Trzebina (województwo opolskie)


Na mapach: 50°17′30″N 17°36′10″E/50,291667 17,602778

Trzebina (województwo opolskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Trzebina (niem. Kunzendorf[3], cz. Kunčice[4]) – wieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie prudnickim, w gminie Lubrza[5].

We wsi ma swoją siedzibę leśnictwo Trzebina, które należy do nadleśnictwa Prudnik (obręb Prudnik)[6].

Spis treści

Geografia | edytuj kod

Panorama Trzebiny z wieży widokowej na Klasztornym Wzgórzu

Wieś leży na wysokości 260 m n.p.m., na ziemi prudnickiej, w dolinie Trzebinieckiego Potoku, który po czeskiej stronie granicy nosi nazwę Hraniční potok. Dolina ta oddziela dwie części Gór Opawskich – masywu Długoty i masywu Lipowca. Do 26 lutego 1959 terytorium Czech wrzynało się w terytorium polskie na wschód od należącego do drugiego masywu szczytu Gajnej (Wężowej). Wieś leży nieopodal Prudnika. Wieś jest łańcuchówką nie leży jednak przy drodze krajowej, lecz na równoległej do niej lokalnej drodze położonej na wschód.

Historia | edytuj kod

Rysunek kościoła w XVIII w. autorstwa Friedricha Bernharda Wernera Przejście graniczne mrg Trzebina-Bartultovice (lata 90. XX w.)

Wieś wzmiankowana była po raz pierwszy w 1362 roku[7].

W XV wieku wybudowany został kościół Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Trzebinie[8].

Do niedawna sądzono, że miejscowy zamek został wzniesiony w XVI wieku przez rodzinę Wachtelów[9]. Nowe światło na początki założenia dały badania architektoniczne Andrzeja Legendziewicza z 2006 r., które datują powstanie dworu na XV w.[10]

Trzebina uzyskała lokację miejską w 1542 roku, zdegradowana w 1631[11].

W 1812 od Fryderyka Wilhelma III Pruskiego zamek otrzymał Gebhard Leberecht von Blücher. W Trzebinie, oprócz Blüchera, przebywała również jego małżonka Katarzyna Amelia z domu Colomb, córka Fryderyka i bratanica von Gaudi. Podczas zamieszkiwania na ziemi prudnickiej finansował rodziny poległych żołnierzy, przekazywał codziennie miejscowemu proboszczowi po kilka litrów piwa i płacił lekarzowi z Prudnika za leczenie ubogich chorych. Dzięki jego staraniom w Trzebinie powstało uzdrowisko nazywane „Źródłem Blüchera”. Swoje posiadłości sprzedał w 1817 Franzowi Hübnerowi za 67000 talarów[12].

Po zakończeniu II wojny światowej wieś została przejęta przez administrację polską. Osiedlono w niej wówczas część polskich repatriantów z Kresów Wschodnich. Niemieckojęzyczna ludność została wysiedlona na zachód.

W latach 1945–1950 Trzebina należała do województwa śląskiego, a od 1950 do województwa opolskiego.

W 1954 powstała gromada Trzebina, która istniała do 1972.

W latach 1945–1976 i 1989–1991 stacjonowała tu strażnica Wojsk Ochrony Pogranicza. 16 maja 1991 roku włączona została w struktury Straży Granicznej i funkcjonowała do 1 stycznia 2003 roku, kiedy to została rozformowana.

Zabytki | edytuj kod

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[13]:

  • kościół par. pw. Wniebowzięcia Najśw. Marii Panny, z XV w., XVII w., 1726 r., wypisany z księgi rejestru
  • kapliczka i kapliczka przy domu nr 115, XVIII w., wypisane z księgi rejestru
  • kapliczka przy domu nr 128, z XVIII w.
  • figura św. Jana Nepomucena, wypisana z księgi rejestru
  • zespół zamkowy:
    • ruina zamku, z XVII w., XIX w., wypisane z księgi rejestru
    • budynek bramny z murem obwodowym, obecnie spichlerz, z pocz. XVII w.
    • kapliczka, z XVIII w.
    • park, z XIX w.

Turystyka | edytuj kod

W Trzebinie kończy się żółty szlak z Prudnika wiodący przez położony na zachód Las Prudnicki. Planuje się jego przedłużenie do Krzyżkowic przez masyw Lipowca. We wsi istnieje także szlak rowerowy prowadzący do okolicznych wsi.

Transport | edytuj kod

Przez miejscowość przebiega droga krajowa nr 41 do granicy z Czechami. Do 21 grudnia 2007 roku funkcjonowało przejście graniczne Trzebina-Bartultovice, które to na mocy układu z Schengen zostało zlikwidowane.

Galeria | edytuj kod

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. GUS: Ludność – struktura według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r.. [dostęp 2016-09-23].
  2. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1299 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
  3. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262).
  4. FrantišekF. Machát FrantišekF., Podrobná mapa Moravy a Slezska, digitalniknihovna.cz, 1922 [dostęp 2020-12-05]  (cz.).
  5. Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
  6. Leśnictwa – Nadleśnictwo Prudnik – Lasy Państwowe, www.prudnik.katowice.lasy.gov.pl [dostęp 2020-01-17] .
  7. TRZEBINA ..., lubrza.opole.pl [dostęp 2020-01-27]  (pol.).
  8. Według dekanatów, www.diecezja.opole.pl [dostęp 2020-01-27] .
  9. pałac w Trzebinie [dostęp 2020-01-27]  (pol.).
  10. AndrzejA. Dereń AndrzejA., Tygodnik Prudnicki - Artykuły Tygodnika, www.tygodnikprudnicki.pl, 17 lutego 2010 [dostęp 2020-07-06] .
  11. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 78–79.
  12. FranciszekF. Dendewicz FranciszekF., Gebhard Leberecht von Blücher, [w:] LidiaL. Procner, Sławne postacie pogranicza polsko-czeskiego Euroregionu Pradziad – wspólne dziedzictwo historyczne, CzesławC. Kowalczyk, Nysa: powiat nyski, 2007, s. 23, ISBN 978-83-60431-09-2 .
  13. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 109. [dostęp 2013-01-10].
Na podstawie artykułu: "Trzebina (województwo opolskie)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy