Transport kolejowy na Białorusi


Transport kolejowy na Białorusi w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Sieć kolejowa na Białorusi Rozwój sieci kolejowej na Białorusi

Transport kolejowy na Białorusisystem transportu kolejowego działający na terenie Białorusi.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Za pierwszą linię kolejową na terenie obecnej Białorusi (dł. 64 km) można uznać odcinek PorzeczeGrodnoŁosośna, oddaną do eksploatacji w 1862 r.[1], jako element Kolei Warszawsko-Petersburskiej (ros. Петербурго-Варшавская железная дорога). Inwestycja ułatwiła rozwój lokalnej gospodarki, wzmocniła więzi z krajami bałtyckimi, rozwinęła stosunki z centralną częścią Rosji, pozwoliła na rozszerzenie rynków zbytu produktów rolnych i włókienniczych.

Z przeznaczeniem do wywozu produktów rolnych z centralnej Rosji do eksportu poprzez porty bałtyckie zostały zbudowane linie – w 1861 RygaDyneburg, w 1866 Dyneburg – Witebsk, w 1868 Witebsk – Orzeł, które w 1895 połączyły się w linię Ryga – Orzeł. Pod koniec 1870 302 km linii dało regionowi dostęp do regionu Centralno-Czarnoziemnego, państw bałtyckich, w tym portu w Rydze, portów Morza Czarnego i rejonu dolnego biegu Wołgi.

W latach 1870–1871 zakończono budowę głównej arterii na dzisiejszych terenach Białorusi Brześć-Mińsk-Smoleńsk (676 km), spinającej rynki w Środkowej Rosji z Europą Zachodnią.

W 1873 zbudowano linię WilnoMińskHomelRomny, która była częścią Kolei Landwarowsko-Romieńskiej, od 1877 Kolei Libawsko-Romieńskiej (ros. Либаво-Роменская железная дорога); w Mińsku powstał pierwszy węzeł kolejowy.

W 1873 została uruchomiona linia KijówKowelBrześćGrajewo, łącząc Ukrainę z Prusami Wschodnimi w kierunku z północnego zachodu na południowy wschód.

W 1886 po otwarciu 4 linii – ŻabinkaPińsk, BaranowiczeBiałystok, Łuniniec – Homel, Homel – Briańsk powstała Kolej Poleska (ros. Полесская железная дорога).

W 1897 powstały dwa krótkie odcinki – PodbrodzieWoropajewo i OsipowiczeStare Drogi.

W 1904 rozpoczęto budowę linii Nowosokolniki – WitebskŻłobin, jako część linii południkowej St.Petersburg – Południe. Odcinek Witebsk – Żłobin włączono do Kolei Rysko-Orłowskiej, odcinek Witebsk – Nowosokolniki Kolei Moskiewsko-Windawo-Rybińskiej.

W 1907, była przekazana do eksploatacji linia Wielkie ŁukiPołockLidaWołkowyskSiedlce z odgałęzieniem Mosty – Grodno, która stała się częścią strategicznej magistrali Bołogoje – Siedlce. Odcinek Wołkowysk – Siedlce został dołączony do Kolei Nadwiślańskiej (ros. Привислинские железные дороги), a reszta – do Kolei Mikołajewskiej. W 1910 odcinek Wołkowysk – Połock został przekazany Kolei Poleskiej.

Na początku I wojny światowej (1914), długość wszystkich linii kolejowych na dzisiejszych terenach Białorusi wyniosła 3888 km. Dysponowała bardziej rozwiniętą siecią linii aniżeli inne gubernie Rosji. W latach 1915–1917 zostały zbudowane linie Żłobin – KalinkowiczeOwrucz i Psków – Opoczka – Połock, zlikwidowana w 1945 r.

W 1923 oddano do eksploatacji linię Kommunary – Kriczew – Orsza, stając się częścią nowego połączenia Donbasu z Leningradem. Ukończono też budowę odcinka od Połocka na zachód, kończąc rozwijanie węzła połockiego.

W 1927 rozpoczęto eksploatację odcinka Orsza – Lepel, zbudowanego głównie dla wzmocnienia obronności Białoruskiej SRR.

W 1930 rozpoczęto budowę odcinka Mohylew – Osipowicze równoleżnikowej linii Rosław – Kriczew – Mohylew – Osipowicze, pozostałą część – w 1932, w wyniku czego powstały w republice trzy węzły kolejowe: osipowicki, mohylewski i kriczewski. W 1930 ukończono budowę odcinków Nowobielica – Czernihów, w 1931 Ratmirowicze – Staruszki.

W 1936 zreorganizowano utworzoną w latach 1922–1927 Kolej Moskiewsko-Białorusko-Bałtycką (ros. Московско-Белорусско-Балтийская железная дорога).

Na terenie Białoruskiej SRR siecią kolejową zarządzały Koleje Białoruskie i Koleje Zachodnie.

W 1939, po zaanektowaniu przez ZSRR ziem należących dotychczas do Polski, zostały utworzone Koleje Brześcia Litewskiego (ros. Брест-Литовская железная дорога) oraz Koleje Białostockie (ros. Белостокская железная дорога).

W czasie okupacji niemieckiej w Mińsku mieściły się terytorialne centra zarządzania ruchem kolejowym – w latach 1941–1942 – Główna Dyrekcja Kolejowa Centrum (niem. Haupteisenbahndirektion Mitte – HBD Minsk), w okresie 1942-1944 – Dyrekcja Komunikacji Rzeszy w Mińsku (niem. Reichsverkehrsdirektion – RVD Minsk).

W czasie II wojny światowej, uległy zniszczeniu węzły m.in.: miński, baranowicki, homelski, orszański, witebski, połocki; zniszczono ponad 4000 km szlaków oraz 3500 rozjazdów. Np. podczas ofensywy w 1944 linią Smoleńsk – Mińsk – Orsza – Mołodeczno przez 1,5 miesiąca, przewieziono ponad 45 tys. wagonów sprzętu i żywności.

W 1944 powstały koleje w granicach z 1941 r. Oddział w Mołodecznie został przeniesiony do Kolei Zachodnich (1947). W 1953 reaktywowano Koleje Białoruskie. Uruchamiano nowe linie: w 1959 – SłuckSoligorsk oraz Ksty – Nowopołock, w 1965 – CzaśnikiNowołukoml.


Linie kolejowe | edytuj kod

Długość linii kolejowych na terenie Białorusi wynosi 5,5 tys. km[2].

Główna linia kolejowa biegnie na trasie Brześć-Mińsk-Orsza i stanowi fragment europejskiej magistrali Berlin-Warszawa-Moskwa[2].

 Z tym tematem związana jest kategoria: Linie kolejowe na Białorusi.

Przewozy kolejowe | edytuj kod

Państwowe Białoruskie Koleje (Biełaruskaja czyhunka) zapewniają pasażerski transport krajowy (połączenia z ok. 2100 stacji) i międzynarodowy (połączenia m.in. z Berlinem, Paryżem, Pragą, Warszawą, Wiedniem, stolicami i centrami administracyjnymi Rosji, Ukrainy, Litwy, Łotwy, Kazachstanu)[2].

Szczególnie ważną dla transportu kolejowego dziedziną są kolejowe przewozy towarowe, które mają około 1/3 udziału w ogólnej wielkości przewozów towarowych realizowanych na/przez terytorium Białorusi[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Transport kolejowy Białorusi.
  2. a b c d Białoruś: Informator ekonomiczny, Serwis Rzeczypospolitej Polskiej [dostęp 2020-09-02] .
Na podstawie artykułu: "Transport kolejowy na Białorusi" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy