Terekia


Terekia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Terekia[4] (Xenus cinereus) – gatunek średniego ptaka wędrownego z rodziny bekasowatych (Scolopacidae), jedyny przedstawiciel rodzaju Xenus[4].

Cechy gatunku
W upierzeniu brak wyraźnego dymorfizmu płciowego. W okresie godowym wierzch ciała szarobrązowy, z dwiema ciemniejszymi podłużnymi smugami na grzbiecie. Spód ciała biały z bokami głowy, szyją i bokami piersi pokrytymi ciemnym kreskowaniem. Dziób łukowato wygięty ku górze, czarny o żółtej nasadzie. Nogi również żółte. W upierzeniu spoczynkowym wierzch ciała jednolicie szary, a spód biały. Osobniki młodociane podobne do dorosłych w szacie spoczynkowej, jednak wierzch ciała z rdzawym nalotem.
Wymiary średnie
dł. ciała ok. 22–25 cm[5]
rozpiętość skrzydeł ok. 57–59 cm[5]
masa ciała: przeciętnie 95 g[6]
Wymiary szczegółowe: długość skrzydła 126–142 mm, dzioba – 39–52 mm; skoku 26–32 mm, a ogona – 47–57 mm[7].
Występowanie
Zamieszkuje południową Finlandię, północno-zachodnią Rosję, Ukrainę na wschód po wschodnią Syberię, głównie w strefie tajgi. Zimuje w południowej i wschodniej Afryce, na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowej oraz Indonezji i Australii[5]. Do Polski zalatuje sporadycznie[8], do 2017 stwierdzono ją 114 razy (zaobserwowano łącznie 121 osobników)[9].
Biotop
Brzegi słodkich zbiorników wodnych i rzek. Poza obszarem lęgowym na wybrzeżach tropikalnych mórz, często w bagnistych zatokach, estuariach, również na rafach, słonawych lagunach i łachach piasku w ujściach rzek[7].
Gniazdo
Okres lęgowy trwa od maja do czerwca[7]. Gniazdo na ziemi, w płytkim zagłębieniu obramowanym kamieniami pod osłoną trawy. Jajo
Jaja
W ciągu roku wyprowadza jeden lęg, składa przeważnie 4 jaja (ogółem od 2 do 5)[6].
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 23–24 dni przez samicę. Po około 15 dniach młode są w pełni opierzone[6].
Pożywienie
Zjada głównie bezkręgowceskorupiaki (np. obunogi), owady (w tym muchówki i chrząszcze), mięczaki, pajęczaki, ale i nasiona[6]. Niekiedy przed zjedzeniem zdobyczy udaje się do pobliskiego strumienia, by ją umyć. Przeważnie żeruje w stadach razem z innymi ptakami (według innego źródła na obrzeżu tych stad[6]), takimi jak biegusy: rdzawoszyi (Calidris ruficollis), malutki (C. minuta), krzywodzioby (C. ferruginea)[7], rdzawy (C. canutus)[6], krwawodziób (Tringa totanus)[7], szlamnik zwyczajny (Limosa lapponica), kamusznik zwyczajny (Arenaria interpres), brodziec szary (Tringa brevipes), skrętodziób (Anarhynchus frontalis), sieweczki: ozdobna (Charadrius bicinctus) i rdzawogłowa (C. ruficapillus) i szczudłak zwyczajny (Himantopus himantopus)[6].
Długość życia
Najstarsza znana terekia przeżyła przynajmniej 17 lat. Została złapana 13 maja 2016 roku w stacji ornitologicznej w okolicach Turowa na Białorusi. Poprzedni rekord wynosił 16 lat (dla ptaka z Finlandii)[10].
Ochrona
W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[11].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Xenus cinereus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online]  (ang.).
  2. Xenus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2011-01-22]  (ang.).
  3. BirdLife International, Xenus cinereus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2016 [online], wersja 2016-1 [dostęp 2016-10-14]  (ang.).
  4. a b Systematyka za: P. Mielczarek, M. Kuziemko: Plemię: Tringini Rafinesque, 1815 (Wersja: 2016-08-06). W: Kompletna lista ptaków świat a [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-10-14].
  5. a b c Van Gils, J., Wiersma, P. & Kirwan, G.M.: Terek Sandpiper (Xenus cinereus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [dostęp 27 marca 2016].
  6. a b c d e f g Xenus cinereus' — Terek Sandpiper, [w:] Biodiversity » Threatened species & ecological communities » SPRAT [online], Australian Government. Department of the Environment [dostęp 2016-03-28] .
  7. a b c d e Marchant, Tony Prater & Peter Hayman: Shorebirds. Christopher Helm, 1986, s. 322. ISBN 978-1-4081-3515-0.
  8. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 31.12.2018. Komisja Faunistyczna. [dostęp 6 września 2019].
  9. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 34. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2017. „Ornis Polonica”. 59, s. 119–153, 2018. 
  10. Sanya Khetani-Shah: World's oldest tagged Terek Sandpiper discovered in Belarus. BirdLife International News, 24 czerwca 2016. [dostęp 7 lipca 2016].
  11. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1348)
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Terekia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy