Tadeusz Fitych


Tadeusz Fitych w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tadeusz Fitych (ur. 23 stycznia 1948 w Nowej Soli) – polski duchowny rzymskokatolicki. Prezbiter archidiecezji wrocławskiej od 1974 roku oraz diecezji świdnickiej od XI 2006. Kapelan papieża. Profesor nadzwyczajny, doktor habilitowany.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Studia wyższe i specjalizacja naukowa | edytuj kod

W latach 1967–1974 studiował na Papieskim Wydziale Teologicznym oraz w Metropolitalnym Wyższym Seminarium Duchownym we Wrocławiu.

W latach 1968–1970 służył w kleryckiej jednostce wojskowej w Bartoszycach[1][2][3][4].

25 maja 1974 otrzymał święcenia prezbiteratu we Wrocławiu z rąk ks. prof. bp. Wincentego Urbana. W latach 1974–1975 pracował jako wikariusz w parafii pw. św. Jacka w Legnicy. Lata 1975–1980 stanowiły okres studiów specjalistycznych Instytucie Historii Kościoła na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim i prezentacji zdobytych efektów badań m.in. na międzynarodowym kongresie w Montrealu (1980). W 1977 otrzymał tytuł licencjusza, a w 1983 doktora teologii[potrzebny przypis].

Działalność kościelna | edytuj kod

  • 1981–1983 w trakcie rekonwalescencji po groźnym wypadku, kapelan sióstr boromeuszek i urszulanek w Polanicy Zdroju;
  • 1983–1984 duszpasterz akademicki w Centralnym Ośrodku Duszpasterstwa Akademickiego (CODA) Archidiecezji Wrocławskiej; współorganizator pieszej pielgrzymki wrocławskiej do Częstochowy oraz kapelan Arcybiskupiego Komitetu Charytatywnego z ramienia ks. kard. H. Gulbinowicza;
  • 1984–1988 prefekt 350 alumnów Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu;
  • 1985–1986 członek Komisji Episkopatu Polski ds. Wyższych Seminariów Duchownych;
  • 1985–1990 członek komitetu organizacyjnego Wrocławskich Dni Duszpasterskich
  • 1986–1989 w trakcie synodu archidiecezji wrocławskiej: członek dwóch komisji – ds. kształcenia teologicznego oraz chrześcijan świeckich,
  • 1990 audytor na Synodzie Biskupów w Watykanie nt. formacji kapłańskiej;
  • 1993–2001 praca na rzecz Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE), funkcja sekretarza przewodniczącego CCEE ks. kard. M. Vlka (misja o charakterze dyplomatycznym);
  • 2001–2006 posługa naukowo-duszpasterska w miasteczku ekumenicznym Ottmaring k/Augsburga (Ökumenische Lebenszentrum Ottmaring)[potrzebny przypis]

Działalność na polu nauki i kultury | edytuj kod

  • 1985–1986 i 1988–1993 Sekretarz Generalny Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu
  • 1985–2006 adiunkt Papieskiego Wydziału teologicznego we Wrocławiu
  • 1988–1993 dyrektor Biblioteki Głównej PWT i MWSD we Wrocławiu i jej reorganizator
  • 1986–1988 – stypendysta Polskiego Instytutu Historycznego w Rzymie i członek drugiej polskiej wyprawy naukowej do spraw krytycznej edycji akt nuncjatury polskiej (nawiązującej do inicjatywy PAU);
  • 1986–1988 i 2001–2008 prace badawcze m.in. na uniwersytetach włoskich, niemieckich i austriackich.
  • 1991–1993 pomysłodawca, współzałożyciel i wiceprezes Federacji Bibliotek Kościelnych w Polsce „Fides” z siedzibą w Warszawie;
  • 1977–2006 prelegent i uczestnik licznych kongresów krajowych i zagranicznych;
  • 2006 zwieńczenie procesu habilitacyjnego na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Opolskiego na podstawie rozprawy Struktura i funkcjonowanie nuncjatury Giovanniego Battisty Lancellottiego (1622–1627).

Profesor czynny na kilku uczelniach wyższych w Polsce (m.in. na Wydziale Politologii w Wyższej Szkole Biznesu – National-Louis University w Nowym Sączu; Wydziałach Nauk Społecznych i Zdrowia oraz Zarządzania i Administracji WWSZiP w Wałbrzychu; w Wyższym Seminarium Duchownym w Świdnicy.

Historyk dziejów teologii, kultury i duchowości; specjalista w dziedzinie dyplomacji watykańskiej, od kilku lat w czterech krajach Europy Środkowej prowadzi badania nad małą architekturą sakralną. Członek szeregu towarzystw naukowych w Polsce, Niemczech, Austrii, Włoszech i Czechach. Prelegent i uczestnik kongresów krajowych i zagranicznych. Opublikował szereg książek oraz ok. 300 artykułów i recenzji. Jest autorem wystaw i fotografii artystycznych.

Działalność na ziemi kłodzkiej | edytuj kod

Po 15-letniej nieobecności w Polsce, spowodowanej pracami badawczymi i służbą Kościołowi w Europie, latem 2006 zamieszkał w Kudowie-Zdroju (pracownia naukowa mieści się w budynku plebanii parafii św. Bartłomieja).

Należy do grona ponad 150 osób z kręgu ludzi nauki, kultury, sztuki i biznesu, którzy otrzymali certyfikat „Asylum Glacense” i zamieszkali na ziemi kłodzkiej (od wieków region ten nosi przydomek: „Kraina Pana Boga i Maryi”). Od 550 lat istniało tu jedno z 200 hrabstw Europy, a przy tym największe i pod pewnymi względami, najpiękniejsze krajobrazowo oraz wyjątkowo bogate w dziedzictwo religijno-kulturalne[potrzebny przypis].

2007–2009 wypracował nowoczesną i bardzo rozbudowaną metodę inwentaryzacji małej architektury sakralnej oraz odkrył i opracował naukowo ponad 210 obiektów tego typu w Obniżeniu Kudowskim. Efektem badań naukowych jest szereg referatów i ok. 30 publikacji, w tym dwie recenzowane książki poświęcone religijno-kulturowej problematyce tego regionu.

2009–2010, w maju 2009 w kudowskiej sali koncertowej zaprezentował wystawę: „Boże Młyny” krzyże i kapliczki przydrożne na pograniczu kudowsko-nachodzkim (na tropach dziedzictwa kulturowego Ziemi Kłodzkiej). Wystawa w nowatorski sposób przybliża tę ziemię jako przestrzeń sakralną, w której nawet w trudnym okresie XVII-XX w. rozwijali się integralnie, dojrzewali i formowali ludzie ewangelicznie nowi, i to w pełnym tego słowa znaczeniu[potrzebny przypis]. Z tego względu treścią wystawy jest historyczno-kulturowa synteza, która została zwieńczona komunikatywnym i niezwykle aktualnym przesłaniem. Wersja polska, jak też zainaugurowana w kwietniu 2010 wersja niemiecka, składa się z 30 dużych plansz (na których umieszczono 200 fotografii (wybór z kolekcji ok. 8 tys.), 30 mapek, diagramów i wykresów) prezentujących 204 obiekty małej architektury sakralnej z terenu kudowsko-nachodzkiego pogranicza (tzw. czeskiego zakątka). Sposób prezentacji, jak też i samo przesłanie „Bożych Młynów” spotkało się z pozytywnymi recenzjami naukowców, dużą uwagą muzealników i zwiedzających. Dotychczas wystawa odwiedziła piętnaście miejscowości, w których łącznie obejrzało ją imponujące grono ponad 46 tysięcy osób, pochodzących z Polski, Czech i Niemiec[potrzebny przypis]. Nota bene doskonale harmonizuje to z trwającym, od kilkunastu lat, fenomenem renesansu małej architektury sakralnej w Europie Środkowej[potrzebny przypis]. Od 24 kwietnia do końca lipca, wystawa po raz pierwszy prezentowana jest w obu wersjach – polskiej i niemieckiej, w trzech barokowych salach Pałacu Łomnica, po czym odwiedzi szereg miast w Polsce, Niemczech i Austrii[potrzebny przypis].

2010 – Pomysłodawca, współzałożyciel i wiceprezes „Sapientia” Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Kłodzkiej. Na polu odkrywania bogactwa kulturowego, umacniania tożsamości i rozwoju turystyki kulturowej Ziemi Kłodzkiej współpracuje z Wyższą szkołą Zarządzania „Edukacja” i jej Wydziałem Turystyki w Kłodzku[potrzebny przypis].

W roku 2006 rozpoczął posługę w parafii pw. św. Bartłomieja w Kudowie-Zdroju.

Publikacje | edytuj kod

  • T. Fitych, Szkice Do Historii Miasta Waltersdorf. Przyczynek do dziejów osadnictwa tkaczy saksońskichw Królestwie Polskim,w: Sursum Corda. Księga jubileuszowa ku czci Księdza Biskupa Adama Dyczkowskiego, red. ks. A. Brenk, [Poznań] 2002, s. 265–298; Korzenie rodzinne [monografia n.t. dziejów wielopokoleniowej rodziny Fitych i Tereszczuk, w wersji elektronicznej.
  • T. Fitych, O formacji do kapłaństwa we współczesnych uwarunkowaniach [udział w dyskusji polskich delegatów na Synod Biskupów 90], "Ateneum Kapłańskie" 83(1991) nr 491 z. l, s. 34–60; tenże, Kapłan cywilizacji miłości; nowe perspektywy VIII Synodu Biskupów (30.IX-28.X.1990) , "Homo Dei" 40(1991) nr 1–2, s. 5–12; "Dobry Pasterz" (1991) z. XI, s. 108-116.
  • T. Fitych, Budowanie Wieczernika Europy z myślą o jednoczeniu i nowej ewangelizacji naszego kontynentu. 24 Zgromadzenie Generalne Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE): Simmern (24-.01.1994 -Moguncja 30.1.1994), "Homo Dei" LXIII(1994) n.3, s. 68–72; oraz "Wrocławski Przegląd teologiczny" 2(1994), n. 1, s. 125–130; "Dobry Pasterz" (1994), z. XV, s. 204–210; AtKapł 86(1994) nr 512, z. 1, s. 155–160; tenże, Biskupi europejscy wołają z Monachium (Sprawozdanie z kongresu "Szanse i ryzyka europejskiej emigracji"), "Homo Dei" (1995), nr 2 s. 81-84 tenże, Dialogo tra i cristiani a Mosca. Sulla collaborazione nell ex URSS, "Gen's"XV (1995), n. 6, s. 239-240.
  • T. Fitych, Powstanie i rozwój Bractwa Wspólnego Życia (Proces odradzania się życia według rad ewangelicznych w protestantyzmie niemieckim), „Studia teologiczno-historyczne Śląska Opolskiego” 29(2009), s. 245–261; tenże, Centrum Życia Ekumenicznego w Ottmaring. Geneza i rozwój, „Perspectiva" 10(2010) nr 2, s.
  • m.in. T. Fitych, Budowa biblioteki Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu, "Nowe Życie" 4(1986) nr 22, s. 15–16; Starodruki Cenne księgozbioru Biblioteki Głównej Papieskiego Fakultetu Teologicznego i Metropolitalnego Wyższego Seminarium Duchownego we Wrocławiu, oprac. A. Skura, red. T. Fitych, A. Siemieniewski, Wrocław 1993.
  • T. Fitych, Podstawowe źródła do badań nuncjatury Giovanniego Battisty Lancellottiego w Polsce (1622–1627), "Saeculum Christianum" 6(1999), n. 2 s. 209–224; oraz "Studia Warmińskie" 36(1999), s. 125–140; tenże, Całościowe zestawienie źródeł nuncjatury Giovanniego Battisty Lancellottiego posła papieskiego w Polsce w latach 1622–1627, w: Służcie Panu z weselem. Księga pamiątkowa ku czci kard. Henryka Gulbinowicza...), red. ks. Ignacy Dec, t. 2: W służbie teologii, Wrocław 2000, s. 137–180; tenże, Początki Misji Dyplomatycznej Giovanniego Battisty Lancellottiego, 31. nuncjusza apostolskiego w Polsce (1622–1627), "Roczniki Teologiczne KUL" 46(1999) z. 4, s. 79-118.
  • T. Fitych, Bernarda Rosy nauka o św. Józefie w świetle koncepcji mistycznych zaślubin duszy z «Trójca stworzoną», "Colloqium Salutis" 16(1984), s. 119–165; tenże, Trynitarny egzemplaryzm w nauce o Świętym Józefe u Bernarda Rosy i jego kontynuatorów (część 1) , "Śląskie Studia Historyczno-teologiczne" 18(1985), s.57-79, [Cz. 2], tamże, t. 19–20 (1986–1987), s. 103–131; tenże, Polskie korzenie Johannesa Schefflera. Uwagi o przodkach i rodzinie Angelusa Silesiusa (*1624 +1677), „Orbis Linguarum” (2005) vol. 29, s. 97–138, oraz Polskie korzenie Johannesa Schefflera. Uwagi o przodkach i rodzinie Angelusa Silesiusa (*1624 +1677), w: „Przedziwna to rzecz jest człowiek....’ Angelusa Silesiusa myśli o jedności świata (wybór rozpraw i poezji), redakcja i słowo wstępne C. Lipiński, Wałbrzych 2005, s. 81–135; tenże, Krzeszów – barokowy zabytek czy centrum odnowy religijno-kulturowej? (Uwagi na temat tożsamości M. Willmanna i Krzeszowa), „Anamnesis” (2006) nr 47, cz. 1, s. 79–91; cz. 2 nr 48, s. 112-122. tenże, Spotkania ze świętą Teresa z Avila, zwaną wielką, w: Zbawienie przez Miłosierdzie i Prawdę (Księga pamiątkowa ku czci J.E. Bpa prof. dra. Hab. Ignacego Deca z okazji 65-lecia urodzin, 40-lecia kapłaństwa i 5-lecia sakry biskupiej), (red.) ks. Janusz Michalewski, Świdnica 2009, s. 195-207.
  • T. Fitych, Z badań nad małą architekturą sakralną Dolnej Austrii (Moniholz k/Graibrunn, Waldviertel), „Zeszyty Naukowe WWSZiP” (2009) nr 13, s. 75–93; tenże, Mała architektura sakralna w Europie Środkowej. Specyfika, terminologia, interpretacja, przesłanie, w: Cierpliwość I Miłość (Księga dla uczczenia Kardynała Henryka Gulbinowicza), pod Red. Bp. E. Janiaka, ks. W. Irka, PWT we Wrocławiu [2010], s. 245-254.
  • T. Fitych, Odkrywanie "nowej twarzy" i geniuszu miejsca Kudowy Zdroju (Mała architektura sakralna a park kulturowy i krajobrazowy). Nisze, „Perspectiva" 7(2008) nr 1(12), s. 66–80; Sakralna Przestrzeń (O zwyczajach, obrzędach i postawach związanych z krzyżami i kapliczkami przydrożnymi ziemi kudowskiej, z ks. prof. Tadeuszem Fitychem rozmawia Tomasz Pluta, „Niedziela” nr 17(133), 26 kwietnia 2009; tenże, Nepomuceny Ziemi Kudowskiej (Prace na rzecz rozwoju turystyki kulturowej), artykuł złożony do druku.
  • T. Fitych, Kościół milczenia dzisiaj (Wypowiedzi księży biskupów Czech i Moraw w pięć lat po odzyskaniu niepodległości)-, Praga-Nowa Ruda 1995; tenże, „Boże Młyny” krzyże i kapliczki przydrożne na pograniczu kudowsko-nachodzkim (na tropach dziedzictwa kulturowego Ziemi Kłodzkiej), Kudowa-Zdrój 2009; tenże, Gottes Mühlen” – Wegkreuze und Bildstöckeim Kudowa – Nachoder Grenzgebiet (auf den Spuren des Kulturerbes des Glatzer Landes und Schlesiens), Kudowa-Zdrój 2010.
  • m.in. T. Fitych, Aktualność przesłania wystawy „Boże Młyny” nie tylko w obszarze języka niemieckiego, „Ziemia Kłodzka” (2010) nr 190, s. 16 oraz tenże, Bemerkungen zum Thema: Aktualität der Ausstellung „Gottes Mühlen im deutschsprachigen Gebiet, „Ziemia Kłodzka” (2010) nr 190, s. 31; 250 dni wystawy „Boże Młyny” księdza prof. Tadeusza Fitych (z ks. prof. nadzw. dr hab. Tadeuszem Fitychem rozmawia Teresa Bazała), „Ziemia Kłodzka” (2010) nr 190, s. 17-20.
  • m.in. T. Fitych, „Czeski zakątek”- dom rodzinny i parafia czermnieńska pierwszym środowiskiem życia i formacji architekta Josepha Elsnera (* 1845 Słone + 1933 Monachium), w: Český Koutek v Kladsku, Supplementum 5 Kladského sborníku 2008, Hradec Králové, s. 291–313; tenże, Kościół św. Bartłomieja w Czermnej – najstarsza parafia (wzm. z 1354 r.) i centrum „starówki” Kudowy Zdroju (Refleksje na temat tytułu kościoła oraz obrzędów ludowych), „Świdnickie Studia Teologiczne” IV 2007) nr 4, s. 141–176; tenże, Kościelno-historyczne uwarunkowania rozwoju katolickiej parafii Czermna w czeskim zakątku” ziemi kłodzkiej, w: Muzeum a dziedzictwo kulturowe pogranicza polsko-czeskiego (Kudowa Zdrój – tożsamość i zbliżenie), pod red. R. Gładkiewicza, Kudowa Zdrój 2008, s. 57–74; tenże, Malá Čermná: grupa ukrzyżowania – obecní kříž. Prace badawcze nad pobożnością ludową i małą architekturą sakralną czeskiego zakątka, w: Náchodsko od minulosti k dnešku . Sborník příspěvků k šedesátinám PhDr. Václava Sádla, [Náchod 2009], s. 29–65; Pierwsze środowisko życia Antoniego Jedka CSsR (*1834 +1903) (Parafia św. Bartłomieja w Czermnej, rodzina i rówieśnicy), „Studia Redemptorystowskie” 6(2008), s. 41–61; tenże, Wentzel Jakub Tomaschek (1732–1804) – proboszcz Czermnej w latach 1764–1804 i twórca Kaplicy Czaszek – katechezy o zmartwychwstaniu (Biografia – kalendarium), „Świdnickie Studia Teologiczne” V 2008) nr 5, s. 103–130; Krzyże i kapliczki przydrożne na pograniczu kudowsko-nachodzkim, rozmowa [red. Teresy Bazały] z ks. profesorem Tadeuszem Fitychem, „Ziemia Kłodzka” kwiecień 2009 Nr 181, s. 32–33; tenże, Boże Młyny. KL Dachau – proces dojrzewania ks. Gerharda Hirschfeldera do świętości, „Ziemia Kłodzka” (2010) nr 192, s. 24-29.


Dane biograficzne w leksykonach | edytuj kod

  • G. Polak, Kto jest kim w Kościele? Osoby sprawujące kluczowe funkcje w Kościele katolickim w Polsce. (Stan na dzień 1 stycznia 1996r.), KAI Warszawa 1996, s. 92;
  • J. Mandziuk, Słownik Księży Pisarzy Archidiecezji Wrocławskiej 1945–1992, Warszawa 1997, s. 92–95;
  • Grzegorz Polak, Kto jest kim w Kościele w Polsce? Ekumeniczne "who is who" chrześcijaństwa w Polsce (stan na dzień 15 lutego 1999r.), KAI Warszawa 1999, s. 87–88;
  • L. Zawadzka (red.), Polak w świecie. Leksykon Polonii i Polaków za granicą, Wydawnictwo PAI, Warszawa 2001, s. 80;
  • Słownik Polonii Świata (W służbie Bogu i ludziom), Paryż 2002;
  • Polscy i polskiego pochodzenia kapłani, zakonnicy i siostry zakonne pełniący posługę w różnych krajach świata. Oficyna Wydawnicza Kucharski, Toruń 2002, s. 62, 63.
  • Twórcy wizerunku Polski, Warszawa 2002, s. 47–48 (Złote Myśli Ludzi Wielkiego Serca, Umysłu, Talentu, t. 2);
  • I. Dec (red.) 300 lat Wydziału Teologicznego we Wrocławiu. Zarys historii i pracownicy naukowi PWT we Wrocławiu, Wrocław 2002, s. 193;
  • Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu 1968–2002. Pracownicy naukowo dydaktyczni, Wykaz prac dyplomowych. Sympozja. Działalność Wydawnicza, red. I. Dec, Wrocław 2002, s. 273–281.
  • W. M. Zarębczan, Polacy w Watykanie: instytucje i urzędy oraz Polacy w nich pracujący: historia i współczesność, Pelplin 2004, s. 410–411.

Przypisy | edytuj kod

  1. T. Fitych, [wywiad firmowany pseudonimem "Stanisław"] Hubert Schulze – Hobeling, Scheinwerfer für die nächsten Meter, "Neue Stadt" 30(1987) n. 11, s. 20–21; tenże, Służba wojskowa alumnów w PRL, "Chrześcijanin w świecie" XXIV(1994), n. 1, s. 119–135
  2. Artykuły Tadeusza Fitycha
  3. Artykuły Tadeusza Fitycha
  4. T. Fitych, Opactwo cystersów krzeszowskich – czołowy ośrodek śląskiej kontrreformacji, "Sobótka", (1986) n.4, s. 539-559

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Tadeusz Fitych" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy