Uszakowo


Na mapach: 54°36′45″N 20°14′58″E/54,612500 20,249444

Uszakowo w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania Chorągiew miasta Brandenburg pod Grunwaldem Zamki Gotyckie w Polsce

Uszakowo (ros. Ушаково, niem. Brandenburg[1], pol. hist. Pokarmin[2], lit. Pokarviai) – osiedle w obwodzie kaliningradzkim, w Rosji. Leży w krainie historycznej Prusy Dolne.

Uszakowo położone jest przy ujściu rzeki Świeżej do Zalewu Wiślanego, przy drodze z Mamonowa do Kaliningradu.

Spis treści

Nazwy | edytuj kod

Nazwa niemiecka miejscowości Brandenburg (1266) pochodzi od założyciela miejscowości margrabiego Ottona III brandenburskiego. Pochodzenie nazwy polskiej Pokarmin objaśnia Słow. geogr. - w pobliżu zamku była wieś Pokarben (Pokarmin). Miejscowość zwana była też niekiedy Nowe Zgorzelice, Nowozgorzelce. Rosyjską nazwę Uszakowo nadano w 1946 roku.

Historia | edytuj kod

Pokarmin leży w Prusach Dolnych. Po 1283 roku stał się siedzibą komtura[3]. Wybudowany później czworoboczny dom konwentu o wymiarach 65,4 x 52 m należał do największych zamków tego typu.

W latach 1467-1499 była tu siedziba wielkiego szpitalnika.

Przed 1525 kościół parafialny w Pokarminie należał do archiprezbiteratu w Krzyżborku.

Zamek został rozebrany po 1776. Materiały budowlane z rozbiórki w znacznej części wykorzystane były na modernizację zamku w Malborku. W 1887 Conrad Steinbrecht odsłonił pozostałości głównej bryły zamku. Do czasów współczesnych zachowały się ruiny dwóch budynków przedzamcza (jeden był zamieszkany w drugiej połowie XX w.) oraz we wsi ruina kościoła (prezbiterium z pierwszej połowy XIV w., nawa z drugiej połowy XIV w.)

W drugiej połowie XIX w. było tu 1492 mieszkańców. W 1910 Pokarmin miał 1385 mieszkańców, w tym 245 osób mieszkało w majątku ziemskim. W roku 1939 było tu 1595 mieszkańców.

Komturia pokarmińska | edytuj kod

Podział administracyjny państwa krzyżackiego na komturie

Komturia pokarmińska od zachodu i południa graniczyła z komturią bałgijską, od wschodu poprzez puszcze z Litwą, a od północy z komturią królewiecką. W skład komturii pokarmińskiej wchodziły okręgi: Pokarmin i okręg leśny, Krzyżbork, Domnowo, Barciany i Lec.

Podobnie jak inne komturie dolnopruskie podlegała wielkiemu marszałkowi w Królewcu.

Komturzy pokarmińscy | edytuj kod

Znani komturzy pokarmińscy:

Przypisy | edytuj kod

  1. Brandenburg w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. I: Aa – Dereneczna. Warszawa 1880.
  2. Pokarben w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego. T. VIII: Perepiatycha – Pożajście. Warszawa 1887.
  3. S. Jóźwiak, Centralne i terytorialne organy, s. 61–63
  4. D.D. Heckemann D.D., Amtsträger des Deutschen Ordens in Preußen und in den Kammerballeien des Reiches, 2014 .

Bibliografia i źródła | edytuj kod

  • Georg Dehio, Handbuch der Deutschen Kunstdenkmäler, neu bearb. von Ernst Gall, Deutschordensland Preussen, unter Mitw. von Bernhard Schmid und Grete Tiemann, München; Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1952
  • Handbuch der historischen Stätten, Ost- und Westpreussen, hrsg. von Erich Weise, Stuttgart, Kröner, 1981, ​ISBN 3-520-31701-X​ (unveränd. Nachdr. d. 1. Aufl. 1966)
  • Carl von Lorck, Dome, Kirchen und Klöster in Ost- und Westpreussen. Nach alten Vorlagen, 2. unver. Aufl., Frankfurt am Main, Weidlich, 1982, ​ISBN 3-8035-1163-1
  • Andrzej Rzempołuch, Przewodnik po zabytkach sztuki dawnych Prus Wschodnich, Agen. Wyd. "Remix", Olsztyn, 1992, ​ISBN 83-900155-1-X
  • Dehio-Handbuch der Kunstdenkmäler West- und Ostpreussen. Die ehemaligen Provinzen West- und Ostpreussen (Deutschordensland Preussen) mit Bütower und Lauenburger Land, bearb. von Michael Antoni, München; Berlin, Dt. Kunstverl., 1993, ​ISBN 3-422-03025-5
  • Max Toeppen, Historia Mazur, Wspólnota Kulturowa Borussia, Olsztyn, 1995, ​ISBN 83-900380-3-X
  • (Mapa obwodu kaliningradzkiego) Калининградская область, ПО "Латвгеoкарта", Ригa, 1990
  • Vadim Jur'evič Kurpakov, Kaliningradskaja oblast. Putevoditel, Kaliningrad, Terra Baltika, 2007, ​ISBN 978-5-98777-012-2
Na podstawie artykułu: "Uszakowo" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy