Tytuł naukowy profesora


Tytuł profesora w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Tytuł naukowy profesora) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Tytuł profesora[a] – nadawany w Polsce przez prezydenta Polski osobie, która uzyskała już stopień naukowy doktora habilitowanego i przez to jest samodzielnym pracownikiem nauki, ma osiągnięcia naukowe lub artystyczne znacznie przekraczające wymagania stawiane w przewodzie (postępowaniu) habilitacyjnym oraz posiada znaczące osiągnięcia dydaktyczne, w tym w kształceniu kadry naukowej. Prezydent nadaje tytuł profesora na wniosek Rady Doskonałości Naukowej (do końca 2020 istnieje Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów[2]).

Tytuł profesora potocznie od 1989 bywa określany jako „profesura belwederska”, z uwagi na dawną siedzibę Prezydenta RP, w której odbywały się uroczystości wręczenia postanowień o nadaniu tytułu profesora. Inne potoczne określenie dla tytułu naukowego to „profesor tytularny”. Określenie to jest mylące, gdyż wyraz „tytularny” zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego oznacza „mający prawo do używania jakiegoś tytułu, lecz niepełniący funkcji z nim związanej”, a także nieposiadający rzeczywistej władzy, stanowiska czy uposażenia[b].

W Polsce zasady nadawania tytułu naukowego profesora są określone w obowiązującej od 1 października 2018 ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce[3]. Tytułu naukowego profesora nie należy mylić ze stanowiskami profesora uczelni (do 2018 roku profesora nadzwyczajnego) i profesora (do 2018 roku profesora zwyczajnego).

Spis treści

Historia | edytuj kod

W stanie prawnym do 1990 roku istniały tytuły naukowe profesora nadzwyczajnego i profesora zwyczajnego nadawane przez Radę Państwa. Tytuł profesora zwyczajnego organ ten mógł nadać osobie posiadającej tytuł profesora nadzwyczajnego, która powiększyła swój dorobek naukowy lub naukowo-dydaktyczny. Po ustanowieniu urzędu Prezydenta PRL i zniesieniu Rady Państwa prawo nadawania tytułu uzyskał prezydent. Zniesiono też podział na tytuł profesora zwyczajnego i nadzwyczajnego: w to miejsce wprowadzono też jeden tytuł naukowy profesora. Po tych zmianach profesorowie nadzwyczajni uzyskali automatycznie tytuły naukowe profesora.

Profesor sztuki | edytuj kod

W przepisach obowiązujących do 2018 roku wyróżniano osobno tytuł naukowy profesora i tytuł profesora sztuki[4][5]. Według ustawy obowiązującej od 2018 roku tytuł profesora dotyczy zarówno nauki, jak i sztuki[6].

Tytuł profesora a stopnie naukowe i tytuły zawodowe | edytuj kod

Tytułu profesora nie należy mylić z tytułami zawodowymi ani stopniami naukowymi.

Uwagi | edytuj kod

  1. W Polsce do 2018 r. tytuł profesora nosił oficjalną nazwę tytuł naukowy lub tytuł naukowy profesora; stosowana też była nazwa tytuł profesora[1].
  2. W Rzeczypospolitej szlacheckiej istniało wiele urzędów dających posiadaczom prawo do używania tytułu, ale bez jakichkolwiek uprawnień, dochodów czy obowiązków. W okresie II Rzeczypospolitej zasłużeni oficerowie mogli otrzymać awans na tytularnego generała, który uprawniał ich do noszenia dystynkcji generalskich, ale bez prawa do stanowiska i wynagrodzenia przewidzianego dla tego stopnia. Po drugiej wojnie światowej zaniechano używania przy takich awansach przymiotnika „tytularny”, choć stopnie oficerskie nadawane wielu kombatantom mają wyłącznie charakter honorowy
  3. W przypadku profesora sztuki.

Przypisy | edytuj kod

  1. Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz.U. z 2003 r. nr 65, poz. 595 z późn. zmianami).
  2. Art. 189 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1669).
  3. Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668).
  4. Dz.U. z 2005 r. nr 164, poz. 1365, Art. 2. ust. 1 pkt 32
  5. Dz.U. z 2003 r. nr 65, poz. 259, Art. 2
  6. Dz.U. z 2018 r. poz. 1668, Art. 227.
  7. a b Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 27 września 2018 r. w sprawie studiów (Dz.U. z 2018 r. poz. 1861).
  8. Art. 186 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668).
  9. Art. 219 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668).
  10. Art. 227 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz.U. z 2018 r. poz. 1668).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Tytuł naukowy profesora" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy