Turzyca zgrzebłowata


Turzyca zgrzebłowata w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Turzyca zgrzebłowata[3] (Carex strigosa Huds.) – gatunek byliny z rodziny ciborowatych.

Spis treści

Rozmieszczenie geograficzne | edytuj kod

Zasięg tego gatunku obejmuje południową, środkową i zachodnią Europę. W Polsce znany był długo tylko ze stanowisk w Puszczy Bukowej pod Szczecinem oraz ze Śląska. Od końca XX wieku znaleziona został na kolejnych stanowiskach w obrębie Pogórza Karpackiego, w Beskidach, oraz w Górach Świętokrzyskich[4]. Po 1990 r. znaleziono następne stanowiska na Pogórzu Śląskim, Strzyżowskim, Wielickim, w Beskidzie Sądeckim, Beskidzie Niskim i Kotlinie Jasielsko-Krośnieńskiej[5].

Morfologia (Carex strogosa nr 2)

Morfologia | edytuj kod

Pokrój 
Roślina trwała, wysokości 40-100 cm, kępkowa, z krótkimi rozłogami[5].
Liście 
Pochwy liściowe jasnobrunatne, bez poprzecznych nerwów. Blaszki liściowe szerokie, nawet ponad 1 cm[6].
Kwiaty 
Kwiatostany męskie na szczycie łodygi. Kłosy żeńskie na krótkich szypułkach, rzadkokwiatowe, w liczbie 3-5, wzniesione, lub słabo zwisłe, równowąskie, o długości 3-7 cm. Przysadki kwiatów żeńskich jajowatolancetowate, zaostrzone, zielonawe. Pęcherzyki nie owłosione, o długości ok. 3 mm, z wyraźną nerwacją i krótkim dzióbkiem o obciętym szczycie[6].
Owoce 
Orzeszek w pęcherzyku o długości ok. 3 mm, z nagim, wyraźnie unerwionym i uciętym dzióbkiem na szczycie[6].

Biologia i ekologia | edytuj kod

Bylina, hemikryptofit. Rośnie w wilgotnych lasach liściastych[5]. W fitosocjologii gatunek charakterystyczny dla łęgów ze związku Alno-Ulmion, gatunek wyróżniający dla łęgów jesionowych Carici remotae-Fraxinetum[7]. Kwitnie od kwietnia do czerwca. Liczba chromosomów 2n=66[5].

Zagrożenia i ochrona | edytuj kod

Gatunek umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w kategorii V (narażony). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię NT (bliski zagrożenia)[8]. Znajduje się także w Polskiej Czerwonej Księdze Roślin (2001) w kategorii LR (niższego ryzyka); w wydaniu z 2014 roku otrzymał kategorię NT (bliski zagrożenia)[9].

Gatunek zagrożony jest przez osuszanie siedlisk i regulację cieków wodnych[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-11-08].
  2. The Plant List. [dostęp 2017-03-22].
  3. Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa, Adam Zając, Maria Zając: Flowering plants and pteridophytes of Poland. A checklist. Krytyczna lista roślin naczyniowych Polski. Instytut Botaniki PAN im. Władysława Szafera w Krakowie, 2002. ISBN 83-85444-83-1.
  4. Towpasz Krystyna, Stachurska-Swakoń Alina, Bartoszek Wacław: Występowanie Carex strigosa Huds. na Pogórzu Strzyżowskim (Karpaty Zachodnie). W: Planta in vivo, in vitro et in silico. Szczepkowski A., Obidziński A. (red.). Warszawa: LV Zjazd Polskiego Towarzystwa Botanicznego, 2010, s. 65.
  5. a b c d e Zbigniew Mirek, Halina Piękoś-Mirkowa: Czerwona księga Karpat Polskich. Kraków: Instytut Botaniki PAN, 2008. ISBN 978-83-89648-71-6.
  6. a b c W. Szafer, S. Kulczyński, B. Pawłowski: Rośliny Polskie. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1967.
  7. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  8. Kaźmierczakowa R., Bloch-Orłowska J., Celka Z., Cwener A., Dajdok Z., Michalska-Hejduk D., Pawlikowski P., Szczęśniak E., Ziarnek K.: Polska czerwona lista paprotników i roślin kwiatowych. Polish red list of pteridophytes and flowering plants. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk, 2016. ISBN 978-83-61191-88-9.
  9. Zarzycki K., Kaźmierczakowa R., Mirek Z.: Polska Czerwona Księga Roślin. Paprotniki i rośliny kwiatowe. Wyd. III. uaktualnione i rozszerzone. Kraków: Instytut Ochrony Przyrody PAN, 2014. ISBN 978-83-61191-72-8.
Na podstawie artykułu: "Turzyca zgrzebłowata" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy