Timișoara


Na mapach: 45°46′22″N 21°14′46″E/45,772778 21,246111

Timișoara w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Timișoara (daw. pol. Temeszwar, węg. Temesvár, niem. Temeswar, Temeschwar lub Temeschburg) – miasto w zachodniej Rumunii, ośrodek administracyjny okręgu Temesz, przemysł maszynowy, chemiczny, skórzany, włókienniczy, spożywczy. Ważny węzeł komunikacyjny, uniwersytet. Największe miasto i nieoficjalna stolica Banatu.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Temeszwar ok. 1900 r.

Pierwsze wzmianki o Timișoarze pochodzą z 1212 roku. W 1316 r. w mieście rezydował król węgierski Karol I Robert, następnie zamek przeszedł w ręce węgierskiego regenta i wojewody siedmiogrodzkiego Jana Hunyadyego. 20 lipca 1514 r. w mieście został okrutnie stracony György Dózsa – przywódca powstania chłopskiego na Węgrzech i w Siedmiogrodzie. W 1552 roku, po ponad miesięcznym oblężeniu, miasto bronione przez załogę dowodzoną przez Istvána Losonciego zajęli Turcy[2]. Po 164 latach Timișoara na 200 lat znalazła się pod panowaniem Austrii, a późniejszej w węgierskiej części monarchii austro-węgierskiej[3]. W sierpniu 1849 r. Węgrzy i Polacy dowodzeni przez gen. Józefa Bema stoczyli tu jedną z bitew powstania węgierskiego.

W XIX w. węgierski Temeszwar jako pierwsze miasto w Europie[4] i drugie na świecie po Nowym Jorku otrzymał elektryczne oświetlenie uliczne.

20 grudnia 1989 roku po krwawych zamieszkach Timișoara została ogłoszona pierwszym wolnym miastem w Rumunii. Powodem wybuchu buntu było przymusowe przesiedlenie węgierskiego pastora ewangelickiego Lászlo Tőkésa zorganizowane przez tajną policję Securitate[3].

Demografia | edytuj kod

Według spisu z 2002 r. miasto Timișoara liczyło 317 660 mieszkańców. Skład etniczny według spisu z 2002 roku:[5]

Transport | edytuj kod

Port lotniczy Timișoara "Traian Vuia"

W mieście znajduje się międzynarodowy Port lotniczy Timișoara.

Główną stacją kolejową jest Timișoara Nord.

Zabytki | edytuj kod

Zamek Hunyadych Stary Ratusz Katedra św. Jerzego

Sport | edytuj kod

W mieście tym siedzibę ma rumuński klub piłkarski FC Politehnica Timișoara, który został założony w 1921 roku. Drużyna swoje domowe mecze rozgrywa na stadionie Dan Păltinișanu, którego pojemność wynosi 32 tys. widzów[8]. Siedzibę ma tu też klub piłkarski Ripensia Timișoara założony w 1928 roku.

Ludzie | edytuj kod

  • Władysław Limanowski (ur. 1840, Rawa Ruska) - projektował miejscowy teatr, przy którego budowie był kierownikiem[9].

Miasta partnerskie | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. "Timis County at the 2011 census". [zarchiwizowane z tego adresu.
  2. Szakály Ferenc: Temesvár ostromai (Oblężenia Temeszwaru). W: tankonyvtar.hu [on-line]. História folyóirat, 1992. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-01)].
  3. a b Podróże - Podroze.onet.pl - Twój internetowy przewodnik: wirtualna podróż po świecie. Tutaj znajdziesz wszystko: o krajach, pomocne wskazówki, bazę hoteli, restauracji, kempin..., przewodnik.onet.pl [dostęp 2017-11-27] [zarchiwizowane z adresu 2010-02-13]  (pol.).
  4. TIMISOARA, Romania - Travel and Tourism Information, romaniatourism.com [dostęp 2018-08-07]  (ang.).
  5. Structura Etno-demografică a României, www.edrc.ro [dostęp 2017-11-27] .
  6. Timisoara - Rumunia
  7. Timisoara
  8. www.politimisoara.com: Stadion Dan Păltinișanu (rum.).
  9. Władysław Zajączkowski: C. K. Szkoła Politechniczna we Lwowie. Rys historyczny jej założenia i rozwoju, tudzież stan jej obecny. Lwów : nakładem Szkoły Politechnicznej, 1894, s. 236-237.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (rumuńska jednostka administracyjna):
Na podstawie artykułu: "Timișoara" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy