Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich


Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Książę Józef Aleksander Jabłonowski, założyciel towarzystwa

Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich (łac. Societas Jablonoviana, niem. Fürstlich Jablonowskische Gesellschaft d. Wissenschaften) – założone w Lipsku w 1768 przez księcia Józefa Aleksandra Jabłonowskiego. Gremium oficjalnie zostało erygowane aktem fundacyjnym z 9 listopada 1774 roku, a zatwierdzone edyktem z 17 listopada 1774 roku przez elektora saskiego Fryderyka Augusta; miało ono na celu pracę nad rozwojem wiedzy ogólnej, w szczególności nad dziejami Polski i Słowiańszczyzny płn. Do celu tego służyć miały corocznie ogłaszane konkursy i przyznawanie autorom nagród za najlepsze opracowanie, pisane wyłącznie w języku łacińskim lub francuskim. Towarzystwo, składające się z dziesięciu uczonych, miało przyznawać nagrody (medale) za prace z trzech dziedzin: matematyki, ekonomii i historii. Kolejność z matematyki określił Jabłonowski ściśle: w pierwszym roku miały być nagradzane rozprawy matematyczne, w drugim fizyczne, w trzecim z zakresu hydrauliki, w czwartym z ekonomii. W tej ostatniej dziedzinie miała być zachowana następująca kolejność: handel, fabryki (budowle), sadownictwo i ogrodnictwo. Zdecydowanie największą wagę Jabłonowski przywiązywał jednak do prac historycznych. Wyróżnione rozprawy były publikowane w „Acta Societatis Jablonovianae”.

Tymczasem już w poł. XIX. w. zupełnie nie zważano na przepisy testamentu i Towarzystwo Jabłonowskich nie zajmowało się badaniem dziejów polskich, wydając prace w języku niemieckim, niemające nic wspólnego ze Słowiańszczyzną i Polską, nagradzając prace naukowe z zakresu historii, ekonomii politycznej, matematyki i nauk przyrodniczych. Towarzystwo działało nieprzerwanie do 1948. W 1978 zostało reaktywowane na Uniwersytecie Lipskim na skutek prowadzonych negocjacji między rządami NRD i PRL dotyczących wzajemnej restytucji dóbr kultury.

Obecnie prezesem Towarzystwa jest prof. Miloš Řezník, a wiceprezesem prof. Robert Traba.

Wybrana bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (organizacja):
Na podstawie artykułu: "Towarzystwo Naukowe Jabłonowskich" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy