Togutil


Togutil w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Togutil lub Tugutil[1][2], także Tobelo Dalam[3][4] – społeczność etniczna zamieszkująca wyspę Halmahera, w prowincji Moluki Północne na wschodzie Indonezji. Żyją w lasach Totoduku, Tukur-Tukur, Lolobata, Kobekulo i Buli, na terenie Parku Narodowego Aketajawe-Lolobata(ang.)[5]. Dzielą się na rozproszone grupy terytorialne, składające się z 3–10 rodzin[6]. Ich łączna populacja wynosi ok. 1000 osób[6]. Należą do ludów północnohalmaherskich (niebędących ludami austronezyjskimi)[6]. W piśmiennictwie są rozpatrywani łącznie z ludem Tobelo[7], z którym dzielą wspólny język.

W publikacji Ensiklopedi Suku Bangsa di Indonesia wyróżniono następujące podgrupy: Togutil Biri-biri, Togutil Lina, Toguis, Togutil Modole, Togutil Dodaga[8]. Posługują się własnymi dialektami języka tobelo[9], niekiedy rozpatrywanymi jako odrębny język[10]. Zachowują animistyczne wierzenia plemienne, choć niektórzy przyjęli chrześcijaństwo[6]. Nazwy „Togutil” i „Tugutil” uznają za obraźliwe, a sami określają się jako o fongana ma nyawa lub o hongana ma nyawa („ludzie lasu”)[11][12].

Prowadzą nomadyczny tryb życia[3][7]. Ich głównym zajęciem jest polowanie na dużą zwierzynę (jelenie, dziki); stosują łuk i włócznię[6]. Od lat 20. XX wieku stopniowo przenoszą się na obszary zasiedlone oraz zajmują się ręcznym rolnictwem tropikalnym i produkcją sago[6].

Według miejscowej legendy są to mieszkańcy wybrzeża, którzy przenieśli się do dżungli, aby uniknąć płacenia podatków. Inna wersja historii głosi, że są potomkami Portugalczyków, którzy postanowili zamieszkać na obszarach leśnych, gdy archipelag Moluków znalazł się pod kontrolą holenderską[13]. W 1915 roku, w okresie Holenderskich Indii Wschodnich, starano się ich osiedlić we wsiach Kusuri i Tobelamo. Ponieważ jednak mieli odmówić płacenia podatków, wrócili do dżungli, a starania władz zakończyły się porażką[14].

Odrębną grupę etniczną tworzy społeczność Modole, która nie stosuje wobec siebie nazw „Tobelo” ani „Togutil”[4]. W publikacji Ensiklopedi Suku Bangsa di Indonesia społeczność ta została opisana jako jedna z podgrup Togutil[8].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Tak Banyak yang Tahu, Jika di Hutan Maluku Terdapat Suku Tugutil (indonez.). Grid.id, 2018-08-10. [dostęp 2020-02-18].
  2. Haryo S. Martodirdjo. A Changing Tugutil of Halmahera, Indonesia : Twofold Studies for Further Research. „Journal of Asian and African Studies (アジア・アフリカ言語文化研究)”. 52, s. 151–165, 1996. The Research Institute for Languages and Cultures of Asia and Africa, Tokyo University of Foreign Studies (東京外国語大学アジア・アフリカ言語文化研究所) (ang.). [dostęp 2022-08-04]. 
  3. a b YuyusY. Kardiman YuyusY. i inni, Masyarakat Indonesia: teropong antropologi budaya Indonesia, Laboratorium Sosial Politik Press, 2010, s. 217, ISBN 978-602-8768-09-2  (indonez.).
  4. a b Roem Topatimasang: Orang-orang Kalah: Kisah Penyingkiran Masyarakat Adat Kepulauan Maluku. INSISTPress, 2016, s. 56–57. ISBN 978-602-0857-16-9. [dostęp 2021-08-15]. (indonez.)
  5. Yuyus Kardiman, Yasnita Yasin, Aslidar, Windi Marathun Sholiha: Masyarakat Indonesia: teropong antropologi budaya Indonesia. Laboratorium Sosial Politik Press, Program Studi Pendidikan Pancasila dan Kewarganegaraan, Jurusan Ilmu Sosial Politik, Fakultas Ilmu Sosial, Universitas Negeri Jakarta, 2010, s. 217. ISBN 978-602-8768-09-2. [dostęp 2021-08-15]. (indonez.)
  6. a b c d e f Togutił (Indoniezija), [w:] Narody i rieligii mira [online], Etnolog.ru [dostęp 2020-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2020-02-18]  (ros.).
  7. a b Frank M.F.M. LeBar Frank M.F.M., George N.G.N. Appell George N.G.N., Ethnic Groups of Insular Southeast Asia: Indonesia, Andaman Islands, and Madagascar, Human Relations Area Files Press, 1972, s. 119, ISBN 978-0-87536-403-2  (ang.).
  8. a b M. Junus Melalatoa: Ensiklopedi Suku Bangsa di Indonesia Jilid L–Z. Jakarta: Direktorat Jenderal Kebudayaan, Departemen Pendidikan dan Kebudayaan, 1995, s. 864–866. [dostęp 2022-08-03]. (indonez.)
  9. Clemens L.C.L. Voorhoeve Clemens L.C.L., The languages of the North Halmaheran Stock, [w:] Pacific Linguistics: Occasional papers, wyd. 76, Department of Linguistics, Research School of Pacific Studies, Australian National University  (ang.).
  10. M. PaulM.P. Lewis M. PaulM.P., Gary F.G.F. Simons Gary F.G.F., Charles D.Ch.D. Fennig Charles D.Ch.D. (red.), Tugutil, [w:] Ethnologue: Languages of the World [online], wyd. 18, Dallas, Texas: SIL International, 2015 [dostęp 2020-02-18] [zarchiwizowane z adresu 2016-12-02]  (ang.).
  11. Social Change and the Reformulation of Identity Among the Forest Tobelo of Halmahera Tengah, s. 3–4 [dostęp 2020-02-20] [zarchiwizowane z adresu 2018-10-08]  (ang.).
  12. Suku Togutil di Rimba Halmahera (indonez.). Liputan6.com, 2011-04-11. [dostęp 2020-02-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-03-08)].
  13. PancaP. Syurkani PancaP., Relokasi Suku Togutil, Media Indonesia, 23 października 2011 [dostęp 2020-06-14] [zarchiwizowane z adresu 2019-12-29] .
  14. Catatan suku Tobelo Dalam (indonez.). Merajut Indonesia. [dostęp 2020-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-14)].
Ludy północnohalmaherskie
Na podstawie artykułu: "Togutil" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy