Vetulonia


Na mapach: 42°51′34″N 10°58′16″E/42,859444 10,971111

Vetulonia w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Vetulonia (dawniej z łac. Vetulonium, etr. Vatluna) – starożytne miasto w Etrurii, jedno z dwunastu miast-państw wchodzących w skład Ligi Etruskiej. Na jego miejscu znajduje się współczesna Vetulonia, miasto, które do 1887 roku funkcjonowało pod nazwami Colonnata i Colonna di Buriano. Obecnie stanowi część gminy Castiglione della Pescaia. W 2011 roku Vetulonię zamieszkiwały 254 osoby.

Spis treści

Historia | edytuj kod

Przed 600 r. p.n.e. Vetulonia należała do ligi dwunastu największych miast-państw etruskich[1]. O mieście wspominał m.in. Dionizjusz z Halikarnasu, przypisując mu udział w latyńskim sojuszu przeciwko Rzymowi w VII w. p.n.e.[2] Silius Italicus twierdził, że Rzymianie przejęli część atrybutów władzy, jak pręty i rózgi liktorskie, a także krzesło kurulne od Etrusków z Vetulonii[3]. Miasto wymieniali także Pliniusz Starszy i Klaudiusz Ptolemeusz.

Bogate wyposażenie wotywne dwóch rozległych cmentarzysk na terenie miasta świadczy o wysokiej pozycji elity Vetulonii. Jako pierwszy odkrycia nekropolii dokonał w latach 1885–86 Isidoro Falchi[4]. W jej obrębie odsłonięto ponad tysiąc grobowców, spośród których większość została przeniesiona do muzeów w Grosseto i Florencji[5]. Larissa Bonfante Warren nazwała tę grupę „jednym z najbogatszych i najciekawszych cmentarzysk północnej Etrurii”[6]. Część z najważniejszych grobowców została pokryta kurhanami, które pozostawiły trwały ślad w krajobrazie okolicy. W 1898 na jednym z cmentarzysk znaleziono grób wyposażony w wiązkę prętów żelaznych i dwugłową siekierę w środku. Wkrótce potem natrafiono na stelę na której przedstawiono rózgi.

Mura dell'Arce (mury cyklopowe) zostały wzniesione ok. VI–V w. p.n.e. Fotografia lotnicza ujawniła dalsze odcinki fortyfikacji, które pokazują znaczenie polityczne i handlowe Vetulonii. Miasto, które w czasach przedrzymskich było dużym ośrodkiem słynącym ze złotników, w okresie imperium zostało zdegradowane do roli drugorzędnej.

Niewiele wiadomo o średniowiecznej historii miasta, w którym o władzę walczyli opaci San Bartolomeo di Sestinga i rodzina Lambardi z Buriano. W 1323 Vetulonia weszła w skład gminy Massa Marittima, a dziewięć lat później przeszła pod zwierzchnictwo Sieny.

Starożytne miasto pozostawało nieodkryte aż do 1881[5].

Stanowisko archeologiczne jest łatwo osiągalne pieszo z miasteczka i jest otwarte dla zwiedzających od czerwca do września.

Galeria | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. The Etruscan League of 12 (ang.). mysteriousetruscans.com, 2 maja 2009. [dostęp 17 lutego 2016].
  2. Dionizjusz z Halikarnasu: Starożytność rzymska. T. III.
  3. Silius Italicus: Punica. T. VIII.
  4. Isidoro Falchi. Vetulonia. „Notizie degli Scavi de l'Antichità”, 1887. 
  5. a b Vetulonium. W: Thomas Ashby: Encyclopædia Britannica. T. 28. 1911.
  6. Larissa Bonfante Warren. La Tomba del Duce, Vetulonia. „American Journal of Archaeology”. 73, 4 października 1969. Istituto di studi etruschi ed italici. 

Bibliografia | edytuj kod

  • Celuzza Mariagrazia: Guida alla Maremma antica. Siena: Nuova Immagine, 1993.
  • Santi Bruno: Guida storico-artistica alla Maremma. Itinerari culturali nella provincia di Grosseto. Siena: Nuova Immagine, 1995.
  • Aldo Mazzolai: Guida della Maremma. Percorsi tra arte e natura. Florencja: Le Lettere, 1997, s. 25–29.
Kontrola autorytatywna (frazione):
Na podstawie artykułu: "Vetulonia" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy