Uniwersytet Moskiewski


Na mapach: 55°42′10″N 37°31′50″E/55,702778 37,530556

Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Uniwersytet Moskiewski) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa[1][2][3][4][5][6][a], skrótowo Uniwersytet Moskiewski[8] lub Uniwersytet (im.) Łomonosowa (w Moskwie); ros. Московский государственный университет имени М.В.Ломоносова[11], skrótowo МГУ имени М.В.Ломоносова[11] lub МГУ[11] – rosyjski uniwersytet publiczny w Moskwie, największy i najbardziej znany w kraju, otwarty 25 stycznia 1755. Został założony przez cesarzową Elżbietę Piotrowną, dzięki pomysłowi Michaiła Łomonosowa i aktywnym zabiegom Iwana Szuwałowa.

Historia | edytuj kod

Uczelnia została zorganizowana przez Łomonosowa (który był jej pierwszym rektorem) na wzór Uniwersytetu w Getyndze. Duże zasługi w jego założeniu przypisuje się również Iwanowi Szuwałowowi, który wspierał tę ideę[12] – mając silną pozycję na dworze carycy Elżbiety Romanowej, był patronem Łomonosowa w inicjatywach związanych z rozwojem szkolnictwa wyższego. 25 stycznia 1755 – w dzień imienin matki Szuwałowa, Tatiany Rodionownej – cesarzowa poparła projekt utworzenia uniwersytetu w Moskwie, który miał być otwarty „dla ludzi wszystkich stanów i profesji”. Dzień ten jest obchodzony w Rosji jako Dzień Studenta.

Początkowo instytucja składała się z trzech wydziałów: filozofii, prawa i medycyny. Miała kształcić przede wszystkim młodzież pochodzenia nieszlacheckiego. Pod koniec XVIII wieku uniwersytet reprezentował wysoki poziom, zwłaszcza w zakresie nauk matematyczno-przyrodniczych, a w jego programach badań i nauczania dominowały idee oświeceniowe. W 1804 nowy statut rozszerzył jego autonomię, ograniczoną następnie przez cara Mikołaja I w 1828, jednak idee wolnomyślicielskie na uniwersytecie ciągle były żywe. W 1883 uchwalono kolejny statut, rozszerzający badania naukowe i przywracający system wyłaniania władz uniwersytetu na drodze wyborów. Reforma cara Aleksandra II z 1884 ponownie odebrała uczelni autonomię.

Po 1917 uniwersytet stał się uczelnią państwową i uległ reorganizacji. Od lat 30. do 50. życie akademickie zostało zdominowane przez ideologię bolszewicką i politykę. Kryzys pogłębiał ograniczony dostęp do dokonań nauki światowej. W połowie lat 50. rozpoczęła się ograniczona liberalizacja i rozbudowa uczelni. W 1992 wszedł w życie statut zapewniający uniwersytetowi autonomię.

Zmiany nazwy | edytuj kod

  • 23 stycznia 1755 – 8 marca 1917: Cesarski Uniwersytet Moskiewski (Императорский Московский университет)
  • luty–październik 1917: Uniwersytet Moskiewski (Московский университет)
  • od 1918: Pierwszy Uniwersytet Moskiewski (1-й Московский университет)
  • od września 1930: Moskiewski Uniwersytet Państwowy (Московский государственный университет)
  • od 20 października 1932: Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.N. Pokrowskiego (Московский государственный университет им. М. Н. Покровского)
  • od 11 listopada 1937: Moskiewski Uniwersytet Państwowy (Московский государственный университет)
  • od 7 maja 1940: Moskiewski Uniwersytet Państwowy im. M.W. Łomonosowa (Московский государственный университет им. М. В. Ломоносова)

Budynek | edytuj kod

Najwcześniejszą siedzibą uczelni był budynek znajdujący się na obecnym placu Czerwonym w Moskwie, na miejscu dawnego Muzeum Historycznego.

W latach 1786–1793 powstał u zbiegu dzisiejszych ulic Hercena i prospektu Marksa nowy budynek z przeznaczeniem na uniwersytet, zbudowany w stylu klasycystycznym. Budynek ten spłonął w 1812 i został przebudowany w latach 1817–1819 przez architekta Domenica Gilardiego, w stylu empire. Przed centralną częścią budynku znajdują się pomniki rewolucjonistów Aleksandra Hercena i Nikołaja Ogariowa, niegdysiejszych studentów tej uczelni, wykonane w 1922. W latach 1833–1836 dobudowano nowe budynki w bezpośrednim sąsiedztwie dawnej siedziby. W skład kompleksu wchodziła także uniwersytecka cerkiew, zamieniona później na dom kultury. Przed nowym gmachem ustawiono pomnik Łomonosowa. Rotundę, kończącą jedno skrzydło, zajmowała uczelniana biblioteka.

W latach 1948–1970 uniwersytet uzyskał zupełnie nową lokalizację i nowy kompleks budynków. Przeniesiony został na Wzgórza Worobiowe, gdzie zbudowano (na powierzchni ponad 320 ha) 30 głównych budynków i 20 budynków pomocniczych. Założono też park i ogród botaniczny oraz wybudowano obiekty sportowe i obserwatorium astronomiczne. Główny gmach, który szybko stał się jednym z architektonicznych symboli Moskwy, zbudowano według projektu Lwa Rudniewa w latach 1949–1953.

Działalność | edytuj kod

Uniwersytet Moskiewski liczy 21 wydziałów, ponad 200 katedr, 360 laboratoriów, 163 gabinety studyjne oraz 8 instytutów naukowych i badawczych. Prowadzi studia licencjackie, magisterskie, podyplomowe, doktoranckie, a także studia w trybie korespondencyjnym, zaocznym i wieczorowym.

W 2008 pracowało na uniwersytecie 9000 nauczycieli akademickich i kształciło się 38 000 studentów.

Wykładowcy i absolwenci | edytuj kod

 Z tym tematem związane są kategorie: Wykładowcy Uniwersytetu Moskiewskiego, Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Moskiewskiego, Absolwenci Uniwersytetu Moskiewskiego.

W Niemczech działa Deutsche Assoziation der Absolventen und Freunde der Moskauer Lomonossow-Universität (DAMU)[13], które wydaje zeszyty Lomonossow[14].

Uwagi | edytuj kod

  1. Encyklopedia PWN podaje cztery wersje pełniejszej nazwy: Uniwersytet im. M. Łomonosowa w Moskwie[7], Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa w Moskwie[8], Uniwersytet Moskiewski im. M.W. Łomonosowa[9] i Uniwersytet im. M.W. Łomonosowa[10].

Przypisy | edytuj kod

  1. Uzbekistan: nauka i edukacja w Rosji, studium.uw.edu.pl, 25 kwietnia 2016
  2. Rusycystyka, umcs.pl
  3. Konferencja z jubileuszem, umk.pl, 17 czerwca 2016
  4. VI Międzynarodowa Konferencja Naukowa z cyklu Polska-Rosja, polskarosja.uph.edu.pl
  5. Rada naukowa, czasopisma.bg.ug.edu.pl
  6. Rada Naukowa, ags.wnoz.us.edu.pl
  7. Uniwersytet im. M. Łomonosowa, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-06-10] .
  8. a b Uniwersytety świata (2010), [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-06-10] .
  9. Rosja. Ważniejsze uniwersytety, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-06-10] .
  10. Moskowskij gosudarstwiennyj uniwiersitiet imieni M.W. Łomonosowa, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2019-06-10] .
  11. a b c Пресс-служба МГУ. msu.ru. [dostęp 2019-06-06].
  12. Szuwałow, Iwan Iwanowicz. W: Encykłopiediczeskij słowar´ Brokgauza i Jefrona. T. XXXIXa: Szenje – Szujskij monastyr´. 1903, s. 955–956. (ros.)
  13. DAMU.
  14. Lomonossow – DAMU-Hefte.

Linki zewnętrzne | edytuj kod


Kontrola autorytatywna (uniwersytet):
Na podstawie artykułu: "Uniwersytet Moskiewski" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy