Tarzetta catinus


Tarzetta catinus w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tarzetta catinus (Holmsk.) Korf & J.K. Rogers – gatunek grzybów z rodziny Pyronemataceae[1].

Spis treści

Systematyka i nazewnictwo | edytuj kod

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Tarzeta, Pyronemataceae, Pezizales, Pezizomycetidae, Pezizomycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi[1].

Po raz pierwszy takson ten zdiagnozował w 1799 r. T. Holmskjold nadając mu nazwę Peziza catinus. Później przez różnych mykologów zaliczany był do rodzajów Aleuria, Galactinia, Geopyxis, Octospora, Peziza, Pustularia, Pustelina, Scodellina. Obecną, uznaną przez Index Fungorum nazwę nadali mu w 1971 r. R.P. Korf i J.K. Rogers, przenosząc go do rodzaju Tarzetta[1].

Synonimów nazwy naukowej ma około 30. Niektóre z nich[2]:

  • Geopyxis catinus (Holmsk.) Sacc. 1889
  • Peziza catinus (Holmsk.) 1799
  • Pustularia catinus (Holmsk.) Fuckel 1870

Nazwa rodzaju pochodzi od włoskiego słowa tazetta oznaczającego mały kubek. Gatunkowa nazwa catinus w języku łacińskim oznacza małą miskę[3].

Morfologia | edytuj kod

Owocnik

Średnica 2-5 cm. Za młodu kulisty z niewielkim szczytowym otworkiem, potem kieliszkowaty, miskowaty, pucharkowaty lub kielichowaty. Zazwyczaj na przekroju okrągły, czasami jednak wydłużony. Brzeg zagięty do środka, pofalowany, ząbkowany, pilśniowato-włóknisty, a u starszych okazów poszarpany. Podstawa zwężona i tworząca krótki trzon. Powierzchnia zewnętrzna delikatnie pilśniowata o barwie jasnokremowej. Powierzchnia wewnętrzna gładka, biaława. Znajduje się na niej hymenofor. Miąższ kruchy, cienki, bialawy[4].

Cechy mikroskopowe

Zarodniki elipsoidalne, gładkie, hialinowe z dwoma dużymi kroplami. Mają rozmiar 20-24 × 11-13 µm. Worki 8-zarodnikowe. Charakterystyczną cechą są wydłużone, podzielone i rozgałęzione u podstawy parafizy o nieco rozszerzonych, płatowatych zakończeniach[5].

Występowanie i siedlisko | edytuj kod

Występuje tylko na półkuli północnej. W Ameryce Północnej i w Europie jest szeroko rozprzestrzeniony. W Azji podano jego występowanie tylko w Japonii. Na północy sięga po 65 stopień szerokości geograficznej w Islandii i na Półwyspie Skandynawskim[6]. W Polsce jest dość częsty[7].

Rośnie w wilgotnych lasach, głównie liściastych i mieszanych, szczególnie w buczynach, w zaroślach, parkach, na obrzeżach dróg, w ogrodach. Preferuje podłoże piaszczyste, piaszczysto-gliniaste i iłowe z dużą ilością próchnicy. Owocniki pojawiają się od maja do października[4].

Saprotrof. Grzyb niejadalny[7].

Gatunki podobne | edytuj kod

W Polsce występuje bardzo podobny gatunek – Tarzetta cupularis. Jest jednak wyraźnie mniejszy (średnica do 2 cm), jego wewnętrzna powierzchnia jest żółtawa i rośnie na drewnie drzew iglastych[4]. Czasami niezbędne do rozróżnienia tych gatunków jest badanie mikroskopowe parafiz i zarodników.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c Index Fungorum. [dostęp 2016-09-21=en].
  2. Species Fungorum (ang.). [dostęp 2016-09-21].
  3. Tarzetta catinus (Holmsk.) Korf & J.K. Rogers – Greater Toothed Cup. [dostęp 2016-09-18].
  4. a b c Pavol Škubla: Wielki atlas grzybów. Poznań: Elipsa, 2007. ISBN 978-83-245-9550-1.
  5. Breitenbach, J. Kränzlin, F. (1984).  Fungi of Switzerland. Volume 1: Ascomycetes. Verlag Mykologia: Lucerna, Szwajcaria
  6. Discover Life Maps. [dostęp 2016-09-21].
  7. a b Atlas grzybów. Tarzetta catinus. [dostęp 2015-09-21].
Na podstawie artykułu: "Tarzetta catinus" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy