Ulica Andrzeja w Katowicach


Na mapach: 50°15′22,3″N 19°00′58,0″E/50,256192 19,016122

Ulica Andrzeja w Katowicach w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Gmach Sądu Okręgowego przy ulicy Andrzeja w Katowicach Narożna kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 1, ul. T. Kościuszki 7) Kamienica przy ul. Andrzeja

Ulica Andrzeja w Katowicach (do 1922[2] i w latach 1939−1945[3] Andreasstraße[4], popularnie nazywana także ulicą Świętego Andrzeja) − jedna z historycznych ulic w katowickiej jednostce pomocniczej Śródmieście.

Spis treści

Przebieg | edytuj kod

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Tadeusza Kościuszki. Następnie krzyżuje się z ulicą Stefana Batorego, biegnie obok placu Oddziałów Młodzieży Powstańczej i placu Andrzeja, ulicy Marii Skłodowskiej-Curie i ulicy księdza Augustyna Kordeckiego. Kończy swój bieg przy ulicy Mikołowskiej.

Historia | edytuj kod

Nazwa ulicy prawdopodobnie pochodzi od imienia kuźnika boguckiego Andrzeja, który na swoim gruncie założył wieś zagrodniczą Katowice. Wieś ta była wzmiankowana w 1598 w protokole wizytacji parafii w Bogucicach[5]. Według kroniki katowickiej straży pożarnej[6] 22 lipca 1904 wybuchł pożar przy Andreasstraße. Spłonął namiot, w którym organizowano pokazy kinematograficzne[7].

W latach międzywojennych przy ulicy Andrzeja działały takie instytucje, jak[8][9]: Wydział Handlowy Sądu Okręgowego (pod numerem 158), Przedsiębiorstwo Techniczno-Handlowe "Spawa" (ul. Andrzeja 2), skład win Czesława Bojarskiego (pod numerem 14), Polskie Towarzystwo Emigracyjne i Polski Czerwony Krzyż (ul. Andrzeja 9), Związek Górników Zjednoczenia Zawodowego Polskiego (pod numerem 21), dowództwo 23. Dywizji Piechoty[10] (pod numerem 4), miesięcznik "Informator Śląski" (ul. Andrzeja 6), redakcja gazety "Głos Górnego Śląska" (ul. Andrzeja 14), Sąd Grodzki (pod numerem 28)[11]. Do 1939 pod numerem 21 znajdowała się restauracja "Strzecha Górnicza"[12], a pod numerem 31 − kawiarnia/cukiernia, której właścicielem był Majnusz[13].

Dnia 22 lipca 1949 pod numerem 9 otwarto miejskie pogotowie ratunkowe w Katowicach[14]. W 1976 powstało Muzeum Społeczne Pawła Stellera. Mieścił się przy ul. Andrzeja 13, w domu państwa Stellerów. Od 1983 jest częścią Muzeum Historii Katowic[15] (obecnie przy ul. T. Kościuszki 49).

W miejscu pawilonu dworcowego (pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej) mieściła się gospoda K. Gojnego[16].

Opis | edytuj kod

Przy ulicy Andrzeja znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • zespół budynków Sądu Wojewódzkiego (ul. Andrzeja 16, 18); wpisany do rejestru zabytków 15 listopada 1997 (nr rej.: A/1663/97), składający się z gmachu starego sądu (ulica Andrzeja 18), wybudowanego w 1889 w stylu neorenesansu niemieckiego, i nowego budynku sądu (ulica Andrzeja 16) wzniesionego w 1913 w stylu neobarokowym, połączonych przewiązką (granice ochrony obejmują cały zespół)[17][18];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 1, ul. T. Kościuszki 7)[19];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 2, ul. T. Kościuszki 9)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 3)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 4)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 5)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 6)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 7)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 9)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 10)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 11)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 12)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 13)[19], wzniesiona pod koniec XIX wieku; posiada loggie balkonowe i kute balustrady; mieszkał w niej Paweł Steller[20];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 14, ul. M. Skłodowskiej-Curie 10)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 17, pl. Oddziałów Młodzieży Powstańczej 1)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 19/21)[19];
  • dawna fabryka w oficynie (ul. Andrzeja 21a)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 23)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 25)[19];
  • kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 27)[19];
  • narożna kamienica mieszkalna (ul. Andrzeja 29, róg z ul. ks. A. Kordeckiego)[19].

Przy ulicy Andrzeja swoją siedzibę mają[21]: kancelarie adwokackie, Stowarzyszenie Pomocy Dzieciom i Młodzieży "Dom Aniołów Stróżów", przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej (Punkt Terenowy nr 1), Polski Związek Niewidomych (Zarząd Koła Miejskiego), biuro obsługi PKP Intercity[22], Sąd Okręgowy.

Na ścianie budynku pod numerem 21 znajduje się pamiątkowa tablica, upamiętniająca miejsce zamieszkiwania Konstantego Emanuela lmieli w tej kamienicy.

Ulicą Andrzeja kursują linie autobusowe Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP).

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-21].
  2. J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
  3. Plan Katowic z 1942 roku www.grytzka-genealogie.de [dostęp 2011-07-21]
  4. Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-07-21].
  5. Jerzy Moskal: ... Bogucice, Załęże et nova villa Katowice - Rozwój w czasie i przestrzeni. Katowice: Wydawnictwo Śląsk, 1993, s. 17. ISBN 83-85831-35-5.
  6. Michał Bulsa: Ulice i place Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2012, s. 214. ISBN 978-83-933-665-8-3. (pol.)
  7. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 92. ISBN 978-83-7729-021-7.
  8. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 158. ISBN 83-913341-0-4.
  9. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 159. ISBN 83-913341-0-4.
  10. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 34. ISBN 83-905115-0-9.
  11. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 69. ISBN 978-83-7729-021-7.
  12. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 95. ISBN 978-83-7729-021-7.
  13. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 96. ISBN 978-83-7729-021-7.
  14. Wojewódzkie Pogotowie Ratunkowe w Katowicach: 60 lat Wojewódzkiego Pogotowia Ratunkowego w Katowicach (pol.). www.wpr.pl. [dostęp 2011-07-21].
  15. Katowice − Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, ss. 52, 53.
  16. MichałM. Bulsa MichałM., BarbaraB. Szmatloch BarbaraB., Katowice, których nie ma, Łódź: Księży Młyn Dom Wydawniczy, 2019, s. 7, ISBN 978-83-7729-502-1 .
  17. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-07-21].
  18. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2020-09-30. [dostęp 2011-07-21].
  19. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-21].
  20. Zabytkowa kamienica przy ul. Andrzeja w Katowicach czeka na remont (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-21]
  21. Spis firm na ulicy Andrzeja w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-21].
  22. Biznes Finder. [dostęp 2017-01-18].

Bibliografia | edytuj kod

  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  • Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000. ISBN 83-913341-0-4.
Na podstawie artykułu: "Ulica Andrzeja w Katowicach" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy