Urszula Dudziak


Urszula Dudziak w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Urszula Bogumiła Dudziak (ur. 22 października 1943 w Straconce) – polska wokalistka i kompozytorka jazzowa.

Spis treści

Życiorys | edytuj kod

Kariera muzyczna | edytuj kod

W dzieciństwie uczyła się gry na fortepianie. Jazzem zainteresowała się jeszcze podczas nauki w szkole średniej, do czego przyczyniło się słuchanie Elli Fitzgerald.

Współpracowała z kilkoma amatorskimi zespołami jazzowymi z Zielonej Góry, śpiewając w nich standardy jazzowe. Profesjonalny debiut zaliczyła w 1958, gdy została solistką zespołu Krzysztofa Komedy. Potem współpracowała też z orkiestrą Edwarda Czernego, a od 1964 do końca lat 80. – z Michałem Urbaniakiem. Początkowo zajmowała się tradycyjną muzyką jazzową, występowała m.in. na Międzynarodowym Festiwalu Muzyki Jazzowej Jazz Jamboree (w latach 1969–1972). Następnie, w 1971 zafascynowała ją muzyka wykorzystująca przetworniki głosu. Sama użyła po raz pierwszy takiego urządzenia przy nagraniu płyty długogrającej pt. Newborn Light z 1972, zrealizowanej w duecie z Adamem Makowiczem. Album otrzymał w prestiżowym amerykańskim magazynie „Down Beat” maksymalną ocenę pięciu gwiazdek.

W 1973 wyjechała do Nowego Jorku, potem występowała z Michałem Urbaniakiem oraz solo (jako One Woman Show z użyciem aparatury elektronicznej) niemal w całych Stanach Zjednoczonych i Kanadzie, m.in. podczas Newport Jazz Festival i w Carnegie Hall. „Los Angeles Times” mianował ją Śpiewaczką Roku w 1979. Nagrała około 50 płyt, dzieliła estradę z artystami, takimi jak: Bobby McFerrin, Herbie Hancock, Dizzy Gillespie, Clark Terry, Ron Carter, Wynton i Branford Marsalis, Gil Evans, Sting, Lionel Hampton. W 1981 związała się z grupą Vocal Summit. Również w latach 80. współpracowała z G. Evansem oraz A. Sheppem. Uczestniczyła w wielu imprezach muzycznych, w tym w prestiżowych festiwalach jazzowych, na wszystkich kontynentach. W repertuarze ma m.in. autobiograficzny program muzyczny Future Talk (przygotowany wraz z Jerzym Kosińskim), a także spektakl The Nature Is Leaving Us, którego jest kompozytorką.

Do Polski przyjechała po wieloletnim pobycie za granicą w 1985. Wystąpiła wtedy w duecie z Bobbym McFerrinem na MFMJ Jazz Jamboree w Warszawie. Od tej pory pojawia się w Polsce często. Dużo koncertuje, występuje na festiwalach jazzowych, przyjmuje zaproszenia do programów telewizyjnych. Współpracuje też z Grażyną Auguścik, z którą koncertuje w Polsce i w Stanach Zjednoczonych[1].

17 sierpnia 2013 wystąpiła z zespołem na koncercie McFerrin+ w ramach projektu Solidarity of Arts. Wystąpiła w duecie z gospodarzem, Bobby McFerrinem. Tego dnia nastąpiło odsłonięcie odcisku jej dłoni w Alei Gwiazd w Gdańsku. Uczestniczyła również w poprzedniej edycji festiwalu – Stańko+, śpiewając utwór Krzysztofa Komedy Kołysanka Rosemary.


Zimą 2019 zasiądzie w programie The Voice Senior nadawanym w telewizji Polskiej

Pozostałe przedsięwzięcia | edytuj kod

W 2011 ukazała się autobiografia Urszuli Dudziak pt. Wyśpiewam wam wszystko (​ISBN 978-83-927811-5-8​).

Życie osobiste | edytuj kod

Urodziła się w Straconce (obecnie dzielnica Bielska-Białej). Mając 4 lata, przeniosła się z rodzicami do Gubina. Następnie mieszkała w Nowej Soli i w Zielonej Górze.

Jest rozwiedziona z Michałem Urbaniakiem[2]. Ma dwie córki: Katarzynę i Mikę[2]. Po rozwodzie przez cztery lata była związana z Jerzym Kosińskim. W 1993 roku wyszła drugi raz za mąż za Szweda, kapitana żeglugi Benghta Dahllofa[2]. Ma domy na Manhattanie, w Szwecji i Warszawie[3]. Jej brat Leszek był perkusistą jazzowym, znanym ze współpracy z pianistą Krzysztofem Komedą[4].

Światowy sukces utworu „Papaya” | edytuj kod

Jej piosenka „Papaya” z 1976 stała się w 2007 hitem na Filipinach, w Azji i Ameryce Południowej, gdzie dodano do niej charakterystyczny taniec „papaya dance”[5][6]. Utwór na nowo odkrył prezenter radiowy z Filipin. W 2008 o sukcesie „Papai” i tańca papaya informowała amerykańska stacja telewizyjna ABC w programie Good Morning America[7]. Papayę tańczy m.in. armia filipińska podczas przerwy w musztrze.

Odznaczenia i nagrody | edytuj kod

  • Śpiewaczka Roku według New York Times – 1976
  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 2009[8]
  • Brązowy Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” – 2005[1]
  • Odznaka Honorowa za Zasługi dla Województwa Lubuskiego – 2007[9]
  • Nagroda Telewizji Polonia – „Artysta bez Granic” – 2007
  • Perła Honorowa Polskiej Gospodarki w kategorii kultura – 2007[10]
  • Nagroda UNESCO – „Artysta dla Pokoju” – 2014
  • Wokalistka Roku „Jazz Top 2014” według Jazz Forum – 2015
  • Fryderyk w kategorii Muzyka jazzowa (za całokształt twórczości) – 2017[11]

Wybrana dyskografia | edytuj kod

  • Urbaniak's Orchestra – Urbaniak's Orchestra (1968, Atlas Records)[12]
  • Michał Urbaniak, Tomasz Stańko, Attila Zoller, Urszula Dudziak – We'll Remember Komeda (1973, MPS Records)[13]
  • Michał Urbaniak Constellation – In Concert (1973, Polskie Nagrania Muza)[14]
  • Urszula Dudziak – Newborn Light (1974, Columbia Records)[15]
  • Urszula Dudziak – Urszula (1975, Arista Records)[16]
  • Urszula Dudziak – Midnight Rain (1977, Arista Records)[17]
  • Michal Urbaniak's Fusion Feat. Urszula Dudziak – Heritage (1978, MPS Records)[18]
  • Urszula Dudziak – Future Talk (1979, Inner City Records)[19]
  • Urszula Dudziak – Ulla (1982, Pop Eye)[20]
  • Lauren Newton, Urszula Dudziak, Jeanne Lee, Jay Clayton, Bobby McFerrinSorrow Is Not Forever-Love Is Vocal Summit (1983, Moers Music)[21]
  • Urszula Dudziak – Sorrow Is Not Forever... But Love Is (1983, Keytone)[22]
  • Urszula Dudziak & Walk AwayMagic Lady (1989, Polskie Nagrania Muza)[23]
  • Walkaway With Urszula Dudziak – Live At Warsaw Jazz Festival 1991 (1993, Jazzmen)[24]
  • Urszula Dudziak & Grażyna AuguścikKolędy (1996, Voice Magic Records)[25]
  • Urszula Dudziak – Malowany ptak (1997, Polonia Records)[26]
  • Grażyna Auguścik & Urszula Dudziak – To I Hola (2000, Selles Records)[27]
  • Michał Urbaniak, Urszula Dudziak, Mika UrbaniakŻycie Pisane Na Orkiestrę (2001, UBX Records)[28]
  • Urszula Dudziak – Forever Green / Zawsze Zielona (2008, Green Town Of Jazz)[29]
  • Urszula Dudziak – Super Band Live At Jazz Cafe Live (2009, EMI)[30]
  • Agnieszka Szczepaniak Feat. Justyna Steczkowska & Urszula Dudziak – aleSZOPKA (2011, Polskie Radio)[31]
  • Michał Urbaniak, Urszula Dudziak – Smiles Ahead (2012, UBX Records)[32]
  • Urszula Dudziak – Wszystko Gra (2013, Kayax)[33]

Filmografia | edytuj kod

  • 1980 - Papaya, czyli Skąd się biorą dziewczynki - bohaterka filmu, muzyka
  • 1982 - Percussion Summit - udział w filmie
  • 1983 - Vocal Summit - udział w filmie
  • 1995 - Malowany chłopiec - muzyka
  • 1985 - Urszula Dudziak - waga - bohaterka filmu
  • 2000 - Ponad tęczą - muzyka
  • 2001 - Eden - wykonanie muzyki (wokaliza)
  • 2002 - Zielona karta - muzyka, wykonanie piosenek
  • 2005 - Panna młoda - muzyka
  • 2007 - Wiersz na Manhattanie - bohaterka filmu
  • 2007 - Niania jako ona sama
  • 2008 - Urszula Dudziak: Życie jest piękne - film dokumentalny o niej samej
  • 2011 - Bitwa na głosy jako prowadząca zespół

Przypisy | edytuj kod

  1. a b http://mkidn.gov.pl/pages/strona-glowna/ministerstwo/odznaczenia/medal-zasluzony-kulturze---gloria-artis.php [dostęp 2018-12-27[
  2. a b c Urszula Dudziak (pol.). www.filmweb.pl. [dostęp 2016-08-10].
  3. Muzyczne gwiazdy - Gwiazda ze Straconki - Urszula Dudziak. (pol.). www.nsik.com.pl (Web Archive). [dostęp 2018-10-18].
  4. Joanna Leszczyńska: Urszula Dudziak: Mamie zawdzięczam radość życia (pol.). www.dzienniklodzki.pl. [dostęp 2016-08-03].
  5. „Papaya atakuje jak filipiński wirus” (pol.). www.tvn24.pl. [dostęp 2016-08-10].
  6. Karolina Szymczak, Michał Witkowski, Paulina Wilk: Światowy szał wokół „Papai” Urszuli Dudziak (pol.). www.rp.pl. [dostęp 2016-08-10].
  7. Star Witness- Papaya dance goes global (ang.). news.abs-cbn.com. [dostęp 2016-08-10].
  8. M.P. z 2010 r. nr 27, poz. 259
  9. Uchwała nr XI/98/2007; Wykaz Osób, Instytucji i Organizacji, którym przyznano „Odznakę Honorową za Zasługi dla Województwa Lubuskiego”. lubuskie.pl. [dostęp 25.07.2012]. – poz. 45.
  10. Laureaci z poprzednich edycji : Polish Market, www.polishmarket.com.pl [dostęp 2015-12-03] .
  11. Fryderyki 2017: Złoty Fryderyk – Muzyka jazzowa – Urszula Dudziak, fryderyki.tvp.pl [dostęp 2018-02-10]  (pol.).
  12. Urbaniak's Orchestra* – Urbaniak's Orchestra (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  13. Michał Urbaniak - Tomasz Stanko* - Attila Zoller - Urszula Dudziak – We'll Remember Komeda (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  14. Michał Urbaniak Constellation – In Concert (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  15. Urszula Dudziak – Newborn Light (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  16. Urszula Dudziak – Urszula (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  17. Urszula Dudziak – Midnight Rain (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  18. Michal Urbaniak's Fusion Feat. Urszula Dudziak – Heritage (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  19. Urszula Dudziak – Future Talk (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  20. Ulla – Ulla (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  21. Lauren Newton / Urszula Dudziak / Jeanne Lee / Jay Clayton / Bobby McFerrin – Sorrow Is Not Forever-Love Is Vocal Summit (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  22. Urszula Dudziak – Sorrow Is Not Forever... But Love Is (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  23. Urszula Dudziak & Walk Away – Magic Lady (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  24. Walkaway* With Urszula Dudziak – Live At Warsaw Jazz Festival 1991 (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  25. Urszula Dudziak & Grażyna Auguścik – Kolędy (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  26. Urszula Dudziak – Malowany ptak (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  27. Grażyna Auguścik & Urszula Dudziak – To I Hola (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  28. Michał Urbaniak, Urszula Dudziak, Mika Urbaniak – Życie Pisane Na Orkiestrę (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  29. Urszula Dudziak – Forever Green / Zawsze Zielona (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  30. Urszula Dudziak – Super Band Live At Jazz Cafe Live (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  31. Agnieszka Szczepaniak Feat. Justyna Steczkowska & Urszula Dudziak – aleSZOPKA (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  32. Michał Urbaniak, Urszula Dudziak – Smiles Ahead (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].
  33. Urszula Dudziak – Wszystko Gra (ang.). www.discogs.com. [dostęp 2016-08-07].

Bibliografia | edytuj kod

  • Urszula Dudziak: Wyśpiewam wam wszystko. Warszawa: Kayax, 2011. ISBN 978-83-927811-2-7.
  • Piątkowski D., Encyklopedia Muzyki Popularnej - JAZZ, Copyright by Oficyna Wydawnicza Atena, 2000.
  • Wolański R., Leksykon Polskiej Muzyki Rozrywkowej, Warszawa 1995, Agencja Wydawnicza MOREX, ​ISBN 83-86848-05-7​, tu hasło Dudziak Urszula, s. 42, 43.

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (osoba):
Na podstawie artykułu: "Urszula Dudziak" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy