Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości


Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości (TOnZP) – stowarzyszenie stawiające sobie za cel ochronę zabytków i polskiego dziedzictwa kultury działające w latach 1906–1944.

TOnZP zostało założone 26 czerwca 1906 w Warszawie. W 1911 towarzystwo nabyło kamienicę Baryczków w Warszawie, która od 1912 była siedzibą towarzystwa[1].

Towarzystwo prowadziło szeroką działalność popularyzatorską oraz podejmowało liczne inicjatywy ochrony zabytków kultury narodowej.

W ramach działalności TOnZP odrestaurowano kilkaset obiektów zabytkowych a skatalogowano kilkaset tysięcy[2]. W czasie I wojny światowej powstała sieć kół TOnZP na terenie Rosji. Szczególnie aktywne były oddziały w Piotrogrodzie, Moskwie i Kijowie. Dzięki działaczom TOnZP uratowano znaczną liczbę polskich zabytków kultury wywiezionych w głąb Imperium Rosyjskiego lub pozostałych w polskich dworach na Kresach Wschodnich.

Przed wybuchem II wojny światowej (1939) bibliotekę TOnZP zdeponowano w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Tradycję TOnZP przejęło powstałe w 1974 Towarzystwo Opieki nad Zabytkami.

Bibliografia | edytuj kod

M. Patelski, M. Sawicki, Zarys działalności Polskiego Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości na Rusi w Kijowie w latach 1917-1918, w: Trudne sąsiedztwo. Studia z dziejów stosunków polsko-rosyjsko-ukraińskich w XVI-XX wieku, pod red. Andrzeja Szczepaniaka, Wydawnictwo Adam Marszałek: Toruń 2007, s. 310-327.

E. Manikowska i P. Jamski (red.), Polskie dziedzictwo kulturowe u progu niepodległości: wokół Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości, MKiDN – IS PAN: Warszawa 2010.

Przypisy | edytuj kod

  1. Bożena Wierzbicka, Ewa Siurawska: Stulecie Towarzystwa Opieki nad Zabytkami Przeszłości : 1906–2006. Warszawa: Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, 2006, s. 4. ISBN 83-88372-32-7.
  2. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami, Warszawa-Śródmieście, bazy.mazowsze.ngo.pl [dostęp 2017-11-27] .
Na podstawie artykułu: "Towarzystwo Opieki nad Zabytkami Przeszłości" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy