Utrecht


Na mapach: 52°05′N 5°06′E/52,083333 5,100000

Utrecht w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Utrechtmiasto w środkowej Holandii nad kanałem Amsterdam-Ren, ośrodek administracyjny prowincji Utrecht.

Spis treści

Dane ogólne | edytuj kod

Ośrodek hutnictwa żelaza i aluminium, przemysł metalowy i maszynowy. Utrecht jest znanym ośrodkiem naukowym i turystycznym. Wielki węzeł drogowy, przez który przechodzą drogi A2, A12, A27 i A28.

Miasto dzieli się na 10 części (nid. Wijk):

Historia | edytuj kod

Początki miasta sięgają I wieku n.e., kiedy Rzymianie wybudowali tam (ok. roku 47) warownię (castellum). Była ona położona nad Renem, którego koryto przebiegało bardziej na północ niż dziś i stanowiło północną granicę imperium rzymskiego.

W średniowieczu Utrecht był siedzibą i własnością biskupią. Pierwszym biskupem Utrechtu był Wilibrord, który uczynił z miasta ośrodek swej misji wśród Fryzów. Urodził się tutaj także święty Ludger. Prawa miejskie Utrecht posiada od 1122 roku.

2 marca 1459 w Utrechcie urodził się Adriaan Florenszoon Boeyens, późniejszy papież Hadrian VI – ostatni papież spoza Włoch do czasu wyboru Jana Pawła II.

Od 1559 roku arcybiskupstwo, w XII-XIV w. główne miasto Niderlandów.

W XVI wieku Utrecht przyłączył się do powstania przeciw hiszpańskim Habsburgom. W roku 1579 w mieście zawarto unię utrechcką, jednoczącą opozycję. W 1889 biskupi starokatoliccy ogłosili „Deklarację Utrechcką” i powstała Unia Utrechcka Kościołów Starokatolickich.

 Osobny artykuł: Pokój utrechcki.

Zabytki | edytuj kod

Znajduje się tu dużo romańskich i gotyckich kościołów oraz polski cmentarz wojenny.

Najsłynniejszym zabytkiem jest katedra z XIII w. (Domkerk), nawiązująca stylem do gotyku francuskiego. Jej budowa rozpoczęła się w 1254 r. i trwała do XVI w.

W 1572 roku w wyniku nadchodzącej fali reformacji dokonano wielu wandalizmów, duża liczba wewnętrznych i zewnętrznych ornamentów została wtedy zniszczona. Z ogromnej katedry zachowała się tylko część wschodnia, w pobliżu wieży (Domtoren). W 1674 roku w czasie burzy zawaliła się nieukończona nawa, dlatego dziś wieża stoi kilkadziesiąt metrów od reszty katedry. Wieża ma 112 m i jest to najwyższa kościelna dzwonnica w Holandii.

Utrecht jest też ośrodkiem starokatolicyzmu. W mieście znajduje się starokatolicka archikatedra pod wezwaniem świętej Gertrudy.

Dom Rietveld-Schröder.

Ważnym dziełem architektury współczesnej jest Dom Rietvelda w Utrechcie (Rietveld Schröderhuis) – jedno ze sztandarowych dzieł grupy De Stijl – w 2000 wpisany na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO[2].

Nauka i edukacja | edytuj kod

Najstarszą uczelnią w Utrechcie jest Uniwersytet w Utrechcie, założony w 1636 roku. Oprócz niego w Utrechcie znajduje się Akademia Sztuk Pięknych (Hogeschool voor de Kunsten Utrecht) oraz założona w 1988 roku Hogeschool Utrecht.

Znajduje się tu jedna z siedzib instytutu Deltares[3].

Polski cmentarz | edytuj kod

 Osobny artykuł: Cmentarz w Utrechcie.

W Utrechcie znajduje się holenderski cmentarz Begraafplaats St Barbara, na którym pochowani są polscy żołnierze, biorący udział w wyzwoleniu Holandii spod niemieckiej okupacji. Grobami opiekuje się holenderski Caritas.

Sport | edytuj kod

Galeria | edytuj kod

Miasta partnerskie | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. utrecht.nl: Burgemeester (niderl.). [dostęp 2014-07-12].
  2. Rietveld Schröderhuis (Rietveld Schröder House) (ang.). UNESCO World Heritage Centre. [dostęp 2014-05-09].
  3. Offices, Deltares  (ang.).

Linki zewnętrzne | edytuj kod

Kontrola autorytatywna (municipality of the Netherlands):
Na podstawie artykułu: "Utrecht" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy