Tommi Mäkinen


Tommi Mäkinen w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tommi Antero Mäkinen (ur. 26 czerwca 1964 w Puuppoli) – fiński kierowca rajdowy. Był fabrycznym kierowcą zespołów Mitsubishi, Subaru, a także prywatnych. W swojej karierze jeździł z takimi pilotami jak: Seppo Harjanne, Risto Mannisenmäki i Kaj Lindström. Nosi przydomek „Latający Fin”.

Swoją karierę rajdową Mäkinen rozpoczął 1985 roku, a jego pierwszym rajdowym samochodem był Ford Escort RS 2000. W sierpniu 1987 roku zadebiutował w rajdowych mistrzostwach świata jadąc samochodem Lancia Delta HF 4WD. Debiutanckiego Rajdu Finlandii jednak nie ukończył na skutek wypadku. W sierpniu 1994 wygrał swój pierwszy rajd mistrzostw świata w karierze – Rajd Finlandii 1994. Było to zarazem pierwsze podium w mistrzostwach świata w karierze Mäkinena.

W 1995 roku Mäkinen stał się członkiem fabrycznego zespołu Mitsubishi Ralliart. W 1996 roku wywalczył swój pierwszy tytuł mistrza świata. W kolejnych trzech sezonach, 1997, 1998 i 1999 także zdobywał mistrzowski tytuł. Z kolei w 2001 roku zajął 3. miejsce w mistrzostwach świata. W 2002 roku przeszedł do zespołu Subaru. Jeździł w nim dwa sezony i w 2003 roku zakończył swoją karierę rajdową.

W swojej karierze Mäkinen wygrał 24 rajdy w mistrzostwach świata. 45 razy w swojej karierze stawał na podium w rajdach mistrzostw świata. Zdobył w nich 544 punkty. Wygrał 362 odcinki specjalne[1].

Spis treści

Kariera | edytuj kod

Początki | edytuj kod

Mäkinen urodził się we wsi Puuppola, położonej niedaleko miasta Jyväskylä. Jako młody chłopiec nauczył się jeździć samochodem, gdy wraz z braćmi ścigał się po zamarzniętym jeziorze, znajdującym się niedaleko jego domu[2]. Jednak swoją styczność ze sportami motorowymi rozpoczął od zawodów traktorów. W latach 1982 i 1985 wywalczył mistrzostwo Finlandii w oraniu pola[3]. Po ukończeniu szkoły średniej pracował wraz z ojcem Jukką przy wyrębie lasów[2].

W 1985 roku Mäkinen kupił swój pierwszy samochód rajdowy, Forda Escorta RS2000[2]. W tamtym roku zadebiutował w rajdach, a jego debiut przypadł na październikowy Rajd Nokia[4]. W 1986 roku wywalczył rajdowe mistrzostwo Finlandii juniorów, a w 1987 roku został mistrzem seniorów[3]. W sierpniu 1987 zadebiutował w mistrzostwach świata. Wystartował samochodem Lancia Delta HF 4WD z pilotem Jarim Nieminenem w Rajdzie Finlandii. Na 27. odcinku specjalnym uległ wypadkowi i nie ukończył debiutanckiego rajdu[5]. W 1988 roku Mäkinen wystartował w trzech rajdach mistrzostw Europy. Zajął 11. miejsce w Rajdzie Arktycznym i Rajdzie Hankiralli oraz nie ukończył Rajdu Południowej Szwecji. Wystartował także w dwóch rajdach mistrzostw świata. Rajdu Finlandii nie ukończył z powodu awarii zawieszenia, a Rajdu Wielkiej Brytanii z powodu awarii układu elektrycznego[6]. W 1988 roku zwyciężył w grupie N w mistrzostwach Finlandii[3].

W 1989 roku Mäkinen wygrał Rajd Arktyczny w ramach mistrzostw Europy oraz był drugi w Rajdzie Hankiralli[6]. Zwyciężył także w Rajdzie Conca d’Oro, w mistrzostwach Włoch[3]. Dwukrotnie wystartował w mistrzostwach świata, jednak nie ukończył zarówno Rajdu Szwecji (awaria skrzyni biegów), jak i Rajdu Finlandii (awaria dyferencjału)[6].

1990-1994 | edytuj kod

W 1990 roku Mäkinen startował N-grupowym samochodem Mitsubishi Galant VR-4 wraz z nowym pilotem, doświadczonym Seppo Harjanne[7]. W odbywającym się na przełomie czerwca i lipca Rajdzie Nowej Zelandii Mäkinen zdobył swoje pierwsze punkty w mistrzostwach świata w karierze. Zajął 6. miejsce w klasyfikacji generalnej oraz wygrał grupę N i serię Production Car[8]. W sierpniu był jedenasty (pierwszy w grupie N i Production Car) w Rajdzie Finlandii, a we wrześniu zajął 7. miejsce w Rajdzie Australii (pierwsze w grupie N i Production Car). Z kolei w październiku 1990 był trzynasty w Rajdzie San Remo oraz trzeci w grupie N i Production Car. Listopadowego Rajdu Wielkiej Brytanii nie ukończył z powodu awarii skrzyni biegów[6]. W sezonie 1990 w klasyfikacji końcowej Production Car zajął 3. miejsce i przegrał jedynie z Francuzem Alainem Oreille i Urugwajczykiem Gustavo Trellesem[9].

W sezonie 1991 Mäkinen wystartował w pięciu rajdach. Startując Fordem Sierrą RS Cosworth był trzynasty w Rajdzie Szwecji oraz nie ukończył Rajdu Portugalii z powodu awarii skrzyni biegów. W Rajdzie Nowej Zelandii wystartował Mitsubishi Galantem VR-4, jednak wycofał się z niego na skutek awarii silnika[6]. Następnie dzięki wstawiennictwu Hannu Mikkoli dołączył do zespołu Mazdy[7]. Po raz pierwszy wystartował Mazdą 323 GTX w Rajdzie Finlandii. Zajął w nim 5. miejsce w klasyfikacji generalnej[6], a 18. odcinek specjalny tego rajdu był pierwszym wygranym w karierze Mäkinena w mistrzostwach świata[1]. Ostatniego rajdu sezonu, Rajdu Wielkiej Brytanii, Mäkinen nie ukończył z powodu awarii skrzyni biegów[10].

W 1992 roku Mäkinen został członkiem zespołu Nissan Motorsports Europe i podpisał kontrakt na starty Nissanem Sunny GTI-R w mistrzostwach świata[11]. Wystąpił w czterech rajdach mistrzostw. W Rajdzie Monte Carlo był dziewiąty, a w Rajdzie Wielkiej Brytanii ósmy. Nie ukończył Rajdu Portugalii (wypadek) i Rajdu Finlandii (awaria skrzyni biegów)[6]. W sezonie 1993 Fin pojechał Lancią Deltą HF Integrale w trzech rajdach w barwach prywatnego zespołu Astra Racing. W Rajdzie Szwecji i Rajdzie Finlandii zajął 4. pozycję, a w Rajdzie Grecji 6. pozycję[6].

Rok 1994 Mäkinen rozpoczął od startów Nissanem Sunny w grupie F2, w Rajdzie Szwecji, którego nie ukończył na skutek usterki skrzyni biegów. Następnie wystartował w Rajdzie Portugalii, w mistrzostwach świata, ale wycofał się z niego z powodu wypadku[6]. W dalszej części sezonu Fin wziął udział w mistrzostwach Wielkiej Brytanii. Startował w Rajdzie Pirelli (11. miejsce), Rajdzie Szkocji (6. miejsce) i Rajdzie Ulster (4. miejsce)[11][6]. Międzyczasie fabryczny zespół Forda poszukiwał kierowcy w miejsce kontuzjowanego Włocha Massima Biasiona do startu w Rajdzie Finlandii. Wybór padł na Mäkinena. Na drugim odcinku specjalnym objął on prowadzenie w rajdzie. Pomimo problemów z turbosprężarką Fin odniósł swoje pierwsze zwycięstwo w karierze[11]. Przyjechał 22 sekundy przed Francuzem Didierem Auriolem w Toyocie Celice Turbo 4WD i 1:04 minuty przed Hiszpanem Carlosem Sainzem w Subaru Imprezie 555[12]. W 1994 roku Mäkinen wystartował również fabrycznym Mitsubishi Lancerem Evo II w Rajdzie San Remo (awaria zawieszenia) i Rajdzie Wielkiej Brytanii (9. miejsce)[6].

1995-1997 | edytuj kod

Mitsubishi Lancer Evo III, którym Mäkinen startował w Rajdzie Finlandii 1996

Przed sezonem 1995 Mäkinen podpisał kontrakt z zespołem Mitsubishi[7]. Sezon rozpoczął od startu w Rajdu Monte Carlo. Jadąc Mitsubishi Lancerem Evo II zajął w nim 4. miejsce, przegrywając podium o 42 sekundy z rodakiem Juhą Kankkunenem[13]. W lutym 1995, w Rajdzie Szwecji, Mäkinen po raz drugi w swojej karierze stanął na podium. Od początku do końca rajdu walczył o zwycięstwo ze Szwedem i jednocześnie partnerem z zespołu, Kennethem Erikssonem, jednak przegrał je o 12 sekund[14]. W majowym asfaltowym Rajdzie Korsyki, Mäkinen wystartował nowym samochodem Mitsubishi, Lancerem Evo III. Debiut w nowym samochodzie nie był udany dla Fina, który zajął 8. pozycję[15]. Kolejnego rajdu, Rajdu Nowej Zelandii, Mäkinen nie ukończył. Powodem był wypadek na 10. odcinku specjalnym[16]. W sierpniu 1995 zwyciężył w Rajdzie Finlandii, plasując się na podium przed rodakami, Marcusem Grönholmem i Jarmo Kytölehto[17]. Rajd nie był jednak punktowany w ramach mistrzostw świata, a jedynie był rundą mistrzostw samochodów w silnikami 2-litrowymi[18]. Do końca sezonu Mäkinen wystartował jeszcze w trzech rajdach mistrzostw świata. W Rajdzie Australii był czwarty, a kolejnych dwóch, Rajdu Katalonii i Rajdu Wielkiej Brytanii nie ukończył[6]. Ostatecznie w sezonie 1995 zajął 5. miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata. Zdobył łącznie 58 punktów[19]. W grudniu 1995 wygrał Rajd Tajlandii, zaliczany do klasyfikacji Mistrzostw Azji. Wyprzedził o 4 sekundy Kennetha Erikssona i o 5 sekund Richarda Burnsa[20].

Sezon 1996 Mäkinen rozpoczął od zwycięstwa w lutowym Rajdzie Szwecji. Wygrał go z przewagą 26 sekund nad Carlosem Sainzem jadącym Fordem Escortem RS Cosworth i 1:06 minuty nad Colinem McRae jadącym Subaru Imprezą 555[21]. Fin wygrał także kolejny rajd, Rajd Safari. Ukończył go z przewagą ponad 14 minut nad Szwedem Kennethem Erikssonem i 42 minut nad Kenijczykiem Ianem Duncanem[22]. Kolejnych zawodów, majowego Rajdu Indonezji jednak nie ukończył z powodu awarii silnika na 11. odcinku specjalnym[23]. W kolejnych dwóch rajdach ponownie stanął na podium. W czerwcu walczył o zwycięstwo w Rajdzie Grecji z McRae, jednak ostatecznie był drugi ze stratą 50 sekund do Szkota[24], a w lipcu wygrał Rajd Argentyny z prewagą 1:35 minuty nad Carlosem Sainzem i 4:39 minuty nad Kennethem Erikssonem[25]. Lipcowego Rajdu Nowej Zelandii Mäkinen jednak nie ukończył, gdyż na 11. oesie uległ wypadkowi[26]. W sierpniu jednak ponownie zwyciężył. Wygrał Rajd Finlandii stając na podium obok dwóch rodaków, Juhy Kankkunena i Jarmo Kytölehto[27]. We wrześniowym Rajdzie Australii ponownie odniósł zwycięstwo, piąte w sezonie. Wygrał go z przewagą ponad minuty nad Kennethem Erikssonem i Carlosem Sainzem. Wygrana w Rajdzie Australii dała Mäkinenowi na dwa rajdy przed końcem sezonu pierwszy w karierze tytuł rajdowego mistrza świata[28]. W pozostałych dwóch rajdach sezonu Mäkinen nie odniósł sukcesu. Z Rajdu San Remo wycofał się z powodu wypadku, a Rajd Katalonii ukończył na 5. pozycji[6].

Już w pierwszym rajdzie sezonu 1997 Mäkinen stanął na podium. Jadąc nowym modelem Mitsubishi, Lancerem Evo IV, zajął 3. miejsce w Rajdzie Monte Carlo, w którym przegrał jedynie z Pierem Liattim i Carlosem Sainzem[29]. W drugm rajdzie sezonu, Rajdzie Szwecji, Fin był znów trzeci. Przegrał z Kennethem Erikssonem i Carlosem Sainzem[30]. W marcowym Rajdzie Safari nie dojechał jednak do mety. Na 4. odcinku specjalnym w jego Lancerze awarii uległ dyferencjał[31]. W marcu 1997 Mäkinen odniósł zwycięstwo w Rajdzie Portugalii. Była to jego pierwsza wygrana w Rajdzie Portugalii w karierze, a także pierwsza w sezonie oraz pierwsza zespołu Mitsubishi. Na mecie rajdu Fin wyprzedził Belga Freddy’ego Loixa i Niemca Armina Schwarza[32]. Z kolei w kwietniu Mäkinen wygrał swój pierwszy asfaltowy rajd mistrzostw świata w dotychczasowej karierze. Był najlepszy na trasach Rajdu Katalonii, w którym wyprzedził Piera Liattiego i Gillesa Panizziego[33]. W maju nie ukończył Rajdu Korsyki. Na 7. odcinku specjalnym jego Lancer przy dużej prędkości uderzył w krowę, wypadł z trasy i wpadł do wąwozu[34]. Pod koniec maja Mäkinen odniósł jednak swoje trzecie zwycięstwo w sezonie. Wygrał Rajd Argentyny wyprzedzając na podium dwóch kierowców Subaru, Colina McRae i Kennetha Erikssona[35]. Następnie Fin był trzeci w Rajdzie Grecji oraz nie ukończył Rajdu Nowej Zelandii z powodu wypadku na 4. odcinku specjalnym[6]. W sierpniu 1997 Mäkinen ponownie stanął na najwyższym stopniu podium. Wygrał po raz czwarty z rzędu w Rajdzie Finlandii wyprzedzając o 7 sekund Juhę Kankkunena i o 2 minuty Jarmo Kytölehto[36]. We wrześniu nie ukończył Rajdu Indonezji z powodu awarii radiatora na 13. oesie[37]. Jednak dwie kolejne rundy mistrzostw świata, zarówno Rajd San Remo, jak i Rajd Australii, wygrał Colin McRae. Mäkinen był w nich odpowiednio trzeci i drugi, przez co przed ostatnim rajdem sezonu Szkot zbliżył się do niego 10 punktów[38][39]. Na 21. odcinku specjalnym Rajdu Wielkiej Brytanii McRae objął prowadzenie i ostatecznie wygrał ten rajd. Nie wystarczyło mu to jednak do wywalczenia mistrzostwa świata, gdyż Mäkinen dojechał do mety na 6. pozycji, dzięki czemu został mistrzem świata z przewagą jednego punktu nad McRae w klasyfikacji generalnej[40].

1998-1999 | edytuj kod

Po sezonie 1997 pilot Mäkinena Seppo Harjanne zakończył karierę[40]. Nowym pilotem Mäkinena został Risto Mannisenmäki[41]. W styczniu 1998 Mäkinen pojechał w Rajdzie Monte Carlo. W pierwszym dniu rajdu wygrał cztery odcinki specjalne z sześciu i był liderem. Jednak na pierwszym odcinku specjalnym drugiego dnia rajdu uległ wypadkowi. Jego Lancer uderzył w barierkę mostu i spadł 10 metrów w dół do strumienia. Załoga nie odniosła obrażeń[42]. W lutym 1998, w Rajdzie Szwecji, Mäkinen objął prowadzenie na 12. oesie i ostatecznie wygrał ten rajd. Wyprzedził drugiego Carlosa Sainza 51,6 sekundy i trzeciego Juhę Kankkunena o 58,8 sekundy[43]. Kolejnych dwóch rajdów Mäkinen nie ukończył. Rajdu Safari nie ukończył na skutek awarii paska rozrządu, a Rajdu Portugalii na skutek awarii zawieszenia[6]. W kwietniowym Rajdzie Katalonii przyjechał na 3. pozycji za dwoma kierowcami Toyoty, Sainzem i Freddym Loixem[44]. Z kolei w maju 1998 wycofał się z Rajdu Korsyki. Powodem wycofania się była awaria układu elektrycznego na 5. odcinku specjalnym[45]. Kolejnym rajdem sezonu był Rajd Argentyny. Od 4. do 10. odcinka specjalnego Mäkinen prowadził. Na 11. odcinku prowadzenie objął Colin McRae, jednak na 15. odcinku uderzył w skałę, w związku z tym Mäkinen wrócił na prowadzenie i ostatecznie zwyciężył w argentyńskim rajdzie[46]. Czerwcowego Rajdu Grecji Fin nie ukończył, a w lipcu był trzeci w Rajdzie Nowej Zelandii[6]. W sierpniu wystartował w Rajdzie Finlandii. Na 3. odcinku specjalnym objął prowadzenie i systematycznie utrzymywał je do końca rajdu, który wygrał. Pokonał Carlosa Sainza o 35,6 sekundy i Juhę Kankkunena o 45,2 sekundy. Było to piąte z rzędu zwycięstwo Mäkinena w Rajdzie Finlandii[47]. Mäkinen zdominował również październikowy Rajd San Remo. Na 2. odcinku specjalnym został liderem i nie oddał prowadzenia do końca rajdu. Stanął na podium obok dwóch kierowców Subaru Imprezy, Piera Liattiego i Colina McRae. Zwycięstwo we Włoszech pozwoliło Mäkinenowi włączyć się o walkę o mistrzostwo świata i Fin zbliżył się na 2 punkty do lidera mistrzostw, Carlosa Sainza[48]. W listopadzie 1998 Mäkinen wygrał trzeci rajd z rzędu. W Rajdzie Australii przyjechał o 16,5 sekundy przed Sainzem, dzięki czemu objął prowadzenie w mistrzostwach świata z 2 punktami przewagi przed Hiszpanem[49]. Ostatnim rajdem sezonu decydującym o mistrzostwie świata był Rajd Wielkiej Brytanii. Na 5. odcinku specjalnym Mäkinen wjechał swoim Lancerem w plamę oleju, przez co wypadł poza trasę i uderzył tyłem w betonowy blok. Niedługo potem urwał koło i ukończył 6. odcinek specjalny na trzech kołach na 52. pozycji. Po tym odcinku został zatrzymany przez brytyjską policję na trasie dojazdowej i ostatecznie wycofał się z rajdu. W rajdzie pozostał Sainz. Na 500 metrów przed końcem ostatniego, 28. odcinka specjalnego, w Toyocie Corolli WRC Sainza (w tym czasie jechał na 4. pozycji w klasyfikacji i był mistrzem świata) awarii uległ silnik i Hiszpan nie ukończył rajdu. Tym samym mistrzem świata został Mäkinen, a o tym fakcie dowiedział się nieoczekiwanie poprzez telefon, w momencie udzielania przez niego wywiadu fińskiej telewizji[50]. Fin stał się też pierwszym kierowcą, który wywalczył tytuł mistrzowski po raz trzeci z rzędu[51].

2 stycznia 1999 Mitsubishi zaprezentowało nowy model Lancera, Evo VI. Tym modelem Mäkinen miał startować w sezonie 1999[52]. Już w pierwszym rajdzie sezonu, Rajdzie Monte Carlo, Mäkinen odniósł zwycięstwo. Wygrał go z przewagą 1:44 minuty nad Juhą Kankkunenem i 3:52 minuty nad Didierem Auriolem[53]. W lutym 1999, w Rajdzie Szwecji, Mäkinen od pierwszego do ostatniego odcinka specjalnego walczył o zwycięstwo z Carlosem Sainzem. Ostatecznie wygrał go, po raz trzeci z rzędu, z przewagą 18 sekund nad Hiszpanem[54]. Trzecim rajdem sezonu był odbywający się pod koniec lutego Rajd Safari. Na jednym z odcinków specjalnych Mäkinen zatrzymał się by wymienić dwie przebite opony. W wymianie koła pomogła grupa kenijskich widzów, co zostało zarejestrowane na kamerze telewizyjnej. Zewnętrzna pomoc była zabroniona w rajdach, toteż zespół Toyoty złożył protest, który został uwzględniony przez FIA. Mäkinen został wykluczony z rajdu[55]. W następnych pięciu rajdach sezonu 1999 Mäkinen tylko dwukrotnie stawał na podium. W Rajdzie Katalonii i Rajdzie Grecji był trzeci. W pozostałych trzech dojechał jednak na punktowanych pozycjach. W Rajdzie Portugalii zajął 5. miejsce, w Rajdzie Korsyki – 6., a w Rajdzie Argentyny – 4.[6] Po letniej przerwie Mäkinen wystartował w lipcowym Rajdzie Nowej Zelandii. Na 2. odcinku specjalnym objął prowadzenie i dzięki 10 wygranym odcinkom zwyciężył w nowozelandzkim rajdzie wyprzedzając dwóch rodaków, Juhę Kankkunena i Toniego Gardemeistera[56]. W sierpniu Mäkinen wziął udział w Rajdzie Finlandii. Nie zdołał go jednak wygrać po raz szósty z rzędu. Na 14. odcinku specjalnym był zmuszony wycofać się z powodu awarii sprzęgła[57]. We wrześniu Mäkinen walczył o zwycięstwo w Rajdzie Chin. Od 11. odcinka specjalnego jechał na 3. pozycji. Na 16. odcinku spadł jednak deszcz. Fin na śliskiej nawierzchni nie opanował samochodu, który uderzył w skałę. Mäkinen uszkodził zawieszenie i wycofał się z rajdu[58]. W październikowym Rajdzie San Remo, ostatnim asfaltowym w sezonie, Mäkinen do przedostatniego odcinka specjalnego jechał na 2. pozycji o 1,8 sekundy za Gillesem Panizzim. Wygrał jednak ostatni odcinek o 19,8 sekundy nad Panizzim i zwyciężył w rajdzie. Dzięki zwycięstwu w Rajdzie San Remo Mäkinen został liderem mistrzostw świata z 6 punktami przewagi nad Didierem Auriolem[59]. W listopadzie 1999 odbył się przedostatni rajd sezonu, Rajd Australii. Na 6. odcinku specjalnym Auriol uderzył w drzewo i wycofał się z rajdu. Mäkinen ukończył rajd na bezpiecznej 3. pozycji, która zagwarantowała mu zdobycie czwartego z rzędu tytułu mistrza świata na jeden rajd przed końcem sezonu (Mäkinen miał wówczas 10 punktów przewagi, ale więcej zwycięstw od Auriola)[60]. Ostatniego rajdu sezonu, Rajdu Wielkiej Brytanii, Mäkinen nie ukończył z powodu awarii silnika[61].

2000-2001 | edytuj kod

Mäkinen w Lancerze Evo VI na trasie 1. odcinka specjalnego Rajdu Finlandii 2001

Mäkinen dobrze rozpoczął sezon 2000. W styczniowym Rajdzie Monte Carlo objął prowadzenie na 4. odcinku specjalnym i ostatecznie wygrał ten rajd. Ukończył go z przewagą 1:24,9 minuty nad Carlosem Sainzem oraz 3:21,4 minuty nad Juhą Kankkunenem[62]. W lutowym Rajdzie Szwecji także walczył o zwycięstwo. Trzeci dzień rajdu rozpoczynał na 2. miejscu ze stratą 26,8 sekundy do lidera Marcusa Grönholma. Następnie systematycznie odrabiał stratę do rodaka i ostatecznie ukończył szwedzki rajd na 2. pozycji ze stratą 6,8 sekundy[63]. Kolejne dwa rajdy nie były jednak dla Mäkinena udane. Lutowy Rajd Safari zakończył na 3. odcinku specjalnym z powodu awarii zawieszenia[64]. Nie ukończył także odbywającego się w marcu Rajdu Portugalii. Na 9. odcinku specjalnym uderzył w drzewo, uszkodził zawieszenie i był zmuszony wycofać się z zawodów[65]. Piąty rajd sezonu, Rajd Katalonii, zakończył na 4. pozycji tracąc do podium 28,5 sekundy[66], a w maju dojechał na 3 miejscu w Rajdzie Argentyny[67]. W czerwcu Mäkinen nie ukończył Rajdu Grecji z powodu awarii osi[68], a w lipcu miał wypadek w Rajdzie Nowej Zelandii na 19. odcinku specjalnym i wycofał się z rajdu[69]. W Rajdzie Finlandii dojechał na 4. pozycji, a w Rajdzie Cypru był piąty. Nie ukończył natomiast Rajdu Korsyki z powodu wypadku[6]. W październiku stanął na podium w Rajdzie San Remo. Był trzeci i przegrał jedynie z dwoma francuskimi kierowcami, Gillesem Panizzim i François Delecourem[70]. W listopadzie 2000, w przedostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Australii, Mäkinen zwyciężył z przewagą 5,5 sekundy nad Grönholmem i 8,2 sekundy nad Richardem Burnsem. Po zakończeniu rajdu został jednak zdyskwalifikowany. Zespół Mitsubshi użył w jego Lancerze niezgodnej z przepisami turbosprężarki[71]. W ostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Wielkiej Brytanii, Mäkinen dojechał na 3. miejscu[72]. Sezon 2000 zakończył na 5. pozycji w klasifykacji generalnej. Zdobył 36 punktów[73].

Mäkinen w Rajdzie Finlandii 2001

Sezon 2001 Mäkinen rozpoczął od zwycięstwa w Rajdzie Monte Carlo. O zwycięstwo w rajdzie walczył z Colinem McRae, który jednak z powodu kłopotów technicznych wycofał się z rajdu. Tym samym wygrał Rajd Monte Carlo po raz trzeci z rzędu wyprzedzając Carlosa Sainza o ponad minutę i François Delecoura o ponad dwie munuty[74]. W lutym Mäkinen wystartował w Rajdzie Szwecji. Do 16. odcinka specjalnego jechał na 2. pozycji, jednak 19 kilometrów przed końcem 17. odcinka wypadł z trasy i był zmuszony wycofać się z rajdu[75]. W marcu 2001 Mäkinen wygrał drugi rajd w sezonie, Rajd Portugalii. Na 21., przedostatnim, odcinku specjalnym był drugi za Sainzem, jednak dzięki wygranej na ostatnim oesie wygrał portugalski rajd z przewagą 8,6 sekundy nad Hiszpanem[76]. W Rajdzie Hiszpanii Mäkinen stanął na podium. Był trzeci. Z kolei w Rajdzie Argentyny dojechał do mety na 4. pozycji[6]. Rajd Cypru nie był dla Mäkinena udany. Na pierwszych trzech odcinkach specjalnych notował czasy w drugiej dziesiątce, a na 4. odcinku specjalnym wypadł z trasy i zakończył udział w zawodach[77]. W czerwcowym Rajdzie Grecji Fin był czwarty[78]. W lipcu Mäkinen startował w Rajdzie Safari. Od 2. odcinka specjalnego był liderem rajdu i ostatecznie wygrał go z przewagą ponad 12 minut nad rodakiem Harrim Rovanperą i Niemcem Arminem Schwarzem[79]. W sierpniu nie ukończył Rajdu Finlandii z powodu awarii zawieszenia, a we wrześniu był ósmy w Rajdzie Nowej Zelandii[6]. We wrześniu zespół Mitsubishi zaprezentował nowy samochód, Mitsubishi Lancer WRC, którym Mäkinen miał wystartować w Rajdzie San Remo[80]. Debiut Mäkinena w nowym samochodzie nie był udany. Do 19. odcinka specjalnego, którego nie ukończył z powodu wypadku, jechał w drugiej dziesiątce klasyfikacji generalnej[81]. W październiku Mäkinen ogłosił, iż opuszcza zespół Mitsubishi i przenosi się do zespołu Subaru. Jeszcze w tym samym miesiącu wystartował w Rajdzie Korsyki. Na 6. odcinku specjalnym Mäkinen uderzył samochodem w kamienny murek, następnie w skały. Lancer Fina dachował i zatrzymał się nad przepaścią. Mäkinen nie odniósł obrażeń, jednak jego pilot Risto Mannisenmäki został zabrany helikopterem do szpitala[82]. Mannisenmäki doznał złamania kręgu i przeszedł operację kręgosłupa[83]. W listopadzie Mäkinen wystartował z nowym pilotem, Timo Hantunenem i zajął 6. miejsce w tym rajdzie[6]. Przed ostatnim rajdem sezonu, Rajdem Wielkiej Brytanii Mäkinen wciąż miał szanse na tytuł mistrzowski. W rajdzie pojechał z pilotem Kajem Lindströmem. Jednak wycofał się już na 2. odcinku specjalnym z powodu wypadku i urwania koła w Lancerze[84]. Sezon 2001 zakończył na 3. miejscu ze stratą punktu do drugiego Colina McRae i 3 punktów do mistrza świata Richarda Burnsa[85].

2002-2003 | edytuj kod

Mäkinen na odcinku testowym w Rajdzie Niemiec 2002

W styczniu 2002 w debiucie w zespole Subaru w Rajdzie Monte Carlo Mäkinen przyjechał na 2. miejscu w klasyfikacji generalnej. Po zakończeniu rajdu wyniki zostały jednak zmienione. Pierwotnemu zwycięzcy Sébastienowi Loebowi doliczono do końcowego wyniku 2 minuty kary za niedozwoloną zmianę opon w trakcie dziesięciominutowego serwisu. Tym samym zwycięzcą rajdu został Mäkinen, a Loeb zajął 2. miejsce[86]. W lutowym Rajdzie Szwecji Mäkinen przejechał trzy odcinki specjalne. Na 4. odcinku wpadł w śnieżną zaspę, a silnik w jego Subaru Imprezie przegrzał się, przez co Fin wycofał się z rajdu[87]. Mäkinen nie ukończył również Rajdu Korsyki. Jadąc na 4. pozycji w klasifykacji generalnej wypadł z trasy na 10. odcinku specjalnym i uszkodził zawieszenie, co nie uniemożliwiło mu dalszy start w rajdzie[88]. W marcu Mäkinen nie ukończył trzeciego z rzędu rajdu. Na 9. odcinku specjalnym Rajdu Hiszpanii wycofał się z powodu problemów z silnikiem[89]. W kwietniu po raz drugi w sezonie Mäkinen stanął na podium. Zajął 3. miejsce za dwoma kierowcami Peugeota, Marcusem Grönholmem i Richardem Burnsem[90]. W maju Mäkinen walczył o zwycięstwo w Rajdzie Argentyny. Od pierwszego odcinka specjalnego jechał na 2. pozycji, a przez dwa odcinki był nawet liderem rajdu. Jednak na 21. odcinku dachował i odpadł z rywalizacji[91]. Nie ukończył również dwóch kolejnych rajdów. Z Rajdu Grecji wycofał się z powodu uszkodzenia koła, a z Rajdu Safari z powodu problemów z zawieszeniem. W Rajdzie Finlandii był szósty, a w Rajdzie Niemiec siódmy. Z kolei we wrześniu 2002 wycofał się z Rajdu San Remo z powodu awarii skrzyni biegów[6]. W październiku stanął na podium, po raz trzeci w sezonie. Był trzeci i przegrał jedynie z rodakami jadącymi Peugeotem 206 WRC, Marcusem Grönholmem i Harrim Rovanperą[92]. W Rajdzie Australii Mäkinen był czwarty. Po rajdzie został jednak zdyskwalifikowany. Jego Subaru przekroczyło limit wagowy o 8 kilgoramów[93]. W ostatnim rajdzie sezonu, Rajdzie Wielkiej Brytanii, Mäkinen zajął 4. pozycję. W sezonie 2002 zajął 8. miejsce w klasyfikacji generalnej mistrzostw świata. Zdobył 22 punkty[6].

Subaru Impreza WRC Mäkinena podczas Rajdu Niemiec 2002

W styczniu 2003 Mäkinen ogłosił, iż sezon 2003 będzie jego ostatnim sezonem w rajdowej karierze[94]. Sezon ten Mäkinen rozpoczął od startu w Rajdzie Monte Carlo. Po czterech odcinkach specjalnych był dziewiąty, a na 5. odcinku wypadł z trasy i zakończył udział w rajdzie[95]. W lutym stanął na podium. Był drugi w Rajdzie Szwecji. Ukończył go ze stratą 50,8 sekundy do zwycięzcy Marcusa Grönholma[96]. W odbywającym się na przełomie lutego i marca Rajdzie Turcji Mäkinen był ósmy. Z kolei w kwietniowym Rajdzie Nowej Zelandii przyjechał na siódmej pozycji w klasyfikacji generalnej[6]. W majowym Rajdzie Argentyny przejechał 20 odcinków specjalnych. Na 21. odcinku wycofał się z powodu zbyt dużej straty spowodowanej awarią skrzyni biegów[97]. W czerwcowym Rajdzie Grecji Mäkinen był piąty. Następnie nie ukończył czerwcowego Rajdu Cypru, a także lipcowego Rajdu Niemiec (z powodu awarii alternatora). W Rajdzie Finlandii był szósty, podobnie jak w Rajdzie Australii. Z kolei w Rajdzie San Remo zajął 10. pozycję, w Rajdzie Korsyki – siódmą, a w Rajdzie Katalonii – ósmą[6]. W listopadzie 2003 pojechał w ostatnim rajdzie sezonu. Na 4. oesie awansował na 3. pozycję i na niej też zakończył rajd. Przegrał w nim jedynie z Norwegiem Petterem Solbergiem i Francuzem Sébastienem Loebem[98]. Swój ostatni w karierze sezon w mistrzostwach świata Mäkinen zakończył na 8. pozycji w klasyfikacji generalnej. Zdobył w nim 30 punktów[99].

2015 | edytuj kod

7 lipca 2015 roku Mäkinen został szefem zespołu Toyoty, przygotowującego się do startu w rajdowych mistrzostwach świata w 2017 roku Yarisem WRC. Do współpracy zaprosił go Akio Toyoda, prezydent Toyota Motor Corporation, z zamiłowania także kierowca rajdowy, którego Mäkinen był trenerem w 2013 roku[100].

Życie prywatne | edytuj kod

Tommi Mäkinen jest jednym z czterech synów Jukkiego i Anny Mäkinenów[101]. Jest mężem Eliisy, z którą ma dwóch synów: Henry’ego (ur. 1996) i Mikko (ur. 2003). Mieszka z rodziną w Monako i w rodzinnej wsi Puuppola, w rejonie Jyväskyli[102][103][104]. Największymi idolami rajdowymi Mäkinena są jego rodacy: Hannu Mikkola i Juha Kankkunen[105].

Po zakończeniu kariery Mäkinen otworzył firmę Tommi Mäkinen Racing Oy Ltd z siedzibą we wsi Puuppola. Firma ta zajmuje się budową i wypożyczaniem samochodów rajdowych, głównie Subaru Impreza startujących w grupie N i grupie R4[106]. Mäkinen prowadzi również szkołę rajdową, w której swoje umiejętności doskonalili tacy kierowcy jak Thierry Neuville, Jewgienij Nowikow, Mikko Hirvonen, Dave Mirra czy Jari-Matti Latvala[107].

Zwycięstwa w Mistrzostwach Świata | edytuj kod

Starty w rajdach WRC | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Lancią Deltą Integrale w zespole Mu-Uutiset 4 Rombi Corse startował w Rajdzie Wielkiej Brytanii.
  2. Fordem Sierrą RS Cosworth w zespole Promoracing Finland startował w Rajdzie Szwecji.
  3. Mitsubishi Galantem w zespole Promoracing Finland startował w Rajdzie Nowej Zelandii.
  4. Mazdą 323 GTX w zespole Mazda Rally Team Europe startował w Rajdzie Finlandii i Rajdzie Wielkiej Brytanii.
  5. Nissanem Sunny GTI w startował w Rajdzie Portugalii i Rajdzie Wielkiej Brytanii.
  6. Fordem Escortem RS Cosworth startował w Rajdzie Finlandii.
  7. Mitsubishi Lancerem Evo II startował w Rajdzie Włoch.
  8. Mitsubishi Lancerem Evo II startował w Rajdzie Monte Carlo i Rajdzie Szwecji.
  9. Mitsubishi Lancerem Evo IV startował w Rajdzie Monte Carlo, Rajdzie Szwecji, Rajdzie Kenii i Rajdzie Portugalii.
  10. Mitsubishi Lancerem Evo 6.5 startował od Rajdu Monte Carlo do Rajdu Nowej Zelandii.
  11. Subaru Imprezą WRC2001 startował w Rajdzie Monte Carlo i Rajdzie Szwecji.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Tommi Mäkinen profile (ang.). juwra.com. [dostęp 26.08.2014].
  2. a b c Tommi Mäkinen story (ang.). KosunenRacing. [dostęp 26.08.2014].
  3. a b c d Tommi Mäkinen profile (ang.). Mitsubishi Motors. [dostęp 26.08.2014].
  4. Tommi Mäkinen profile (ang.). Tommi Mäkinen. [dostęp 26.08.2014].
  5. 37. 1000 Lakes Rally 1987 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  6. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Tommi Mäkinen profile (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  7. a b c Tommi Mäkinen profile (ang.). Rally Paradise. [dostęp 26.08.2014].
  8. 20. Rothmans Rally of New Zealand 1990 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  9. PWRC 1990 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  10. 47. Lombard RAC Rally 1991 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  11. a b c When Tommi nearly quit (ang.). Max Rally. [dostęp 26.08.2014].
  12. 44. Neste 1000 Lakes Rally 1994 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  13. 63. Rallye Monte Carlo 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  14. 44. International Swedish Rally 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  15. 39. Tour de Corse – Rallye de France 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  16. 25. Smokefree Rally New Zealand 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  17. 45. Neste 1000 Lakes Rally 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  18. Rally of Thousand Lakes (ang.). Neste Oil Rally Finland. [dostęp 26.08.2014].
  19. Season 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  20. 7. Int. Rally of Thailand 1995 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  21. 45. International Swedish Rally 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  22. 44. Safari Rally Kenya 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  23. 21. Bank Utama Rally Indonesia 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  24. 43. Acropolis Rally 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  25. 16. Rally Argentina 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  26. 26. Smokefree Rally New Zealand 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  27. 46. Neste 1000 Lakes Rally Finland 1996 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  28. Lancer Evolution III turns Makinen into World Champion (ang.). Mitsubishi Motors. [dostęp 26.08.2014].
  29. 65. Rallye Monte Carlo 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  30. 46. International Swedish Rally 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  31. 45. Safari Rally Kenya 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  32. Mitsubishi Lancer with Tommi Makinen wins Rally of Portugal (ang.). Mitsubishi Motors. [dostęp 26.08.2014].
  33. Mitsubishi wins Catlaunya Rally with Tommi Makinen and Group N with Gustavo Trelles (ang.). Mitsubishi Motors. [dostęp 26.08.2014].
  34. Rallye de France (ang.). Juwra. [dostęp 26.08.2014].
  35. Double win for Mitsubishi in Rally Argentina (ang.). Mitsubishi Motors. [dostęp 26.08.2014].
  36. Neste Rally Finland 1997 (ang.). worldrally.net. [dostęp 26.08.2014].
  37. 22. Rally Indonesia 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  38. 39. Rallye Sanremo – Rallye d’Italia 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  39. 10. API Rally Australia 1997 (ang.). eWRC.com. [dostęp 26.08.2014].
  40. a b RAC Rally '97 (ang.). worldrally.net. [dostęp 26.08.2014].
  41. Inside The Rally (ang.). Risto Mannisenmäki. [dostęp 26.08.2014].
  42. Monte Carlo Rally 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  43. Swedish Rally 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  44. 34. Rallye Catalunya – Costa Brava 1998 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  45. 42. Tour de Corse – Rallye de France 1998 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  46. Rally Argentina 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  47. Neste Rally Finland 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  48. Rally San Remo 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  49. Rally Australia 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  50. Tommi Mäkinen 1998 Championship phone call (With English Subtitles) – YouTube. youtube.com. [dostęp 10.09.2014].
  51. Rally of Great Britain 98 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  52. 1999 Mitsubishi Lancer Evolution VI (ang.). Super Cars. [dostęp 01.09.2014].
  53. Monte Carlo Rally 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  54. Sweden Rally 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  55. Safari Rally 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  56. Rally New Zealand 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  57. Rally Finland 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  58. China Rally 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  59. Rally San Remo 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  60. Rally Australia 99 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  61. 55. Network Q Rally of Great Britain 1999 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  62. Monte Carlo Rally 2000 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  63. Sweden Rally 2000 Leg Three (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  64. 48. Sameer Safari Rally Kenya 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  65. Rally Portugal 2001 Leg One (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  66. 36. Rallye Catalunya – Costa Brava 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  67. 20. Rally Argentina 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  68. 47. Acropolis Rally 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  69. 30. Rally New Zealand 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  70. 42. Rallye Sanremo – Rallye d’Italia 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  71. Rally Australia 2000 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  72. 56. Network Q Rally of Great Britain 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  73. Season 2000 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  74. Monte Carlo Rally 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  75. Swedish Rally 2001 Leg Three (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  76. Rally Portugal 2001 Leg Three (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  77. Cyprus Rally 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  78. 48. Acropolis Rally 2001 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  79. Safari Rally 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  80. 2001 Mitsubishi Lancer Evolution VII WRC (ang.). Supercars.net. [dostęp 01.09.2014].
  81. San Remo Rally 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  82. Tour de Corse 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  83. Makinen's man on the mend (ang.). BBC Sport. [dostęp 01.09.2014].
  84. Rally Britain 2001 (ang.). worldrally.net. [dostęp 01.09.2014].
  85. Season 2001 (ang.). eWRC.com. [dostęp 01.09.2014].
  86. Monte Carlo zakończone: Wygrał Loeb, punkty dla Makinena?. autoklub.pl. [dostęp 05.09.2014].
  87. Uddeholm Swedish Rally 2002 review (ang.). Car Enthusiast. [dostęp 05.09.2014].
  88. Tour de Corse 2002 Leg 2 Report (ang.). Subaru Global. [dostęp 05.09.2014].
  89. 38. Rally Catalunya – Costa Brava 2002 (ang.). eWRC.com. [dostęp 05.09.2014].
  90. Gronholm takes Cyprus win after McRae blows it. (ang.). Crash.net. [dostęp 05.09.2014].
  91. Grönholm disqualified, Mäkinen crashes at Rally Argentina (ang.). Helsingin Sanomat. [dostęp 05.09.2014].
  92. 32. Propecia Rally New Zealand 2002 (ang.). eWRC.com. [dostęp 05.09.2014].
  93. Tommi Makinen excluded from Rally Australia (ang.). Motorsport.com. [dostęp 05.09.2014].
  94. Makinen Retires after 2003 (ang.). GTPlanet.net. [dostęp 05.09.2014].
  95. Makinen i Solberg wypadli z trasy. Wirtualna Polska. [dostęp 05.09.2014].
  96. Helsingin Sanomat (ang.). Helsingin Sanomat. [dostęp 05.09.2014].
  97. Makinen out of Rally Argentina (ang.). RTE Sport. [dostęp 05.09.2014].
  98. 59. Wales Rally of Great Britain 2003 (ang.). eWRC.com. [dostęp 05.09.2014].
  99. Season 2003 (ang.). eWRC.com. [dostęp 05.09.2014].
  100. Tommi Mäkinen Leads Toyota GAZOO Racing's WRC Return in 2017, www.toyota-motorsport.com, 7 lipca 2015
  101. Tommi Mäkinen biography (ang.). Tommi Mäkinen. [dostęp 25.08.2014].
  102. Tommi Mäkinen: „En haluaisi kokea lopettamista enää uudelleen” (fiń.). apu. [dostęp 25.08.2014].
  103. Nyt riittää, totesi Tommi (fiń.). Urheilu. [dostęp 25.08.2014].
  104. Tommi Mäkinen profile (ang.). Tommi Mäkinen Racing. [dostęp 25.08.2014].
  105. Premiera pe patru roti (rum.). Libertatea. [dostęp 25.08.2014].
  106. Company Info (ang.). Tommi Mäkinen Racing. [dostęp 25.08.2014].
  107. Rally School (ang.). Tommi Mäkinen Racing. [dostęp 25.08.2014].

Bibliografia | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Tommi Mäkinen" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy