Typhonodorum


Typhonodorum lindleyanum w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Typhonodorum) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Typhonodorum lindleyanum w naturalnym siedlisku

Typhonodorum lindleyanum Schott – gatunek wysokich, wieloletnich helofitów, należący do monotypowego rodzaju Typhonodorum, z plemienia Peltandreae, w rodzinie obrazkowatych, występujący na afrykańskich wyspach zachodniej części Oceanu Indyjskiego: Zanzibarze, Pembie, Komorach, Madagaskarze i Mauritiusie, zasiedlający obszary wodno-błotne, takie jak bagna, sadzawki, brzegi i ujścia rzek, przybrzeżne laguny i płycizny w wodach stojących i wolno płynących. Nazwa naukowa rodzaju pochodzi bądź od greckich słów τυφώνω (typhono – huragan) i δώρο (doro – prezent)[3], bądź odnosi się do mitycznego Tyfona i oznacza "cuchnący jak Tyfon"[4]; nazwa gatunkowa została nadana na cześć (lub jako zniewaga dla) żyjącego w XIX wieku, angielskiego botanika Johna Lindleya. W języku hiszpańskim zwyczajowa nazwa tego gatunku to banano acuático (banan wodny).

Morfologia | edytuj kod

Pokrój
Rośliny rosłe, wiecznie zielone, o wysokości do 3 metrów.
Łodyga
Łodyga podziemna, w formie krótkiego, poziomego, pełzającego kłącza. Pochwy liściowe tworzą pniopodobną, wzniesioną pseudo-łodygę.
Liście
Rośliny tworzą na bardzo długich, grubych ogonkach kilka liści, zebranych w szczytową koronę, o sercowatych lub jajowato-strzałkowatych blaszkach liściowych, o długości od 30 do niemal 100 cm. Nerwacja dłoniasta.
Kwiaty
Roślina jednopienna, o kwiatostanie typu kolbiastego pseudancjum, wyrastającym na długiej i grubej szypułce. Kremowa pochwa kwiatostanu o długości od 45 do 80 cm i lekko pofalowanym brzegu, zwinięta w dolnej części, zwężona w części środkowej oraz wklęśle rozchylona, długa, podłużno-lancetowata i spiczasta w części górnej. Żółto-pomarańczowa, cylindryczna kolba o długości od 35 do 55 cm i średnicy do 3 cm. Kwiaty żeńskie, położone spiralnie na krótkim odcinku w dolnej części kolby, oddzielone od położonych wyżej, również na krótkim odcinku, kwiatów męskich paskiem prątniczek. Gęsto położone, ścięte i kanciaste prątniczki i słupniczki pokrywają również w całości górną część kolby oraz występują między kwiatami żeńskimi. Zalążnie jajowate do niemal okrągłych, jednokomorowe, zawierające jeden wzniesiony, anatropowy zalążek. Znamię słupka dyskowate, niemal siedzące. Kwiaty męskie 4–8-pręcikowe, o główkach zrośniętych w ścięte, kanciaste synandrium.
Owoce
Owocostan o wymiarach 17×12 cm składa się z bardzo dużych jagód, zawierających pojedyncze, orzechopodobne, spłaszczono-kuliste nasiono o wymiarach 3×3 cm.
Gatunki podobne
Rośliny z rodzaju Montrichardia, od których różni się przede wszystkim brakiem właściwej łodygi z międzywęźlami.

Zastosowanie | edytuj kod

Rośliny jadalne
Na terenach naturalnego występowania spożywane są nasiona, bogate w węglowodany.
Rośliny ozdobne
Uprawiane w ogrodach botanicznych, a w krajach o klimacie tropikalnym także do ozdoby płycizn w sadzawkach, stawach i oczkach wodnych. Wymaga żyznego błota jako podłoża, stanowiska podmokłego i słonecznego, wysokiej temperatury i wilgotności powietrza. Rozmnażane przez nasiona lub odrosty.
Inne zastosowanie
Lud Sakalava wykorzystuje części naziemne roślin do produkcji sieci rybackich.

Przypisy | edytuj kod

  1. Stevens P.F.: Angiosperm Phylogeny Website (ang.). 2001–. [dostęp 2010-07-03].
  2. Rafael Govaerts, David G. Frodin: World Checklist and Bibliography of Araceae (and Acoraceae) (ang.). The Board of Trustees of the Royal Botanic Gardens, Kew, 2002. s. 1-560. [dostęp 2010-07-03].
  3. A. Haigh et al.: Typhonodorum Schott sec CATE Araceae. CATE Araceae, 2009. [dostęp 2010-07-03].
  4. Peter Bernhardt: Gods and goddesses in the garden: Greco-Roman mythology and the scientific names of plants. New Brunswick, N.J.: Rutgers University Press, 2008. ISBN 978-0-8135-4266-9. (ang.)

Bibliografia | edytuj kod

  1. N.E. Brown. „Flora of Tropical Africa”. 8, s. 137, 1902 (ang.). 
  2. G. Bentham i J.D. Hooker: Genera Plantarum. T. 3 (2). Londyn: 1883, s. 544. (łac.)
  3. C.D.K. Cook: Water Plants of the World. Berlin: Springer Netherland, 1974. ISBN 90-6193-024-3. (ang.)
  4. Thomas H. Everett: The New York Botanical Garden illustrated encyclopedia of horticulture. Nowy Jork: Routledge, 1982. ISBN 0-8240-7240-5. (ang.)
  5. José Manuel Sánchez de Lorenzo-Cáceres: Colección plantas interesantes. Ficha 13. Typhonodorum lindleyanum Schott (hiszp.). 2010. [dostęp 2010-07-03].
Identyfikatory zewnętrzne (takson):
Na podstawie artykułu: "Typhonodorum" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy