Unua Libro


Unua Libro w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Unua Libro - 1887, pierwsze wydanie w języku rosyjskim Unua Libro, wydanie polskie Po lewej: drukarnia Chaima Keltera, w której powstała Unua Libro

Unua Libro (esperanto Pierwsza książka) – pierwszy podręcznik języka esperanto, określanego również mianem Lingvo internacia (język międzynarodowy), opublikowany w Warszawie 14 lipca?/26 lipca 1887 roku przez Ludwika Zamenhofa, pod pseudonimem „Doktoro Esperanto” (stąd późniejsza nazwa języka). Książka została wydrukowana w drukarni Chaima Keltera, przy ulicy Nowolipie 11, w małym formacie - 20,5 x 15 cm - umożliwiającym łatwe rozesłanie jej pocztą.

Na 40-stronicowy podręcznik składały się:

  • 28-stronicowa przedmowa wyjaśniająca założenia autora, budowę języka i przykładowe teksty (tłumaczenie modlitwy Ojcze nasz, fragment Biblii, schemat listu, poezja własna i tłumaczenie utworu Heinego)
  • 8 kartoników gotowych do podpisania i wysłania, będących obietnicą nauczenia się zaproponowanego przez Doktora Esperanto języka międzynarodowego, jeśli 10 milionów osób złoży tę samą obietnicę
  • podręcznik kompletny, składający się z alfabetu i 16 reguł gramatycznych
  • na oddzielnej karcie wydrukowany słowniczek złożony z ok. 900 podstawowych rdzeni wyrazowych, z których można było utworzyć za pomocą przedrostków i przyrostków kilka tysięcy wyrazów.

Na początku książki autor zamieścił informację: Język międzynarodowy, jak każdy narodowy, jest własnością ogółu; autor zrzeka się na zawsze wszelkich praw osobistych do niego – nie chcąc być postrzeganym jako twórca, a jedynie jako inicjator języka międzynarodowego oraz uniknąć łączenia esperanto z jego osobą (co było jedną z przyczyn upadku języka Volapük).

Pierwsze wydanie w nakładzie 3 tys. egzemplarzy było w języku rosyjskim, bowiem Warszawa znajdowała się wtedy w zaborze rosyjskim. Do końca roku pojawiły się wersje polska (2 tys. egz.), niemiecka i francuska (po 1 tys. egz.) oraz angielska – ta ostatnia została wstrzymana ze względu na błędy językowe, do chwili ponownego tłumaczenia wykonanego przez irlandzkiego filologa Richarda Henry'ego Geoghegana. W 1888 ukazała się wersja hebrajska.

Autor prosił, aby na podany na ostatniej stronie adres (Wielmożny Dr. L. Zamenhof dla D-ra Esperanto w Warszawie) przysyłać wszelkie uwagi, propozycje zmian itp. Wielu niezdecydowanych prosiło Zamenhofa o opublikowanie większej liczby tekstów w nowym języku, dlatego w 1888 wydane zostały: Dua Libro (eo. Druga książka) i Aldono al la Dua Libro (eo. Dodatek do Drugiej książki).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Na podstawie artykułu: "Unua Libro" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy