Trogon czerwonobrzuchy


Trogon czerwonobrzuchy w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Trogon czerwonobrzuchy[3] (Trogon surrucura) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny trogonów (Trogonidae). Występuje we wschodniej Ameryce Południowej. Nie jest zagrożony wyginięciem.

Spis treści

Taksonomia | edytuj kod

Po raz pierwszy gatunek opisał Louis Jean Pierre Vieillot w roku 1817. Holotyp pochodził z Paragwaju. Przydzielił mu nazwę Trogon surrucura[4], akceptowaną obecnie (2020) przez Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC)[5]. Najbliżej spokrewnionymi z trogonem czerwonobrzuchym są trogony: białosterny (T. viridis), czarnogłowy (T. melanocephalus), cytrynowy (T. citroleus) i panamski (T. bairdii)[4]. Niektórzy autorzy uznają podgatunek T. s. aurantius, opisany w 1824 przez von Spixa, za osobny gatunek – trogona brazylijskiego[3], tak też jest on przedstawiony w Handbook of the Birds of the World[6]. IOC uznaje te dwa taksony za konspecyficzne[5], podobnie klasyfikują je autorzy The Howard and Moore Complete Checklist of the Birds of the World[3].

Podgatunki i zasięg występowania | edytuj kod

IOC wyróżnia następujące podgatunki[5]:

W stanie Itatiaia znajduje się wąska strefa hybrydyzacji przedstawicieli obu podgatunków[6].

Morfologia | edytuj kod

Długość ciała u ptaków z podgatunku nominatywnego waha się pomiędzy ok. 23 a 28 cm[4]; według autorów HBW długość ciała T. s. aurantius wynosi 28 cm[6]. Masa ciała u podgatunku nominatywnego mieści się w przedziale 70–78 g[4]. U jednego z ptaków podgatunku nominatywnego odłowionego w 1965 centralnej Brazylii, w Chapada dos Veadeiros, długość skrzydła wyniosła 132 mm, a ogona 138 mm[7]. U dwóch okazów muzealnych T. s. aurantius z początku XX w. długości skrzydła (lub skrzydeł[8]) wyniosły 133 i 137 mm, a ogona – 144 i 151 mm.[9].

Trogon czerwonobrzuchy to ptak o zwartej budowie oraz krótkiej szyi i ogonie. U dorosłego samca podgatunku nominatywnego wierzch głowy przybiera kolor granatowy (odcień royal blue), podobnie jak szyja i pierś. Na karku kolor przechodzi w turkusowy. Przód głowy, policzki i broda są czarniawe. Grzbiet ma kolor miedzianozielony, na sterówkach kolor zmienia się w turkusowozielony. Spód ciała czerwonoróżowy, boki szare. Sterówki od spodu mają kolor biały, widoczny czarny pasek na końcu ogona[10]. Osobniki podgatunku T. s. aurantius posiadają pomarańczowy brzuch, żółtą obrączkę oczną zamiast różowej, bardziej szarawą pierś[6]. Tęczówka brązowa, dziób szarozielony, nogi szare. U samicy podgatunku nominatywnego brak barwnej obrączki ocznej. Samica jest szara, a wierzchnią część jej skrzydła pokrywają białe prążki. Pokrywy podogonowe czarne. Trzy wewnętrzne pary sterówek posiadają białe zewnętrzne chorągiewki oraz końcówki. U podgatunku T. s. aurantius samica ma biały środek brzucha[10].

Ekologia | edytuj kod

Środowiskiem życia trogonów czerwonobrzuchych są lasy, zarówno pierwotne, jak i wtórne; ptaki przebywają w środkowych warstwach. Zasiedlają także lasy mieszane. Preferują wilgotne lasy. Gatunek odnotowywany do około 2000 m n.p.m. Przedstawiciele T. surrucura żywią się owadami i owocami[10]. W głosach brak różnicy między podgatunkami[6]. Ptaki alarmują kiaar o zmiennej prędkości, wysokości i tonacji. Pieśń to rosnąca sekwencja dźwięków diu lub kwa, ostatni dźwięk niższy od poprzednich[10].

Trogony czerwonobrzuche gniazdują w dziuplach lub innych zagłębieniach, także w wysokim kaktusie, pniu paproci drzewiastej, niekiedy w termitierach. W zniesieniu 2–4 białe jaja. Wysiadują je oba ptaki z pary, inkubacja trwa 17–19 dni. Młode są w pełni opierzone około 20 dni po wykluciu[10].

Status zagrożenia | edytuj kod

IUCN, które klasyfikuje podgatunki trogona czerwonobrzuchego jako osobne gatunki, oba z nich uznaje za gatunki najmniejszej troski (LC, Least Concern)[2][11]. BirdLife International uznało trend populacji obu tych taksonów za spadkowy ze względu na niszczenie środowiska[12][13].

Przypisy | edytuj kod

  1. Trogon surrucura, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b Trogon surrucura. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d e Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Trogonidae Lesson, 1828 - trogony - Trogons (Wersja: 2020-01-12). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2020-05-17].
  4. a b c d e Collar, N. & Kirwan, G.M.: Southern Surucua Trogon (Trogon surrucura). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.) (2015). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2015. [zarchiwizowane z tego adresu (26 czerwca 2015)].
  5. a b c F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Mousebirds, Cuckoo Roller, trogons, hoopoes, hornbills (ang.). IOC World Bird List (v10.1). [dostęp 2020-05-17].
  6. a b c d e f del Hoyo, J., Collar, N. & Kirwan, G.M.: Northern Surucua Trogon (Trogon aurantius). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-10-16)].
  7. Kenneth E. Stager. The Machris Brazilian Expedition. Ornithology: Non-passerines. „Contributions in Science”. 41, s. 20, 1961. 
  8. Autor zastosował oznaczenia a. i c., co odnosi się do ala lub alae (skrzydło/skrzydła) i cauda – ogon
  9. C. E. Hellmayr. Revision de Spix'schen Typen brasilianischer Vögel. „Abhandlungen der Mathematisch-Physikalischen Klasse der Königlich Bayerischen Akademie der Wissenschaften”. 22, s. 77, 1906. 
  10. a b c d e Nicole Bouglouan: Surucua Trogon Trogon surrucura. Oiseaux-Birds. [dostęp 26 czerwca 2015].
  11. Trogon aurantius, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] [dostęp 2020-05-17]  (ang.).
  12. Species factsheet: Trogon surrucura (ang.). BirdLife International. [dostęp 2020-05-17].
  13. Species factsheet: Trogon aurantius (ang.). BirdLife International. [dostęp 2020-05-17].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Trogon czerwonobrzuchy" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy