Tadeusz Kijonka


Tadeusz Kijonka w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tadeusz Bolesław Kijonka (ur. 10 listopada 1936 w Radlinie, zm. 30 czerwca 2017[1][2] w Katowicach[3]) – polski poeta, dziennikarz, autor utworów scenicznych, poseł na Sejm IX i X kadencji.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Syn Antoniego i Róży[3]. Ukończył w 1960 studia na Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1967 do 2013 pełnił funkcję kierownika literackiego Opery Śląskiej. W latach 1985–1991 był posłem na Sejm PRL IX kadencji oraz na Sejm kontraktowy z ramienia Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, z której wystąpił wkrótce po wyborach w 1989. W latach 90. kandydował do Sejmu z listy Polskiego Stronnictwa Ludowego. W 1992 założył i został prezesem Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego[4]. Od założenia w 1995 nieprzerwanie do 2013 pełnił funkcję redaktora naczelnego miesięcznika społeczno-kulturalnego „Śląsk”. Był członkiem komitetu poparcia Bronisława Komorowskiego przed wyborami prezydenckimi w 2010 i w 2015[5][6].

4 lipca 2017 został pochowany na cmentarzu ewangelickim przy ul. Francuskiej w Katowicach[7].

Twórczość poetycka | edytuj kod

Debiutował w „Trybunie Robotniczej” w 1955 tryptykiem pt. Konstantynopol Mickiewicza, za który otrzymał pierwszą nagrodę w studenckim konkursie poetyckim z okazji Roku Mickiewicza. O jego twórczości pisali m.in. Andrzej Krzysztof Waśkiewicz, Krzysztof Mętrak, Sergiusz Sterna-Wachowiak, Tadeusz Kłak, Bronisław Maj, Michał Sprusiński, Marian Kisiel, Anna Węgrzyniak, Krystyna Heska-Kwaśniewicz.

Wskazywano, że w jego twórczości dominowały wielokrotnie drążone, przekształcane i wzbogacane motywy śląskie (np. hałda, Leśnica, Radlin), ale również wątki romantyczne (np. odwołania do twórczości Adama Mickiewicza, bunt, dialogi z Bogiem), patriotyzm wyrażany m.in. zachwytem nad pięknem ojczyzny, umiłowaniem tradycji i rodzimego krajobrazu, a także nawiązania do bolesnych kart historii Polski oraz obecność motywów antycznych (Syzyf, Horacy)[8].

Poświęcono mu książkę Światy poetyckie pod redakcją Tadeusza Siernego i Mariana Kisiela, który nazwał go „poetą trzech tematów – ziemi, pamięci i ciała”[9].

Publikacje | edytuj kod

  • Witraże (Katowice 1959) – debiut
  • Rzeźba w czarnym drzewie (Katowice 1967)
  • Kamień i dzwony (Warszawa 1975)
  • Pod Akropolem (Warszawa 1979)
  • Śnieg za śniegiem (Warszawa 1981)
  • Poezja wybrane (Warszawa 1982)
  • Czas zamarły (Warszawa 1991 i Katowice 2011)
  • Echa: wiersze (Katowice 1992)
  • Siostry (wydanie bibliofilskie, Pszczyna 1992)
  • Labirynty. Pięć poematów polskich (Katowice 1993)
  • Z mojego brzegu. Liryki i monologi miłosne (wybór) (Katowice 1995)
  • Czas, miejsca i słowa. Wybór wierszy (Katowice 2013)
  • 44 sonety brynowskie z obrazami Jerzego Dudy-Gracza (Katowice 2014) – finał Nagrody Poetyckiej im. Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego – Orfeusz w 2015[10]
  • Słowo w słowo (Mikołów 2015)
  • Wiersze wigilijne (Katowice 2019)

Odznaczenia i wyróżnienia | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Anna Wietrzyk: Zmarł Tadeusz Kijonka. Śląski poeta, literat, dziennikarz. silesion.pl, 30 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-30].
  2. Teresa Semik: Dziś nad ranem zmarł Tadeusz Kijonka: poeta, publicysta, Ślązak. Miał 80 lat. dziennikzachodni.pl, 30 czerwca 2017. [dostęp 2017-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-30)].
  3. a b Tadeusz Kijonka. rejestry-notarialne.pl. [dostęp 2021-03-30].
  4. Informacje na stronie Górnośląskiego Towarzystwa Literackiego. [dostęp 2014-04-26].
  5. Komitet poparcia Bronisława Komorowskiego. onet.pl, 16 maja 2010. [dostęp 2014-04-26].
  6. Kto wszedł do komitetu poparcia Komorowskiego. dziennik.pl, 15 marca 2015. [dostęp 2015-03-15].
  7. Katowice: Pożegnano Tadeusza Kijonkę – poetę, dziennikarza i społecznika. interia.pl, 4 lipca 2017. [dostęp 2017-07-04].
  8. Edyta Antoniak-Kiedos, Nie tylko o 44 sonetach, [w:] Tadeusz Kijonka, 44 sonety brynowskie, Katowice 2014, s. 104
  9. Marian Kisiel, Trzy tematy, „Twórczość” nr 2/1995, s. 122.
  10. Tadeusz Kijonka „44 sonety brynowskie”. orfeusz-nagroda.pl. [dostęp 2015-12-02].
  11. M.P. z 1998 r. nr 5, poz. 58
  12. Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2020-06-21].
  13. Wyróżnieni Nagrodą im. Karola Miarki. slaskie.pl. [dostęp 2016-11-01].
  14. Laureaci nagrody im. Wojciecha Korfantego. zwiazekg.type.pl, 17 czerwca 2011. [dostęp 2016-11-01].
  15. Niemcy. Wręczono Nagrodę Kulturalną Śląska. encyklopediateatru.pl. [dostęp 2017-08-24].

Bibliografia | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Tadeusz Kijonka" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy