkie SI, SA, SB, tablice tymczasowe – T0–T4
  • skierniewickie SK, SN, SF, tablice tymczasowe – T5–T9
  • słupskie SL, SP, SG, tablice tymczasowe – U0–U4
  • suwalskie SU, SW, SO, tablice tymczasowe – U5–U9
  • szczecińskie SZ, SC, SM, tablice tymczasowe – V0–V4
  • tarnobrzeskie TG, TB, TE, tablice tymczasowe – V5–V9
  • tarnowskie TA, TN, TW, tablice tymczasowe – W0–W4
  • toruńskie TO, TU, TY, tablice tymczasowe – W5–W9
  • wałbrzyskie WB, WY, WH, tablice tymczasowe – X0–X4
  • warszawskie WA, WS, WI, WU, WG, WF, WX, WZ, WM, WT, WP, WV, tablice tymczasowe – A0-A4
  • włocławskie WL, WK, WE, tablice tymczasowe – X5–X9
  • wrocławskie WR, WO, WC, WW, tablice tymczasowe – Y0–Y4
  • zamojskie ZA, ZM, ZC, tablice tymczasowe – Y5–Y9
  • zielonogórskie ZG, ZE, ZN, tablice tymczasowe – Z0–Z4

Wyróżniki województw (1 stycznia 1999 – 30 kwietnia 2000):

  • dolnośląskie JG, JE, JA, LG, LC, LI, WB, WY, WH, WR, WO, WC, WW, tablice tymczasowe – F5–F9, J5–J9, X0–X4, Y0–Y4
  • kujawsko-pomorskie BY, BG, BD, BC, TO, TU, TY, WL, WK, WE, tablice tymczasowe – C0–C4, W5–W9, X5–X9
  • lubelskie BP, BA, BS, CH, CM, CU, LU, LL, LB, ZA, ZM, ZC, tablice tymczasowe – A5–A9, C5–C9, K5–K9, Y5–Y9
  • lubuskie GO, GW, GR, ZG, ZE, ZN, tablice tymczasowe – F0–F4, Z0–Z4
  • łódzkie LD, LZ, LF, LW, PT, PK, PU, SI, SA, SB, SK, SN, SF, tablice tymczasowe – L5–L9, O5–O9, T0–T4, T5–T9
  • małopolskie KR, KK, KW, KV, NS, NO, NA, TA, TN, TW, tablice tymczasowe – I5–I9, M0–M4, W0–W4
  • mazowieckie CI, CN, CA, OS, OK, OR, PL, PC, PB, RA, RO, RD, SE, SD, ST, WA, WS, WI, WU, WG, WF, WX, WZ, WM, WT, WP, WV, tablice tymczasowe – D0–D4, N5–N9, P0–P4, R5–R9, S5–S9, A0–A4
  • opolskie OP, OE, OD, tablice tymczasowe – N0–N4
  • podkarpackie KS, KU, KH, PR, PM, PE, RZ, RE, RW, TG, TB, TE, tablice tymczasowe – J0–J4, R0–R4, S0–S4, V5–V9
  • podlaskie BK, BT, BI, LO, LM, LA, SU, SW, SO, tablice tymczasowe – B0–B4, L0–L4, U5–U9
  • pomorskie GD, GK, GA, GN, SL, SP, SG, tablice tymczasowe – E5–E9, U0–U4
  • śląskie BB, BL, BO, CZ, CE, CO, KA, KT, KB, KC, KD, KX, tablice tymczasowe – B5–B9, D5–D9, G5–G9
  • świętokrzyskie KI, KE, KJ, tablice tymczasowe – H0–H4
  • warmińsko-mazurskie EL, EG, EB, OL, ON, OT, tablice tymczasowe – E0–E4, M5–M9
  • wielkopolskie KL, KZ, KP, KN, KM, KF, LE, LS, LN, PI, PA, PY, PO, PN, PZ, PW, tablice tymczasowe – G0–G4, H5–H9, K0–K4, O0–O4, P5–P9
  • zachodniopomorskie KO, KG, KY, SZ, SC, SM, tablice tymczasowe – I0–I4, V0–V4
Tablica Straży Granicznej Mercedes-Benz Klasy G z 6. Brygady Desantowo-Szturmowej Tablica napawana na czołgu PT-91 Tablica milicyjna na pojeździe policyjnym (2008)

Wyróżniki służb specjalnych:

Wyróżniki sił zbrojnych:

  • pojazd ciężarowy ogólnego przeznaczenia UAK
  • pojazd ciężarowy ogólnego przeznaczenia UAX
  • pojazd osobowy UFK
  • przyczepa UFR
  • pojazd ciężarowy ogólnego przeznaczenia UHO
  • pojazd opancerzony UKA
  • pojazd ciężarowy specjalistyczny UKO
  • przyczepa ULA
  • przyczepa ULM
  • pojazd terenowy UNU
  • pojazd osobowy UOL
  • przyczepa UTO
  • pojazd ciężarowy ogólnego przeznaczenia UWR
  • traktor lub ciągnik UYL
  • pojazd osobowy UWZ

Wyróżniki taksówek

Od 1985 roku do 2000 w niektórych miastach wojewódzkich w Polsce wydawano osobne zestawy numerów rejestracyjnych dla taksówek. Cyfry były identyczne z numerem bocznym taksówki.

  • w Warszawie wszystkie prywatne taksówki otrzymały numery rejestracyjne WGT
  • we Wrocławiu – WRT
  • w Poznaniu – PZZ
  • w Toruniu – TOX
  • w Bydgoszczy – BGT
  • w Elblągu – ELT
  • w Kaliszu – KLT
  • w Częstochowie – CZT
  • w województwie gdańskim – GKT (jedynie w Sopocie cyfry były zgodne z numerami bocznymi taksówek)
  • w województwie opolskim – ODT

Inne typy tablic

  • Tablice tymczasowe wprowadzono w 1981 roku Miały żółte znaki na czarnym tle. Numer składał się z litery i 6 cyfr – litera i pierwsza cyfra oznaczały województwo. Tablice tymczasowe w latach 1981–1983 były stosowane w celu przejazdu z miejsca zakupu pojazdu do miejsca zamieszkania właściciela lub wywozu pojazdu za granicę. Od roku 1984 stosowano je również do rejestracji czasowej i niezbędnych przejazdów w celu naprawy, przeglądu itp., a od 1999 roku także do celów eksploatacji pojazdu w ramach badań i prób.
  • Tablice próbne miały czerwone tło i białe znaki. Pierwszą literą była zawsze X, następne 2 były wyróżnikiem województwa. Tablice próbne w latach 1976–1983 były wydawane dla pojazdów czasowo dopuszczonych do ruchu, a od roku 1984 dla pojazdów eksploatowanych w ramach badań i prób przeprowadzanych przez właściwe przedsiębiorstwa lub placówki naukowo-badawcze. Wycofano je 31 grudnia 1998 r.
  • Tablice cudzoziemskie miały zielone tło i białe znaki. Pierwszą literą numeru była zawsze I, po niej następował wyróżnik województwa. Wydawano je cudzoziemcom zamieszkałym w Polsce i zagranicznym osobom prawnym, nie korzystającym z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Od 1984 roku wydawano je tylko cudzoziemcom bez karty stałego pobytu (cudzoziemcom z kartą wydawano tablice zwyczajne). Wycofano je 31 grudnia 1993 r., ale zachowały ważność do 31 grudnia 1995 r.
  • Tablice dyplomatyczne miały niebieskie tło i białe znaki. Wydawano je dla pojazdów przedstawicielstw i misji dyplomatycznych i konsularnych państw obcych i organizacji narodowych w Polsce oraz ich personelu, korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Litery były wyróżnikiem województwa warszawskiego (zawsze stosowano tylko WA). 2 pierwsze cyfry były kodem państwa, a 3 następne oznaczały przeznaczenie pojazdu. Tablice dwurzędowe dyplomatyczne miały wymiary 330×230 mm. Tablice motocyklowe wprowadzono 1 czerwca 1991 r.
  • Tablice specjalne były stosowane dla pojazdów Wojska Polskiego, Straży Granicznej, jednostek wojskowych MSWiA oraz Milicji Obywatelskiej (od 1990 roku – Policji). Numer ciężarówek wojskowych mógł być namalowany białą farbą na tylnej burcie pojazdu i na bocznych drzwiach. Na tablicach wojskowych stosowano kody: UA, UC, UE, UF, UG, UH, UK, UL, UN, UO, UR, US i UW. Na tablicach milicyjnych stosowano kody: MOA, MOF, MOK, MOP i MOS na tablicach samochodowych oraz MOR i MOT na tablicach motocyklowych.

Tablice rowerowe | edytuj kod

 Osobny artykuł: Tablice rowerowe w Polsce.

W latach 1920–1964 obowiązkowi rejestracji w Polsce podlegały również rowery. Wydawano na nie tablice rowerowe.

Tablice rejestracyjne dorożek | edytuj kod

Do lat 50. XX wieku również dorożki miały w Polsce tablice rejestracyjne. Określenie ich wzorów, wymiarów, barw, układu i tym podobnych leżało w gestii władz powiatowych albo miejskich (gminnych). Najczęściej widniał na nich rok wydania, nazwa powiatu albo miasta i numer kolejny. Tablice te każdego roku były zmieniane. Ich kształty były różne (koliste, kwadratowe i tym podobne). W latach 60. XX wieku w niektórych miastach w Polsce dorożki miały jedynie numery boczne, tak jak taksówki obecnie.

Tablice rejestracyjne wozów konnych (furmanek) | edytuj kod

Były to tablice informacyjne zawierające jedynie imię i nazwisko właściciela i jego adres albo nazwę firmy i jej siedzibę. Musiał je wykonać właściciel wozu konnego i umieścić na jego prawej burcie. Od 1962 do 1983 obowiązywał przepis, w myśl którego wozy konne należące do jednego właściciela musiały mieć na tablicy dodatkowo numer porządkowy (numeracja zaczynała się od 1).

Prawdopodobnie do początku lat 50. XX wieku wozy konne w Polsce miały również tablice rejestracyjne zawierające rok wydania, nazwę województwa albo powiatu lub miasta i numer kolejny. Tablice te co 2 lata były zmieniane. Ich kształty były różne (koliste, kwadratowe i tym podobne), a określenie ich wzorów, wymiarów, barw, układu i tym podobnych leżało w gestii władz wojewódzkich, powiatowych albo miejskich (gminnych).

Liczba samochodów w Polsce na przestrzeni dziejów | edytuj kod

    Liczba samochodów w Polsce na przestrzeni dziejów
     W Polsce w 1926 roku było ok. 16,5tys. samochodów, do tego rejestracji niewiele – np. w marcu 1927 r. w Warszawie zarejestrowano 92 samochody. Stosunkowo niewiele, nawet jak na tamte czasy, w 1926 w USA poruszały się po drogach 22 miliony samochodów (na jeden samochód w USA przypadało 5,4 mieszkańca), zaś pozostałe państwa na świecie, to nieco ponad 5 milionów. Mimo I wojny to druga w statystykach była Wielka Brytania z 984 tys. samochodów i 1 samochodem na 45,6 mieszkańców[16].

  • 1 stycznia 1937 – 37 468 (1 samochód na 1000 mieszkańców)
  • 1 stycznia 1956 – 82 680 (3 samochody na 1000)
  • 1 stycznia 1970 – 479 400 (15 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 1976 – 1 321 040 (39 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 1990 – 5 244 000 (138 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2000 – ok. 10 mln (265 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2006 – 13 384 229 (350 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2008 – 16 079 533 (420 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2010 – 17 239 800 (450 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2012 – 18 744 412 (490 samochodów na 1000)
  • 1 stycznia 2014 – 20 003 863 (530 samochodów na 1000)

Polska zajmuje drugie miejsce na świecie w liczbie samochodów na gaz (2,5 mln aut)[17]

Uwagi | edytuj kod

  1. Tablice z tym wyróżnikiem zachowują ważność dla pojazdów Służby Celnej do czasu ich zmiany lub wydania nowych, jednak nie dłużej niż do 1.03.2020 r.
  2. Tablice z tym wyróżnikiem zachowują ważność do czasu ich zmiany lub wydania nowych, jednak nie dłużej niż do 1.03.2020 r.
  3. a b c d e f g h Litery I, J i cyfra 1 we wszystkich wzorach, litera L we wszystkich wzorach poza zwykłymi dla tablic motocyklowych oraz litera T we wszystkich wzorach niezwężonych nie wypełniają całego pola znaku na danym typie tablicy. Dla zachowania przewidzianych przepisami odstępów pomiędzy znakami producent tablic jest obowiązany stosować prostokąty zastępcze opisane na tych znakach.
  4. a b c d e f Starostwo powiatu obecnie nie stosuje jeszcze tego wyróżnika.
  5. Taka konstrukcja stanowiła zagrożenie w razie wypadku drogowego z udziałem motocykla, przednia tablica w szczególnych przypadkach mogła działać jak nóż, powodujący dodatkowe obrażenia np. w przypadku zderzenia motocykla z pieszym.

Przypisy | edytuj kod

  1. Dostawa tablic rejestracyjnych – www.przetargipubliczne.pl.
  2. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 11 grudnia 2017 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2355).
  3. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 19 grudnia 2019 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów oraz wymagań dla tablic rejestracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2483).
  4. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, § 22 ust. 1 (Dz.U. z 2016 r. poz. 1038).
  5. Trzecia tablica rejestracyjna wreszcie dostępna – koniec udręki miłośników rowerów – Blog autoDNA, Blog autoDNA [dostęp 2016-03-01]  (pol.).
  6. Rozporządzenie Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 20 kwietnia 2006 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, § 1 pkt 13 oraz zał. nr 5 (Dz.U. z 2006 r. nr 70, poz. 489).
  7. KP: Zielone tablice i profesjonalne dowody rejestracyjne. Od dziś można je wyrabiać (pol.). moto.pl, 2019-07-11. [dostęp 2019-07-11].
  8. Telewizja PolskaT.P. S.A Telewizja PolskaT.P., Nowe tablice rejestracyjne! Na nich dozwolona jazda na buspasach i darmowy parking, bydgoszcz.tvp.pl [dostęp 2020-01-11]  (pol.).
  9. a b c Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 grudnia 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (Dz.U. z 2010 r. nr 14, poz. 72).
  10. PTR – praktyka, www.wptr.pl [dostęp 2016-03-09] .
  11. Jaruga Jacek, Historia polskich tablic rejestracyjnych....
  12. Rozporządzenie Ministra Robót Publicznych i Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 6 lipca 1922 r. o ruchu samochodów i innych pojazdów mechanicznych na drogach publicznych (Dz.U. z 1922 r. nr 65, poz. 587).
  13. Dz. Urz. MK 1937 nr 5, poz. 34.
  14. Dz. Urz. 1937 nr 85, poz. 616.
  15. M.P. z 1976 r. nr 14, poz. 67.
  16. Motoryzacja w Polsce w XX-leciu międzywojennym. 05-03-2012.
  17. Motoryzacja: Polska bije rekordy w ilości samochodów na gaz – Raporty surowcowe – Forsal.pl – Biznes, Gospodarka, Świat.

Bibliografia | edytuj kod

  • Neil Parker, John Weeks, Registrations Plates Of The World. Wyd. 4; Wyd. „Europlate” 2004.
  • Jaruga Jacek, Historia polskich tablic rejestracyjnych. Wyd. 1; „Tabla, Sp. z o.o., Lublin 2007.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Tablice rejestracyjne w Polsce" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy