Turniówek rdzaworzytny


Turniówek rdzaworzytny w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Turniówek rdzaworzytny (Ochetorhynchus melanurus) – gatunek małego ptaka z rodziny garncarzowatych (Furnariidae). Występuje endemicznie w północnym i centralnym Chile. Niezagrożony wyginięciem.

Spis treści

Taksonomia | edytuj kod

Gatunek opisał po raz pierwszy George Robert Gray w roku 1846 pod nazwą Enicornis melanura. Holotyp pochodził z Chile, jednak dokładnej lokalizacji nie podano[2]. Obecnie przez IOC turniówek rdzaworzytny umieszczany jest w rodzaju Ochetorhynchus[5], choć bywał wydzielany także do monotypowego rodzaju Chilia, który utworzył Tommaso Salvadori w roku 1908. Umieszczany w monotypowym rodzaju uważany był za najbliżej spokrewnionego z rodzajami Upucerthia i nieistniejącego obecnie Eremobius (obejmującego turniówka patagońskiego, O. phoenicurus)[2]. Wyróżnia się dwa podgatunki[5][2][3].

Podgatunki i zasięg występowania | edytuj kod

Wyróżnia się następujące podgatunki[5][2]:

  • O. m. atacamae (Hellmayr, 1925) - północno-centralne Chile (Atakama i Coquimbo)
  • O. m. melanurus (G.R. Gray, 1846) - od Aconcagua na południe do prowincji Colchagua

Środowisko życia stanowią pustynne zakrzewienia, skaliste zbocza i klify z rzadko rozmieszczonymi kępkami roślinności. Turniówka rdzaworzytnego spotyka się na wysokości 1400-3000 m n.p.m., jednak w zimie niekiedy przebywa na pustynnych nizinach[2].

Morfologia | edytuj kod

Dane liczbowe

Długość ciała wynosi 18-19 cm, zaś masa ciała 31-40 g[2]. Pozostałe wymiary, podane w milimetrach, przedstawia tabela[3]:

Wygląd zewnętrzny

Cechą charakterystyczna turniówka rdzaworzytnego jest prosty dziób. Obecna jest wąska, biała brew, ciemnobrązowy kantarek i pokrywy uszne, nieco białawe na dolnym brzegu. Z wierzchu ciemnobrązowy o kontrastowym rudym kuprze i pokrywach nadogonowych. Występuje szeroki, rdzawy pasek skrzydłowy. Sterówki czarnobrązowe, z rdzawymi nasadami i zewnętrznymi chorągiewkami najbardziej zewnętrznej pary. Gardło białe, pierś matowoszara. Brzuch brązowy. Boki ciała i pokrywy podogonowe cechuje barwa ruda. Tęczówka brązowa. Górna szczęka czarniawa, natomiast dolna jasnoszara z czarną końcówką. Nie występuje dymorfizm płciowy. Podgatunek atacamae odróżnia jaśniejsze i bardziej piaskowe upierzenie, często szersza brew, szarobrązowe pokrywy skrzydłowe, jasnoszara pierś z białym paskowaniem oraz węższy i krótszy dziób[2].

Behawior | edytuj kod

Pieśń krótka, stanowi ją trwająca 1 sekundę seria skrzeczących dźwięków, z 4-7 głośnymi tit w środku; dźwięki nie nachodzą na siebie. Zawołanie to metaliczne cz lub cz-cz, często zlewające się w jedną, trajkoczącą serię dźwięków. Turniówek rdzaworzytny żeruje zwykle samotnie. Żywi się stawonogami i nasionami. Zdobyczy szuka na i pod kamieniami oraz w szczelinach skalnych[2].

Lęgi | edytuj kod

Okres lęgowy prawdopodobnie przypada na wiosnę i lato; jaja znajdywano we wrześniu i październiku. Najprawdopodobniej monogamiczny. Gniazdo stanowi kulista konstrukcja z suchych patyków, wyściełana piórami, a umieszczona w zagłębieniu pod kamieniem, niekiedy w otworze kaktusa lub zbocza. Zniesienie liczy 3-4 jaja[2].

Status zagrożenia | edytuj kod

Przez IUCN gatunek klasyfikowany jest jako najmniejszej troski (LC, Last Concern). Występuje w Endemic Bird Area oznaczonym jako Central Chile oraz w Parku Narodowym La Campana. Niepospolity do dość pospolitego. Zamieszkiwane środowisko zdaje się być odporne na działalność ludzką[2].

Przypisy | edytuj kod

  1. Ochetorhynchus melanurus, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d e f g h i j k del Hoyo, J.; Elliot, A. & Christie, D.A.: Handbook of the Birds of the World. T. 8. Broadbills to Tapaculos. Lynx Edicions, 2003, s. 250. ISBN 84-87334-50-4.
  3. a b c Carl Eduard Hellmayr: The Birds of Chile. 1832, s. 187-189.
  4. BirdLife International 2012, Ochetorhynchus melanura, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2014.3 [dostęp 2015-03-18]  (ang.).
  5. a b c Frank Gill, David Donsker (red.): Ovenbirds & woodcreepers (ang.). IOC World Bird List: Version 5.1. [dostęp 2015-03-19].
Na podstawie artykułu: "Turniówek rdzaworzytny" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy