Vega (rakieta)


Vega (rakieta) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Vega (wł. Vettore Europeo di Generazione Avanzata[1]) – rakieta nośna o niskim udźwigu użytkowana od 2012 roku przez Europejską Agencję Kosmiczną. Ma ona stanowić konkurencję dla pozostałych rakiet o niskim udźwigu stosowanych obecnie. Wykorzystywana jest do startów komercyjnych.

Spis treści

Dane techniczne | edytuj kod

Vega jest pierwszą europejską rakietą, która wykorzystuje jako paliwo w pierwszych trzech stopniach stały materiał pędny. Bazuje ona na amerykańskich rakietach nośnych Scout wykorzystywanych przez Włoską Agencję Kosmiczną ASI na platformie San Marco na wodach kenijskich[1]. Siła ciągu przy starcie rakiety zapewniana przez człon P80 wynosi 3040 kN. Dwa kolejne człony: Zefiro 23 i Zefiro 9 zapewniają siłę ciągu 1200 kN (Z23) i 313 kN (Z9). Ostatni człon o nazwie AVUM, wykorzystujący silnik RD-869 zasilany toksycznym ciekłym materiałem pędnym, zapewnia siłę ciągu 2450 N. W członie AVUM znajduje się również zestaw oprzyrządowania kontrolnego i awioniki[2].

Historia | edytuj kod

Prace nad rakietą Vega rozpoczęły się w 1998 roku, a kontrakt na pełne jej opracowanie ESA zawarła w roku 2003. Głównym wykonawcą rakiety jest firma ELV, w której udziały mają włoska firma Avio S.p.A. (70%) i Włoska Agencja Kosmiczna ASI (30%)[3]. Prace nad przebudową kompleksu startowego ELA-1 (który znajduje się w Gujańskim Centrum Kosmicznym i używany był pierwotnie do startów rakiet Ariane 1, Ariane 2 i Ariane 3) powierzono firmie Vitrociset. Przebudowa rozpoczęła się w 2004 roku, a nowy kompleks startowy otrzymał nazwę ZLV (fr. Zone de Lancement Vega)[4]. Trzy pierwsze człony rakiety zostały zaprojektowane i zbudowane przez Avio S.p.A., a ich testy odbyły się w latach 2005–2009. W grudniu 2011 podpisano pierwsze umowy na wyniesienie komercyjnych satelitów rakietą Vega[5].

Pierwszy start miał miejsce 13 lutego 2012 i zakończył się pełnym sukcesem[6]. Na orbitę wyniesiono włoskie satelity LARES i ALMASat-1 oraz 7 satelitów typu CubeSat skonstruowanych na europejskich uniwersytetach[7]. Wśród nich znalazł się pierwszy polski satelita PW-Sat zbudowany na Politechnice Warszawskiej[8].

Starty rakiet Vega | edytuj kod

Wszystkie loty odbywają się z wyrzutni ELV (fr. Ensemble de Lancement Vega), Gujańskiego Centrum Kosmicznego.

Opracowano na podstawie: Jonathan’s Space Home Page[13]

Konkurencyjne konstrukcje | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b Antonio Fabrizi: from „nuts and bolts” to Europe’s launchers of tomorrow (ang.). ESA, 2007-03-16. [dostęp 2017-06-21].
  2. VEGA Small Launcher (ang.). ESA. [dostęp 2012-01-29].
  3. Signature of contracts for full development of Vega small launcher and P80 (ang.). ESA, 2003-02-25. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-02)].
  4. The first stone for Vega at Europe’s Spaceport (ang.). ESA, 2004-11-04. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-29)].
  5. Milestones (ang.). ESA, 2012-01-18. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-01)].
  6. ESA’s new Vega launcher scores success on maiden flight (ang.). ESA, 2012-02-13. [dostęp 2012-02-13].
  7. Vega rocket ready for first flight (ang.). ESA, 2012-01-19. [dostęp 2017-06-21].
  8. Vega: CubeSats (ang.). ESA, 2012-01-19. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-03)].
  9. Stephen Clark: Europe’s Vega launcher succeeds on second launch (ang.). Spaceflight Now, 2013-05-07. [dostęp 2013-05-08].
  10. LISA Pathfinder takes a peek at Earth (ang.). European Space Agency, 2015-12-05. [dostęp 2015-12-06].
  11. MichałM. Moroz MichałM., Udany start ADM-Aeolus, Kosmonauta.net, 23 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-24]  (pol.).
  12. ESA’s Aeolus wind satellite launched, „European Space Agency”, 23 sierpnia 2018 [dostęp 2018-08-24]  (ang.).
  13. Jonathan McDowell: Launchlog (ang.). W: Jonathan’s Space Home Page [on-line]. [dostęp 2018-08-24].

Linki zewnętrzne | edytuj kod

  • Gunter Krebs: Vega (ang.). W: Gunter’s Space Page [on-line].
Na podstawie artykułu: "Vega (rakieta)" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy