Tylomys panamensis


Gałęziak panamski w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Tylomys panamensis) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Gałęziak panamski[4] (Tylomys panamensis) – gatunek gryzonia z podrodziny gałęziaków (Tylomyinae) w rodzinie chomikowatych (Cricetidae). Po raz pierwszy został opisany naukowo przez Johna E. Graya w 1873 jako Neomys panamensis. Włączenie gatunku do rodzaju Tylomys zaproponował Édouard Louis Trouessart w 1897[2]. Typowa lokalizacja: Panama[5][6]. Gałęziak panamski został poznany tylko z dwóch okazów zebranych w latach 50. XIX wieku. Jako miejsce występowania gatunku wskazywany jest Park Narodowy Darién położony w prowincji Darién we wschodniej części Panamy[5]. Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia Tylomys panamensis w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych jako gatunek o nieokreślonym stopniu zagrożenia (DD – data deficient)[3][5]. Jest gatunkiem monotypowym[5].

Spis treści

Systematyka | edytuj kod

Po raz pierwszy został opisany naukowo przez Johna E. Graya w 1873 jako Neomys panamensis. Włączenie gatunku do rodzaju Tylomys zaproponował Édouard Louis Trouessart w 1897[2]. Typowa lokalizacja: Panama[5][6]. Gałęziak panamski jest gatunkiem gatunkiem monotypowym[5].

Kariotyp | edytuj kod

Garnitur chromosomowy tego zwierzęcia: 2n=52. Długa para chromosomów jest submetacentryczna, dwie pary są małe i submetacentryczne, a 22 pary są akrocentryczne. Chromosom X jest submetacentryczny, a chromosom Y jest subtelocentryczny[5].

Nazewnictwo | edytuj kod

W wydanej w 2015 roku przez Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk publikacji „Polskie nazewnictwo ssaków świata” dla gatunku Tylomys panamensis zaproponowano polską nazwę gałęziak panamski[4].

Budowa ciała | edytuj kod

Gałęziak panamski wykazuje znaczne podobieństwo do szczura wędrownego. Brak informacji na temat masy ciała[5]. Sierść w części grzbietowej jest ciemnoszara (czarniawa), w części brzusznej, na gardle i na wewnętrznych częściach kończyn wybarwiona na biało. Boki głowy i tułowia są blade. Zewnętrze części kończyn są brązowe. Sierść na grzbiecie jest stosunkowo długa. Ogon jest długi, nagi, dwukolorowy. Dwie trzecie ogona ma ciemne ubarwienie, a pozostała część jest biała[5].

Tryb życia | edytuj kod

Gałęziak panamski wiedzie nocny (z aktywnością między godzinami: 21.00 a 06.00), częściowo nadrzewny tryb życia. Prawdopodobnie jest samotnikiem. Zwierzę obserwowane w Parku Narodowym Darién poruszało się w piętrze koron drzew dżungli z prędkością 17 cm/s[5].

Rozmieszczenie geograficzne | edytuj kod

Typowa lokalizacja: Panama[5][6]. Gałęziak panamski został poznany tylko z dwóch okazów zebranych w latach 50. XIX wieku. Jako miejsce występowania gatunku wskazywany jest Park Narodowy Darién położony w prowincji Darién we wschodniej części Panamy[5].

Ekologia | edytuj kod

W skład diety gałęziaka panamskiego wchodzą owoce i pędy roślin[5].

Siedlisko | edytuj kod

Gałęziak panamski zasiedla tropikalne lasy deszczowe położone na wysokości ok. 600 m n.p.m. Siedlisko porastają tropikalne rośliny z rodzaju Bauhinia (rodzina bobowate), Oenocarpus i atalia (rodzina arekowate), storczyki (rodzina storczykowate), Bromelia (bromeliowate), paprocie, oraz epifity z rodzin Cyclanthaceae i z rodzaju anturium (rodzina obrazkowate)[5].

Ochrona | edytuj kod

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) wymienia Tylomys panamensis w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych jako gatunek o nieokreślonym stopniu zagrożenia (DD – data deficient)[3][5]. Gatunek został poznany dzięki dwóch okazów zebranych w latach 50. XIX wieku[5].

Przypisy | edytuj kod

  1. Tylomys panamensis, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. a b c d Gerrit Smith Miller: List of North American Land Mammals in the United States Nationa Museum, 1911. Waszyngton: U.S. Government Printing Office / Uniwersytet Cornell, 1912, s. 179.
  3. a b c Tylomys panamensis. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  4. a b Włodzimierz Cichocki, Agnieszka Ważna, Jan Cichocki, Ewa Rajska, Artur Jasiński, Wiesław Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii Polskiej Akademii Nauk, 2015, s. 297. ISBN 978-83-88147-15-9.
  5. a b c d e f g h i j k l m n o p q U.F.J.Pardiñas et al.: Family Cricetidae (True Hamsters, Voles, Lemmings and New World Rats and Mice). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 758. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.)
  6. a b c Wilson Don E. & Reeder DeeAnn M. (red.) Tylomys panamensis. w: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3.) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. (ang.) [dostęp 28 grudnia 2019]
  7. Gerardo Ceballos: Mammals of Mexico. Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2014, s. 436. ISBN 978-1-4214-0843-9.
Na podstawie artykułu: "Tylomys panamensis" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy