Ulica Widok we Wrocławiu


Na mapach: 51°06′22,549″N 17°02′00,226″E/51,106264 17,033396

Ulica Widok we Wrocławiu w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Skrzyżowanie z ul. Menniczą Ul. Bożego Ciała, dalej ul. Widok Ul. Widok 12-16 Ul. Widok 5

Ulica Widok we Wrocławiuulica położona we Wrocławiu na Starym Mieście. Łączy ulicę Bożego Ciała oraz plac Teatralny i ulicę Teatralną z ulicami Kazimierza Wielkiego oraz Szewską[1][2][3]. Ma 178 m długości[2].

Spis treści

Historia | edytuj kod

Początkowo ulica obejmowała północny odcinek współczesnej ulicy, stanowiący łącznik pomiędzy obecnymi ulicami: Szewską oraz Menniczą i nieistniejącą dziś Słodową. Odcinek ten przebiegał przez Furtę Menniczą (znaną w 1434 r. jako Monczepforte) oraz przez Kładkę Kapeluszników (Hutmachestteig)[3][4]. Kładka ta była ruchoma[4][5].

W 1935 r. wytyczono drogę do ulicy Teatralnej. Przebiegała ona w miejscu dawnej karczmy i słodowni leżącej ówcześnie przy ul. Menniczej 4. Jej nazwa brzmiała: „Strzeż się” (Siech Dich für)[3]. Od początku lat 60. XX wieku droga ta stała się częścią obecnej ulicy Widok[3]. Podczas budowy Trasy W-Z likwidacji uległy uliczki w części północnej ulicy Widok. Zlikwidowano między innymi ulicę Słodową, której południowa pierzeja została zachowana jako pierzeja szerokiej arterii jaką zbudowano w miejsce ciasnej zabudowy. Ulica ta otrzymała nazwę ulicy Kazimierza Wielkiego[6][7]. W 1963 r. oddano do użytkowania wieloklatkowy, wielorodzinny budynek mieszkalny przy ulicy Widok 12, 14, 16[8].

Nazwy | edytuj kod

W swojej historii ulica nosiła następujące nazwy:

Zarówno wcześniejsza nazwa ulicy Widok – Grosse Groschengasse, Wielka Groszowa – jak i ulicy Menniczej – Groschengasse, Groszowa; Kleine Groschengasse, Mała Groszowa – nawiązują do starej mennicy położonej przy dawnej ulicy Stajennej[3][9][10][11]. Z kolei nazwa Siehdichfür wywodziła się albo od dawnej karczmy i słodowni, którą nazywano Siech Dich für – „Strzeż się”[3], albo od domu z dziedzińcem położonego pomiędzy Groschengasse (ulica Mennicza) i Zwingerstrasse (ulica Teatralna), w którym podczas epidemii dżumy w 1525 r. odseparowywano chorych i nosicieli zarazy Seuchenträger[12]. Współczesna nazwa ulicy została nadana przez Zarząd Miejski i ogłoszona w okólniku nr 97 z 30.11.1945 r.[2]

Układ drogowy | edytuj kod

Do ulicy przypisana jest droga gminna numer 106465D o długości 178 metrów[2] klasy lokalnej[13]. Wzdłuż całej ulicy przebiega dwutorowe torowisko tramwajowe, wytyczone poza jezdnią, które łączy się na południowym krańcu z liniami przebiegającymi ulicą Teatralną i placem Teatralnym, a na północnym krańcu z liniami biegnącymi przez ulice Kazimierza Wielkiego i Szewską[14][15]. Położony przy ulicy Widok przed skrzyżowaniem z ulicą Kazimierza Wielkiego przystanek tramwajowy dla jazdy w kierunku północnym nosi nazwę „Świdnicka”[15].

Ulice i place powiązane z ulicą Widok[a]:

Zabudowa i zagospodarowanie | edytuj kod

Po stronie zachodniej ulicy na odcinku od placu Teatralnego do ulicy Menniczej znajduje się „Mediateka”, mieszcząca się zabytkowym budynku dawnej słodowni[22] (ok. roku 1900 przebudowanej na palarnię kawy Otto Stieblera), oraz teren zielony[23]. Pomiędzy ulicą Menniczą a Kazimierza Wielkiego teren zabudowany jest trzema powojennymi budynkami mieszkalnymi[1][24].

Po stronie wschodniej znajduje się zabudowa ciągła, pierzejowa. Na odcinku od ulicy Teatralnej do ulicy Menniczej jest to powojenny wieloklatkowy budynek mieszkalny przy ulicy Widok 12, 14, 16[8]. Dalej od ulicy Menniczej do ulicy Kazimierza Wielkiego przejrzeję stanowią fasady budynków z lat 1938–1939[22].

Obszar ulicy i terenów przyległych objęty jest rejonem statystycznym nr 933220. W 2018 r. zameldowanych w nim było 306 osób, a gęstość zaludnienia wynosiła 2938 osób/km²[25]. Tereny te położone są na wysokości bezwzględnej od 119 do 120 m n.p.m.[26] Stanowią obszar zabudowy śródmiejskiej[27].

Ochrona i zabytki | edytuj kod

Obszar, na którym położona jest ulica Teatralna, podlega ochronie w ramach zespołu urbanistycznego Starego Miasta z XIII-XIX wieku, wpisanego do rejestru zabytków pod numerami: 196 z 15.02.1962 oraz A/1580/212 z 12.05.1967 r.[28][29] Inną formą ochrony tych obszarów jest ustanowienie historycznego centrum miasta, w nieco szerszym obszarowo zakresie niż wyżej wskazany zespół urbanistyczny, jako pomnik historii[30][31]. Samo miasto Wrocław włączyło ten obszar jako cenny i wymagający ochrony do Parku Kulturowego „Stare Miasto”, który zakłada ochronę krajobrazu kulturowego oraz uporządkowanie, zachowanie i właściwe kształtowanie krajobrazu kulturowego, i historycznego charakteru najstarszej części miasta[32]. Tereny te również leżą w strefie ochrony konserwatorskiej[33], w strefie ochrony konserwatorskiej zabytków archeologicznych[34], oraz w granicach obszarów rehabilitacji istniejącej zabudowy i infrastruktury technicznej[35].

Przy ulicy i w najbliższym sąsiedztwie znajdują się następujące zabytki:

Osie widokowe | edytuj kod

Oś widokowa na Teatr Lalek

Dla tej ulicy ochronie podlegają również osie widokowe. Ochronie podlega oś widokowa z ulicy Widok w kierunku południowym poprzez ulicę Teatralną na budynek Teatru Lalek[43][44]. Ochronie podlega także oś widokowa z ulicy Teatralnej w kierunku zachodnim przez ulicę Widok i dalej przez plac Teatralny z widokiem na dominantę, którą stanowi budynek Opery Dolnośląskiej[43].

Wrocławskie krasnale | edytuj kod

„Marysia Pięknisia”

Przy ulicy i w najbliższym otoczeniu zamontowano następujące figurki wrocławskich krasnali:

  • „Krasnale Wodne”, w ramach fontanny na skwerze przed Teatrem Lalek[45][46]:
    • „Puszczający Stateczki”
    • „Karmiący Ptaki”
    • „Ogrodnik”
    • „Aktor”
    • „Parasolnik”
    • „Wierzbownik”
    • „Zbierający Wodę”
  • „Bibliofil”, przed Mediateką od strony placu Teatralnego[47]
  • „Marysia Pięknisia”, Centrum Dermatologii Estetycznej, ul. Widok 8[48].

Zobacz też | edytuj kod

Uwagi | edytuj kod

  1. Podany tu przebieg ulicy Widok – od ulicy Bożego Ciała do ulicy Kazimierza Wielkiego – zgodny jest z określeniem podanym w zestawianiu dróg udostępnianym przez zarządcę – Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta (ZDiUM)[2]. Numeracja posesji przy ulicy przebiega jednak w kierunku odwrotnym – od ulicy Kazimierza Wielkiego (niższe numery) do ulicy Bożego Ciała (wyższe numery)[1].
  2. Nr rej.: numer wpisu do rejestru zabytków; mpzp – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; gez – gminna ewidencja zabytków.

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d e f g h i SIP 2019 ↓, Mapa podstawowa.
  2. a b c d e f g ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5966 (Widok).
  3. a b c d e f g h Harasimowicz 2006 ↓, s. 951 (Widok).
  4. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 379-380 (Kładki).
  5. Harasimowicz 2006 ↓, s. 858-859 (Szewska).
  6. Harasimowicz 2006 ↓, s. 362 (Kazimierza Wielkiego).
  7. Harasimowicz 2006 ↓, s. 811-812 (Słodowa).
  8. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 268-270 (Teatralna).
  9. a b c Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 58 (Große Groschengasse).
  10. a b Harasimowicz 2006 ↓, s. 525 (Mennicza).
  11. a b Antkowiak 1970 ↓, s. 148-149 (Mennicza).
  12. a b Wratislavia.net n-p 2012 ↓, s. 134 (Siehdichfür).
  13. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 1.
  14. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 3.
  15. a b c d e f wroclaw.pl 2019 ↓, Schematy komunikacji.
  16. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 347 (Bożego Ciała).
  17. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5663-5664 (Teatralny).
  18. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5661-5662 (Teatralna).
  19. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 3045-3046 (Mennicza).
  20. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 1964-1967 (Kazimierza Wielkiego).
  21. ZDiUM ulice 2019 ↓, poz. 5400 (Szewska).
  22. a b c d e f g h i j k l m n o SIP 2019 ↓, Gminna Ewidencja Zabytków.
  23. SIP 2019 ↓, Mapa przyrodnicza.
  24. SIP 2019 ↓, Mapa własności.
  25. SIP 2019 ↓, Demografia.
  26. SIP 2019 ↓, Mapa wysokościowa.
  27. Uchwała RMWr 2010 ↓, §6 pkt 1.
  28. NID 2018 ↓, s. 207.
  29. GEZ 2019 ↓, poz. 68.
  30. NID 2013 ↓.
  31. MP 1994 ↓.
  32. wroclaw.pl 2018 ↓, Park kulturow.
  33. Uchwała RMWr 2010 ↓, §1 ust. 1 i 2.
  34. Uchwała RMWr 2010 ↓, §1 ust. 3 i 4.
  35. Uchwała RMWr 2010 ↓, §12.
  36. a b c GEZ 2019 ↓, poz. 9677.
  37. GEZ 2019 ↓, poz. 9678.
  38. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9679.
  39. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9680.
  40. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9121.
  41. a b c NID 2018 ↓, s. 232.
  42. a b GEZ 2019 ↓, poz. 9123.
  43. a b Uchwała RMWr 2010 ↓, §7.
  44. Uchwała RMWr 2010b ↓, §11 ust. 2 pkt 5.
  45. Uchwała RMWr 2010 ↓, §35 ust. 2 pkt 4.
  46. krasnale.pl ↓, Krasnale Wodne.
  47. krasnale.pl ↓, Bibliofil.
  48. krasnale.pl ↓, Marysia Pięknisia.

Bibliografia | edytuj kod

Linki zewnętrzne | edytuj kod

  • Ulica Widok, [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], fotopolska.eu [dostęp 2019-06-11]  (pol.).
  • ul. Widok, [w:] Wrocław, Stare Miasto [online], dolny-slask.org.pl (Wratislaviae Amici), ID: 587540 [dostęp 2019-06-11]  (pol.).
  • ul. Widok, wikimapia.org [dostęp 2019-06-11]  (pol.).
Na podstawie artykułu: "Ulica Widok we Wrocławiu" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy