Tour de Pologne


Tour de Pologne w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Czesław Lang – od 1993 organizator wyścigu

Tour de Pologne (pol. Wyścig dookoła Polski, TdP) – wieloetapowy szosowy wyścig kolarski, organizowany cyklicznie na terenie Polski, będący jedną z najbardziej prestiżowych międzynarodowych imprez sportowych w Polsce organizowanych regularnie. Od 1. edycji w 1928 do 49. w 1992 posiadał status wyścigu amatorskiego (jedynie w 1974 wyjątkowo rozgrywany był w formule open z udziałem zawodowców). Od 1993 – po przejęciu organizacji przez Czesława Langa – jest w pełni zawodowy. Od 2005 należał do cyklu UCI ProTour, od 2009 do UCI World Ranking, od 2011 do UCI World Tour.

Całkowita długość trasy TdP wynosi około 1200 kilometrów, choć w przeszłości bywała znacznie większa (w 1953 roku kolarze musieli pokonać aż 2311 km); trasa wiedzie z północy na południe Polski. Od 1999 do 2005 wyścig kończyła górska czasówka z metą na Orlinku w Karpaczu. W sezonie 2008 trasa zawodów została diametralnie zmieniona i przeniesiona na wschodnie tereny kraju. Od tego momentu meta wyścigu usytuowana jest w Krakowie. Od 2016 rozgrywany jest również Tour de Pologne kobiet - pierwsza (i dotychczas jedyna) edycja rozpoczęła się dzień po zakończeniu wyścigu mężczyzn.

Spis treści

Historia | edytuj kod

TdP 2004, etap górski Start TdP 2005 we Wrocławiu Peleton TdP 2006 na ulicach Torunia w Olsztynie W okolicach Świdnicy Finał w Karpaczu TdP 2011 w Warszawie

Wstępne koncepcje przeprowadzenia w odrodzonej i niepodległej Polsce wieloetapowej imprezy kolarskiej – wzorowanej na coraz popularniejszym Tour de France – pojawiały się już na początku lat 20. XX wieku. Bardziej realnych kształtów pomysły te nabrały jednak dopiero kilka lat później, gdy konkretny projekt jej organizacji przedstawiły wspólnie: Warszawskie Towarzystwo Cyklistów i dziennik „Przegląd Sportowy”. To właśnie z ich inicjatywy postanowiono późnym latem 1928 rozegrać I Bieg Kolarski dookoła Polski (pierwsza i oryginalna nazwa TdP). Jego historyczna, premierowa edycja odbyła się w dniach 7–16 września 1928 roku, a na starcie stanęło 71 kolarzy (do mety dojechało 43), z których – po przejechaniu prawie 1500 km, podzielonych na 8 etapów – najlepszym okazał się Feliks Więcek z Bydgoskiego Klubu Kolarskiego (zwycięzca aż 6 etapów).

Do wybuchu II wojny światowej odbyły się jeszcze cztery edycje narodowego touru, z których dwie – w latach 1937 i 1939 – wygrał „tygrys szos” – Bolesław Napierała. 4. edycja (1937) była pierwszą, w której – oprócz Polaków – udział wzięli także obcokrajowcy – na starcie stanęły bowiem drużyny: Węgier, Rumunii oraz kombinowana (po dwóch zawodników) ekipa francusko-włoska. Wówczas to po raz pierwszy przyznano również nagrody pieniężne (12 tys. franków dla zwycięskiego zespołu i 5 tys. franków dla indywidualnego tryumfatora).

Pierwsze wyścigi znacznie różniły się od współczesnych. Etapy były o wiele dłuższe (często na dystansie ok. 300 km), kolarze notorycznie łapali „gumy” na szutrowych drogach, a w celu zaspokojenia głodu przerywali jazdę, by skorzystać z przygotowanych posiłków.

Po zakończeniu działań wojennych wrócono do idei kolarskiej walki dookoła Polski. W 1947, dzięki współpracy: Polskiego Związku Kolarskiego, wydawcy prasowego „Czytelnik” i grupy dziennikarzy, udało się po 8-letniej przerwie reaktywować wyścig. Zwycięzcą po przejechaniu zaledwie czterech etapów i 606 km (najkrótsza trasa w całej historii TdP) okazał się Stanisław Grzelak (Tramwajarz Łódź). Tę edycję żartobliwie nazwano "kieszonkową" (z racji bardzo krótkiej trasy) lub "gumową" (z powodu dużej liczby przebitych dętek). 22 czerwca 1948 po raz pierwszy etap TdP wygrał obcokrajowiec – Szwed Olle Persson (WarszawaOlsztyn), a cała edycja cieszyła się olbrzymią popularnością wśród kibiców i mediów.

Od tego czasu (aż do połowy lat 90. XX wieku) nie udało się jednak uzyskać wyścigowi odpowiedniej rangi. Na przeszkodzie stanęła postawa władz i faworyzowanie innej imprezy kolarskiej – Wyścigu Pokoju. Z tego okresu warto odnotować: triumfy kolarzy zagranicznych – Włocha Francesco Locatelliego (1949, pierwszy zwycięzca klasyfikacji generalnej spoza Polski), Belga Rogera Dierckena (1960), Hiszpana José Luis Viejo (1972) oraz Belga André Delcroix (1974), najdłuższą edycję wyścigu – 2311 km i 13 etapów (1953) oraz hat-trick zwycięstw Mariana Więckowskiego (w latach 1954–1956), który powtórzył dopiero Dariusz Baranowski (w latach 1991–1993). W 1957 do regulaminu wyścigu wprowadzono zapis umożliwiający – w przypadku awarii sprzętu – korzystanie z pomocy wozu technicznego, osób postronnych lub współzawodników, włącznie z wymianą roweru. Podczas tej edycji, po raz pierwszy zastosowano także fotokomórkę na finiszu. Okazała się ona potrzebna już na pierwszym etapie, gdy metę w Toruniu niemal równocześnie minęli Grzegorz Chwiendacz i Henryk Łasak (wygrał ten pierwszy). W trakcie edycji 1967 doszło do pierwszego dramatycznego zdarzenia w wyścigu. 17 września – na trasie 3. etapu – doszło do kraksy, w wyniku której obrażeń głowy doznał 22-letni Jan Myszak (następnego dnia rano zmarł on w szpitalu w Sanoku).

Od 1993 roku funkcję dyrektora wyścigu objął wicemistrz Igrzysk Olimpijskich w Moskwie i pierwszy polski kolarz zawodowy – Czesław Lang, którego praca zaowocowała regularnym wzrostem prestiżu imprezy.

W 1996 roku została ona oznaczona kategorią 2.5, najniższą w ówczesnym kalendarzu UCI.

W 1997 roku podczas Kongresu Międzynarodowej Unii Kolarskiej w San Sebastián, Tour de Pologne awansował o jedną klasę, otrzymując kategorię 2.4 i został zakwalifikowany jako „Wyścig Narodowy”.

W 1999 roku na Mistrzostwach Świata w Weronie Komisja Techniczna UCI awansowała wyścig do klasy 2.3, a 12 października 2001 roku, podczas kongresu Rady Kolarstwa Zawodowego (Professional Cycling Council), Tour ponownie awansował, otrzymując kategorię 2.2.

W 2005 roku decyzją władz UCI Wyścig został włączony do cyklu wielu imprez nazwanych UCI ProTour, jako jedyna tego typu impreza w Europie Środkowo-Wschodniej[1]. W skład tej wyselekcjonowanej grupy weszły trzy wielkie toury (Grand Tour): Giro d’Italia, Tour de France, Vuelta a España, klasyki Pucharu Świata, wyścigi etapowe kategorii 2.HC (np. Paryż-Nicea, Tour de Suisse), klasyki 1.HC (np. La Flèche Wallonne – Walońska Strzała). Tour de Pologne jako jedyny awansował o dwie klasy i został zrównany z imprezami 2.HC.

Przez wiele lat Tour de Pologne odbywał się w różnych terminach (najczęściej pomiędzy lipcem a październikiem). Po przejęciu wyścigu przez Czesława Langa pierwszym stałym terminem aż do 2008 roku był wrzesień (najczęściej drugi tydzień tego miesiąca). Od 2009 roku wyścig odbywa się w sierpniu (jednak od tego czasu pierwsze etapy odbywały się w ostatnich dniach lipca) zaledwie tydzień po Tour de France jednocześnie nie kolidując z odbywającym się w tym samym czasie Vuelta a España (z wyjątkiem 2012 i 2016 roku kiedy to z powodu letnich igrzysk olimpijskich wyścig wyjątkowo odbywał się w lipcu kolidując jednocześnie z Tour de France).

Pięciokrotnie Tour de Pologne otrzymał tytuł „Najlepszej Imprezy Sportowej Roku” w Polsce w Plebiscycie Przeglądu Sportowego, w latach 1995, 1996, 2004, 2008 i 2011. Zyskuje również uznanie władz Międzynarodowej Unii Kolarskiej zdobywając wysokie oceny za organizację[2]

Koszulki | edytuj kod

Koszulki podstawowe | edytuj kod

Marcin Osiński podczas Tour de Pologne 2006 Murilo Fischer w białej koszulce najlepszego górala podczas TdP2007

Podczas wyścigu prowadzone są różne klasyfikacje zawodników, najlepszy kolarz w danej kategorii otrzymuje koszulkę jej lidera, w której kontynuuje wyścig na następnym etapie. Te koszulki to:

  • żółta koszulka – jedzie w niej lider czasowej indywidualnej klasyfikacji generalnej. Jest nim zawodnik, którego suma czasów zarejestrowanych na poszczególnych etapach, łącznie ze wszystkimi bonifikatami i karami, jest najmniejsza;
  • różowa koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji górskiej (tzw. góral). Podczas etapów górskich na trasie znajdują się premie górskie kilku kategorii, punkty przyznawane są kilku pierwszym kolarzom w zależności od kategorii;
  • granatowa koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji na najaktywniejszego. W wyścigu przyznawane są punkty za specjalne lotne premie. Na linii premii lotnej trzej pierwsi zawodnicy otrzymują odpowiednio następującą liczbę punktów: 3, 2, 1;
  • biała koszulka – jedzie w niej najlepszy kolarz w klasyfikacji punktowej. W wyścigu przyznawane są punkty za dojechanie na metę na czołowych pozycjach w etapach, jak i za tzw. lotne premie charakterystyczne dla etapów płaskich. Na mecie każdego z etapów 20 pierwszych zawodników otrzymuje następującą liczbę punktów za zajęte miejsca:

Na koniec każdego etapu liderzy tych 4 klasyfikacji są oficjalnie dekorowani koszulkami przez organizatora wyścigu i są zobowiązani jechać w nich kolejnego dnia.

Jeśli ten sam zawodnik będzie liderem więcej niż jednej klasyfikacji, zakłada koszulkę według następującej hierarchii:

  1. "Klasyfikacja generalna" (żółta koszulka)
  2. "Klasyfikacja górska" (różowa koszulka)
  3. "Klasyfikacja na najaktywniejszego" (granatowa koszulka)
  4. "Klasyfikacja punktowa" (biała koszulka)

Klasyfikacje dodatkowe | edytuj kod

Obok podstawowych organizator zawodów prowadzi(ł) także dodatkowe klasyfikacje:

obecnie:

  • klasyfikacja drużynowa;
  • klasyfikacja na najlepszego Polaka

w przeszłości:

  • niebieska koszulka – klasyfikacja na najwszechstronniejszego;
  • biało-granatowa koszulka – klasyfikacja zawodników, którzy wygrali największą ilość etapów;
TdP 2009 – ucieczka w Łańcucie

Triumfatorzy Tour de Pologne | edytuj kod

Lista zwycięzców indywidualnej klasyfikacji generalnej | edytuj kod

p – prolog

Lista zwycięzców pozostałych klasyfikacji | edytuj kod

Puste pola oznaczają, że klasyfikacji prawdopodobnie nie prowadzono.

Rekordy | edytuj kod

Wygrane wyścigi | edytuj kod

Zwycięzca TdP 2004 Ondřej Sosenka Kim Kirchen – zwycięzca TdP 2005 Stefan Schumacher – zwycięzca TdP 2006

Trzech kolarzy wygrało Tour de Pologne 3-krotnie:

Po 2 razy triumfowali:

Wygrane etapy | edytuj kod

Etapy w koszulce lidera | edytuj kod

Cały wyścig w koszulce lidera przejechali Józef Stefański (1929) i Bolesław Napierała (1937).

Wypadki śmiertelne | edytuj kod

Na trasie dotychczasowych edycji Tour de Pologne doszło do dwóch wypadków śmiertelnych kolarzy biorących udział w wyścigu:

Uwagi | edytuj kod

  1. Jeden etap odwołano z powodu protestu zawodników.
  2. Jeden etap anulowano z powodu złych warunków pogodowych.

Przypisy | edytuj kod

  1. Historia Tour de Pologne
  2. Tour de Pologne wysoko oceniony. / Sport / Bikeworld.pl
  3. Tragiczna śmierć kolarza w Bieszczadach. „Nowiny”, s. 1, Nr 223 z 19 września 1967. 
  4. Tragiczny wypadek na trasie Tour de Pologne. Bjorg Lambrecht zmarł na stole operacyjnym (pol.). sport.dziennik.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].
  5. Tour de Pologne: Bjorg Lambrecht nie żyje (pol.). sport.onet.pl, 2019-08-05. [dostęp 2019-08-05].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Tour de Pologne" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy