Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku


Na mapach: 49°33′39,4″N 22°12′15,9″E/49,560944 22,204417

Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku – ulica w dzielnicy Śródmieście miasta Sanoka[1].

Ulica biegnie od strony wschodniej u zbiegu z ulicą 3 Maja (początkowy odcinek stanowi deptak), a kończy się po stronie zachodniej u zbiegu z ulicą Adama Mickiewicza[2].

W toku dokonywanych zmian nazw ulic w Sanoku w 1913 podjęto starania o nazwanie ulicy Królowej Izabeli dla odcinka od łacińskiego kościoła parafialnego do poczty t.j. do ul. Jana III Sobieskiego[3]. W 1929 nazwę zmieniono na ulicę Józefa Piłsudskiego[4].

Podczas II wojny światowej w okresie okupacji niemieckiej ulica istniała pod niemieckojęzyczną nazwą Piłsudskistrasse[5][6]. W 1950, dla upamiętnienia w 20. rocznicy wydarzeń Marszu Głodnych w Sanoku z 6 marca 1930, ulica została przemianowana na 6 marca[7][8][9][10]. Obowiązywała w okresie PRL[11]. W grudniu 1989 w uchwale Miejskiej Rady Narodowej zapisano, aby ulicę przemianować na ulicę Józefa Piłsudskiego[12]. Później została przywrócona nazwa ulicy Marszałka Józefa Piłsudskiego.

Od 2011 do 2013 trwały prace rewitalizacyjne w centrum Sanoka, które objęły także ulicę[13][14][15].

Zabudowa ulicy | edytuj kod

Kamienice na początku ulicy, u zbiegu z ulicą 3 Maja, pochodzą z XIX wieku[16].

  • Kamienica pod numerem 1. Pod tym numerem przed 1939 M. Sarnowski prowadził handel materiałem bławatnym[17]. Budynek został wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[18].
  • Kamienica pod numerem 2. Na fasadzie budynku została umieszczona tablica pamiątkowa w 20. rocznicę Marszu Głodnych. Została odsłonięta 5 marca 1950 przez burmistrza Józefa Dąbrowskiego[19]. Inskrypcja na tablicy głosi: "Dla upamiętnienia solidarnej walki robotników Sanockiej Fabryki Wagonów i bezrobotnych pow. sanockiego o pracę i chleb, stoczonej w dniu 6 marca 1930 r. z reżimem sanacyjnego ucisku, ulica ta przemianowana. Sanok, 6 marca 1950 r."[20]. Budynek wpisany do gminnego rejestru zabytków miasta Sanoka, opublikowanego w 2015[18].
  • Pod numerem 7 ulicy 6 Marca zamieszkiwał Jan Świtalski[21].
  • Budynek handlowy pod numerem 8[22]. W okresie PRL był to parterowy pawilon handlowy[23]. Od strony północnej przylega do niego Hala Targowa, budowana od 1992[24]. W przeszłości w tym miejscu istniały zabudowania, zlikwidowane pod koniec lat 50 XX wieku[25]. Działała w nich m.in. Spółdzielnia i Sklep Związku Inwalidów Wojennych w Sanoku[26] (Kram Towarów Mieszanych Związku Inwalidów Wojennych w Sanoku[27]. W późniejszych latach powstał inny budynek, w którym funkcjonował pawilon handlowy[28].
  • Podczas okupacji niemieckiej pod numerem 3 ulicy działał punkt handlu artykułów spożywczych i tytoniowych, który prowadziła Wanda Szabieńska[5][6].
  • Budynek pod numerem 10. Działają w nim: apteka[29], oddział Podkarpackiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie[30]. W tym miejscu w przeszłości istniał budynek, w którym funkcjonowała jajczarnia[31] (został zlikwidowany w okresie 1939-1945)[32]
  • Kościół Przemienienia Pańskiego, którego frontowa-północna część przylega do ulicy.
  • Dom mansjonarski, którego południowa część przylega do ulicy.
  • Do ulicy przylega nieruchomość, na której jest zlokalizowana przychodnia pod adresem ulicy Jana III Sobieskiego 1[33].
  • W okresie PRL na końcu ulicy u zbiegu ulicy 6 marca z ulicą Adama Mickiewicza (przy willi dra Stanisława Domańskiego) leżał kiosk Ruchu[34].

Przed 1939 przy ulicy funkcjonowały: osobne wędliniarnie Kazimierza oraz Piotra Słuszkiewiczów[35], zakład krawiecki Leona Ołpińskiego[36].

Przypisy | edytuj kod

  1. O dzielnicy. sanoksrodmiescie.pl. [dostęp 2015-08-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-16)].
  2. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 212, 214, 216, 218. ISBN 978-83-60380-26-0.
  3. Ludwik Glatman. Nowe nazwy ulic Wielkiego Sanoka (dokończenie). „Tygodnik Ziemi Sanockiej”, s. 2, Nr 36 z 31 sierpnia 1913. 
  4. Marek Drwięga. Nr 8: Samorząd Gminy Miasta Sanoka 1867–1990. Samorząd miejski Sanoka w latach 1918–1939. „Zeszyty Archiwum Ziemi Sanockiej”, s. 63, Sanok: 2008. Fundacja „Archiwum Ziemi Sanockiej”. ISSN 1731-870X
  5. a b Amtliches Fernsprechbuch fűr das Generalgouvernement. Deutsche Post Osten, 1941, s. 59.
  6. a b Amtliches Fernsprechbuch fűr das Generalgouvernement. Deutsche Post Osten, 1942, s. 80.
  7. Dzień 6. III. 1930. roku w Sanoku przeszedł do historii walk klasy robotniczej w Polsce. „Głos Sanowagu”, s. 1, Nr 2 (7) z 28 lutego 1955. Sanocka Fabryka Wagonów
  8. Kalman Segal: Nad dziwną rzeką Sambation. Warszawa: Wydawnictwo Iskry, 1957, s. 76.
  9. Edward Zając. 36 rocznica „Marszu Głodnych”. „Rocznik Sanocki”. Tom III, s. 313-315, 1971. 
  10. Waldemar Bałda: Sowa i bocian. Opowieść o Posadzie Olchowskiej – III dzielnicy Miasta Sanoka. Kraków: AB Media, 2012, s. 87-88. ISBN 978-83-935385-7-7.
  11. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186. ISBN 978-83-60380-26-0.
  12. Ulice zmieniają patronów. „Nowiny”, s. 5, Nr 2 z 2 stycznia 1990. 
  13. Agnieszka Frączek: Ruszyła rewitalizacja placu św. Michała w Sanoku. esanok.pl, 2012. [dostęp 2016-07-23].
  14. Dorota Mękarska: Sanocki Park Dziedzictwa Kulturowego. Ruszył projekt na prawie 10 mln zł. nowiny24.pl, 2012. [dostęp 2016-07-23].
  15. Agnieszka Frączek: Koniec inwestycji w centrum miasta. Nowe oblicze Sanoka. esanok.pl, 2013-07-19. [dostęp 2016-07-23].
  16. Agata Skowrońska-Wydrzyńska, Maciej Skowroński: Sanok. Zabytkowa architektura miasta. Sanok: San, 2004, s. 8. ISBN 83-919725-2-6.
  17. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 8, 34.
  18. a b Zarządzenie Burmistrza Miasta Sanoka nr 42/2015 z 9 marca 2015. bip.um.sanok.pl, 2015-03-09. s. 3. [dostęp 2016-10-20].
  19. Klasa robotnicza Sanoka oddaje hołd bohaterom poległym w walce z faszyzmem. „Nowiny Rzeszowskie”, s. 3, Nr 66 z 7 marca 1950. 
  20. Franciszek Oberc: Pomniki i tablice pamiątkowe Sanoka. Sanok: 1998, s. 51. ISBN 83-909787-1-7.
  21. „SP8MI” pracuje 30 lat. „Nowiny”, s. 6, Nr 99 z 28 kwietnia 1966. 
  22. Sklep nr 6 – Delikatesy, ul. Piłsudskiego 8. psssanok.pl. [dostęp 2016-07-23].
  23. Ilustracje. W: Ziemia sanocka. Kraków: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, 1966, s. 86.
  24. Ogłoszenie. „Nowiny”, s. 2, Nr 60 z 25 marca 1992. 
  25. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186-193, 202-207. ISBN 978-83-60380-26-0.
  26. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 28.
  27. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 186-187. ISBN 978-83-60380-26-0.
  28. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 194-201. ISBN 978-83-60380-26-0.
  29. Sklep Apteka Mediq. apteka-mediq.okazjum.pl. [dostęp 2016-07-23].
  30. Podkarpacki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w Rzeszowie. Oddział w Sanoku. pzmiuw.pl. [dostęp 2016-07-23].
  31. Borys Łapiszczak: Okupacja niemiecka Sanoka 1939-1944. Sanok na dawnej pocztówce i fotografii. Galicja i Lodomeria, Kresy Wschodnie, I wojna światowa. Cz. XV. Sanok: Poligrafia, 2012, s. 14. ISBN 83-918650-9-6.
  32. Andrzej Romaniak: Sanok. Fotografie archiwalne – Tom I. Sanok: Muzeum Historyczne w Sanoku, 2009, s. 210. ISBN 978-83-60380-26-0.
  33. Zespół gabinetów lekarskich. zoz.sanok.pl. [dostęp 2016-07-23].
  34. Ilustracje. W: Ziemia sanocka. Kraków: Wydawnictwo Artystyczno-Graficzne RSW Prasa, 1966, s. 84.
  35. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 10.
  36. Wykaz firm handlowych, przemysłowych, rzemieślniczych i wolnych zawodów miasta Sanoka, Zagórza, Rymanowa, Mrzygłoda, Bukowska 1937/8. Informator Chrześcijański. Sanok: Krakowska Kongregacja Kupiecka. Oddział Sanok, 1938, s. 15.
Ulice i place w Sanoku

Na podstawie artykułu: "Ulica Marszałka Józefa Piłsudskiego w Sanoku" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy