Tri-State Tornado


Tri-State Tornado w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tri-State Tornadotornado, które 18 marca 1925 roku przeszło przez trzy amerykańskie stany: południowo-wschodnią część Missouri, południowy obszar Illinois i południowo-zachodnią część Indiany i wśród znanych przypadków jest uznawane za najbardziej ekstremalne tornado.

Potwierdzono 695 ofiar żywiołu, co czyni to tornado najbardziej śmiercionośnym w historii Stanów Zjednoczonych. Ścieżka tornada mierzyła ponad 352 km długości i była najdłuższym pasem zniszczeń pozostawionym przez tornado w dziejach pomiarów. Wir pozostawał przy ziemi przez rekordowe 3,5 godziny, a w pewnym momencie prędkość jego przemieszczania wynosiła 117 km/h (jedna z najwyższych w historii). Siłę żywiołu ocenia się na F5 w skali Fujity, chociaż wówczas ta skala jeszcze nie istniała[1][2].

Spis treści

Tornado czy rodzina tornad? | edytuj kod

W związku z niezwykłą długością ścieżki wiru (znacznie większą niż w przypadku innych zanotowanych dużych tornad) oraz z niższym poziomem wiedzy i mniejszymi możliwościami pomiaru w latach 20. pojawiły się wątpliwości, czy zniszczenia na takim obszarze zostały spowodowane przez jedno tornado, czy przez rodzinę tornad. Wiele dawnych tornad o długich ścieżkach okazywało się być rodziną kilku tornad, a nie jednym wirem. Hipotezy mówią również o cyklicznych superkomórkach, które rozwijały się jedna po drugiej i tworzyły serię tornad[3]. Wówczas istniałyby przerwy w pasie zniszczeń. Jednak trwające wciąż badania nie ukazały żadnej wyraźnej luki w analizowanej ścieżce tornada i wskazują, że pas zniszczeń mógł być jeszcze o 25 kilometrów dłuższy niż początkowo sądzono[4]. W związku z tym wciąż uznaje się długość ścieżki – równą 352 kilometrów – za zdecydowanie najdłuższą w historii pomiarów[5]. Na całym szlaku tornada wykryto jedynie dwa punkty o nieco mniejszych zniszczeniach, co wciąż daje pewne prawdopodobieństwo, że była to jednak rodzina tornad[3].

Niespotykana lokalizacja tornada | edytuj kod

Tornado pojawiło się w pobliżu centrum niżu barycznego w chłodnym powietrzu w przeciwieństwie do większości silnych tornad, które pojawiają się w ciepłym powietrzu przed frontem chłodnym zwykle daleko na południe lub wschód od centrum układu niżowego[3]. Tego dnia pojawiły się inne tornada w "cieplejszym sektorze" niżu, ale żadne z nich nie osiągnęło siły porównywalnej z omawianym tornadem.

Trasa tornada | edytuj kod

Trasa tornada Ruiny szkoły w Murphysboro

Missouri | edytuj kod

Tornado pojawiło się o 1:00 po południu czasu lokalnego w okolicy miejscowości Ellington w stanie Missouri, zabijając jednego farmera. Dalej kierowało się na północny wschód i po przejściu przez południowo-zachodnie hrabstwa stanu przekroczyło rzekę Mississippi. W sumie spowodowało śmierć jedenastu osób w tym stanie.

Illinois | edytuj kod

Po przekroczeniu rzeki Mississippi tornado pojawiło się na południu stanu, powodując ogromne zniszczenia. O 2:30 po południu tornado zrównało z ziemią miasto Gorham, powodując śmierć 34 osób. W ciągu następnych 40 minut 541 osób zostało zabitych i ponad 1400 rannych, kiedy wir zdewastował miasta Murphysboro, De Soto, Hurst-Bush i West Frankfort, zostawiając pas zniszczeń szeroki na niemal 1,6 kilometra. W samym doszczętnie zniszczonym Murphysboro zginęły 234 osoby. W tym stanie śmierć poniosło ponad 600 ludzi[6].

Indiana | edytuj kod

Po przekroczeniu rzeki Wabash wir pojawił się na południowym zachodzie stanu. Po przejściu przez miasto Griffin tornado uderzyło na miasto Princeton, niszcząc połowę miasta i powodując duże straty materialne. Zniknęło 15 km na północny wschód od Princeton po 3,5 godzinach destrukcji[6].

Przypisy | edytuj kod

  1. Tri-State Tornado: Missouri, Illinois, Indiana, March 1925. Popular mechanics, lipiec 2007. [dostęp 2008-09-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-01-28)].
  2. The Great Tri-State Tornado OF 1925. geocities.yahoo.com, maj 1998. [dostęp 2008-09-23].
  3. a b c NOAA/NWS 1925 Tri-State Tornado Web Site--Weather Ingredients. Central Region Headquaters, listopad 2005. [dostęp 2008-09-23].
  4. Tri-State Tornado. Famous Storms. [dostęp 2008-09-23].
  5. NOAA/NWS 1925 Tri-State Tornado Web Site--General Information. Central Region Headquaters, listopad 2005. [dostęp 2008-09-23].
  6. a b NOAA/NWS 1925 Tri-State Tornado Web Site--Tornado Track. Central Region Headquaters, listopad 2005. [dostęp 2008-09-23].

Bibliografia | edytuj kod

Encyklopedia internetowa (tornado):
Na podstawie artykułu: "Tri-State Tornado" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy