Układ z Schengen


Układ z Schengen w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania System wizowy przy wjeździe do strefy Schengen

     Państwa członkowskie UE

     Przepisy szczególne ruchu bezwizowego (Układ z Schengen, OCT lub inne)

     Państwa członkowskie UE z niezależną polityką wizową

     Bezwizowy wjazd do strefy Schengen przez okres 90 dni

     Wiza jest wymagana dla wjazdu

     Wiza wymagana do tranzytu przez państwa Schengen

     Status wizy nieznany

Członkowie układu z Schengen i lata przystąpienia do układu Wzór oznakowania polskich granic wewnętrznych strefy Schengen Moment przystąpienia Polski do strefy Schengen (Słubice/Frankfurt nad Odrą) Współczesne znaki graniczne oraz widoczny brak kontroli granicznej; porozumienie z Schengen pozwala na przekraczanie granicy w dowolnym miejscu

Układ z Schengen – porozumienie z 1985 znoszące kontrole na granicach wewnętrznych państw sygnatariuszy.

Porozumienie zostało zawarte 14 czerwca 1985 roku w miejscowości Schengen w Luksemburgu. Jego stronami jest obecnie 26 państw (22 państwa członkowskie Unii Europejskiej oraz Islandia, Norwegia, Szwajcaria i Liechtenstein).

Spis treści

Historia | edytuj kod

13 lipca 1984 roku RFN i Francja zawarły umowę z Saarbrücken. Była to dwustronna umowa w sprawie ułatwiania obywatelom obu państw przekraczania wspólnej granicy. Umowa ta dotyczyła jedynie kontroli na drogowych przejściach granicznych. Umową z Saarbrücken zainteresowały się kraje Beneluksu, mające już doświadczenie w funkcjonowaniu unii paszportowej. Wykorzystano więc część rozwiązań z Saarbrücken i zawarto nową umowę. W dniu 14 czerwca 1985 w miejscowości Schengen podpisano porozumienie o stopniowym znoszeniu kontroli na wspólnych granicach (tzw. Schengen I) między krajami Unii Gospodarczej Beneluksu, Francją i RFN. Umowa ta została zawarta poza wspólnotowym porządkiem prawnym.

Od 1986 roku wprowadzono zwykłą kontrolę wzrokową na granicy dokonywaną w stosunku do pojazdów przekraczających ją ze zmniejszoną prędkością. Natomiast 26 marca 1995 całkowicie zniesiono kontrolę na granicach. W 1995 roku na mocy układu z 1990 roku również Hiszpania i Portugalia stały się pełnoprawnymi członkami Grupy. Włochy, Grecja, Austria oraz pięć krajów nordyckich (Dania, Finlandia, Szwecja, Norwegia, Islandia) uzyskały wówczas status obserwatorów.

W Polsce Pełnomocnik Rządu do Spraw Przygotowania Organów Administracji Państwowej do Współpracy z Systemem Informacyjnym Schengen i Systemem Informacji Wizowej został ustanowiony już rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 (Dz.U. z 2004 r. nr 281, poz. 2788). Rządowy projekt ustawy o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej wpłynął do Sejmu 5 lipca 2007 jako druk sejmowy nr 1934. Projekt dotyczył uporządkowania i uzupełnienia w niezbędnym zakresie podstaw prawnych dotyczących uczestnictwa Polski w Systemie Informacyjnym Schengen (SIS) i Systemie Informacji Wizowej (VIS), ustalenia w odpowiedni sposób kompetencji poszczególnych organów w zakresie wprowadzania i udostępniania danych SIS i VIS. Nad projektem pracowała Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych. Na posiedzeniu nr 46 V kadencji Sejm uchwalił ustawę z dnia 24 sierpnia 2007 r. o udziale Rzeczypospolitej Polskiej w Systemie Informacyjnym Schengen oraz Systemie Informacji Wizowej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1844). 401 posłów było za, 29 przeciw, 8 wstrzymało się. Senat nie wniósł poprawek. 7 września 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej podpisał ustawę. Ustawa realizuje decyzję Rady 2004/512/WE z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie ustanowienia Wizowego Systemu Informacyjnego (VIS) (Dz. Urz. UE L 213 z 15.06.2004, s. 5-7 (CELEX: 32004D0512)) i inne[1]. Zgodnie z art. 46 ustawy i decyzją Rady Rzeczpospolita Polska weszła do układu z Schengen 21 grudnia 2007.

W 2011 r. rozpoczęły się prace nad modyfikacją układu, która dałaby możliwość pozwolenia państwom członkowskim na okresowe przywrócenie kontroli na ich granicach wewnętrznych[2].

Opis | edytuj kod

Układ jest otwarty dla wszystkich członków Unii Europejskiej. Wynikająca z niego swoboda przepływu osób wewnątrz tzw. strefy Schengen dotyczy nie tylko obywateli państw będących jego sygnatariuszami, ale wszystkich osób wszelkiej narodowości i o dowolnym obywatelstwie, które przekraczają granice wewnętrzne na obszarze objętym porozumieniem.

Do układu z Schengen należą obecnie 22 państwa Unii Europejskiej oraz Islandia i Norwegia, wchodzące w skład Związku Paszportowego Krajów Nordyckich, oraz Szwajcaria i Liechtenstein, który jest z grupą z Schengen stowarzyszony.

Przyjęcie przepisów wynikających z układu z Schengen jest jednym z wymogów uzyskania członkostwa w Unii Europejskiej[3].

Układ ma istotne znaczenie gospodarcze. Wyeliminowanie kontroli na granicach wewnętrznych pozwala m.in. na obniżenie cen usług transportowych oraz optymalizowanie łańcuchów dostaw przez stosowanie systemu just-in-time („zawsze na czas”), tj. bez nadmiernych zapasów i związanego z tym magazynowania[4]. Ma on także pozytywny wpływ na skłonność do dojeżdżania do pracy w innych krajach, ruch turystyczny oraz handel przygraniczny[4]. Bezpośrednie korzyści dla budżetów państw to m.in. brak konieczności finansowania wynagrodzeń personelu prowadzącego kontrole graniczne, utrzymania infrastruktury na granicach, a także zmniejszenie kosztów wydawania wiz[4].

Państwa członkowskie układu z Schengen | edytuj kod

     Strefa Schengen

     Kandydaci

     Członkostwo częściowe

Wielka Brytania Irlandia Bułgaria Cypr Pełne członkostwo Rumunia Chorwacja

Członkowie układu z Schengen | edytuj kod

Państwa, które chcą przystąpić do strefy Schengen | edytuj kod

Tymczasowe przywrócenia kontroli | edytuj kod

Kontrola na granicach wewnętrznych jest tymczasowo przywracana w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W 2011 roku Dania przywróciła częściowe kontrole graniczne, ostatecznie wycofała się z tego pomysłu rok później[28][29].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej: Opis przebiegu procesu legislacyjnego – druk sejmowy nr 1934: projekt wraz z uzasadnieniem.
  2. Aneta Pruszyńska: Bruksela planuje zmiany w układzie z Schengen (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-04. [dostęp 2011-11-12].
  3. Ośrodek Informacji i Dokumentacji Europejskiej, oide.sejm.gov.pl [dostęp 2015-11-27] .
  4. a b c Adrian Grycuk, Piotr Russel: Członkostwo w Unii Europejskiej a rozwój gospodarczy Polski. W: Studia BAS [on-line]. Biuro Analiz Sejmowych, 2017. s. 91. [dostęp 2017-10-15].
  5. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  6. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  7. tymczasowe przywrócenie kontroli.
  8. Niemcy przywracają kontrole graniczne. "Sygnał pod adresem Europy". [dostęp 2015-09-13].
  9. Niemcy nie rezygnują z kontroli na granicy. Z powodu imigrantów. [dostęp 2018-05-14].
  10. Austria przywraca kontrole graniczne. [dostęp 2015-09-15].
  11. a b Jest zgoda Rady UE na przedłużenie kontroli na granicach w strefie Schengen. [dostęp 2017-06-09].
  12. Szwecja: Tymczasowo wracają kontrole graniczne. fakty.interia.pl. [dostęp 2015-11-11].
  13. MSWiA: Przywrócenie kontroli na granicach - nie od 2, a od 4 lipca. fakty.interia.pl. [dostęp 2016-04-25].
  14. a b Na granicy z Niemcami wróciły kontrole. tvn24bis.pl. [dostęp 2017-06-19].
  15. G20-Gipfel 2017 findet am 7. und 8. Juli 2017 in Hamburg statt (niem.).
  16. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 lutego 2019 r. w sprawie przywrócenia tymczasowo kontroli granicznej osób przekraczających granicę państwową stanowiącą granicę wewnętrzną, Dz.U. 2019 poz. 247
  17. MateuszM. Kucharczyk MateuszM., NataliaN. Pazura NataliaN., Węgry zamykają granice dla ruchu osobowego, www.euractiv.pl, 16 marca 2020 [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  18. Słowacja jak Czechy – zamyka granicę. Stan wyjątkowy także na Węgrzech, Zdrowie i medycyna Wprost, 12 marca 2020 [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  19. Dania na miesiąc zamyka swoje granice, www.rp.pl [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  20. Sytuacja na polskich granicach. Trzy kraje zamykają się dla obcokrajowców, TVN24 [dostęp 2020-03-24] .
  21. Rosja zamknie granice z Polską i Norwegią, Litwa wprowadza kontrole, TVN24 [dostęp 2020-03-24] .
  22. Dziennikarz ZDF chwali Niemcy za zamykanie granic, a gani Polskę za to samo, www.tvp.info [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  23. Hiszpania i Portugalia zamknęły granice | Austria i Szwecja znoszą obowiązek stosowania się do czasów pracy i odpoczynku kierowców, Trans.INFO [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  24. RadioR. Szczecin RadioR., W poniedziałek Norwegia zamknie granice, W poniedziałek Norwegia zamknie granice, 15 marca 2020 [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  25. Jest decyzja: UE zamyka swoje granice dla obcokrajowców. Na razie na 30 dni, www.rmf24.pl [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  26. Koronawirus w Finlandii: Rząd zamyka granice. Sprzedaż środków potrzebnych w opiece zdrowotnej może być ograniczana, www.gazetaprawna.pl [dostęp 2020-03-24] .
  27. RadioR. Szczecin RadioR., Belgia zamyka granice państwa, Belgia zamyka granice państwa, 20 marca 2020 [dostęp 2020-03-24]  (pol.).
  28. Krzysztof Zubilewicz: Dania chce przywrócić kontrole graniczne (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-05-12. [dostęp 2011-11-12].
  29. Marta Konopka: Duńczycy, nie kontrolujcie już granic! (pol.). UniaEuropejska.org, 2011-11-12. [dostęp 2011-11-12].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (umowa międzynarodowa):
Na podstawie artykułu: "Układ z Schengen" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy