Victoria 95 Przecław


Na mapach: 53°22′34″N 14°28′20″E/53,376111 14,472222

Przecław (województwo zachodniopomorskie) w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii (Przekierowano z Victoria 95 Przecław) Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Przecław (niem. Pritzlow) – osada[1] w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Kołbaskowo. Miejscowość położona na Wzniesieniach Szczecińskich.

Obecnie na byłych terenach rolniczych w obszarze Przecławia rozwija się budownictwo mieszkaniowe (osiedle Zielone Pole), co w połączeniu z bliskością Szczecina powoduje liczne osiedlanie się tutaj osób zawodowo związanych z tym miastem.

Przy południowej części Przecławia przy linii kolejowej nr 409 znajduje się staw hodowlany.

Spis treści

Transport | edytuj kod

Na granicy Przecławia przebiega droga krajowa nr 13 na odcinku SzczecinKołbaskowoRosówek, która w pobliskim Kołbaskowie łączy się z autostradą A6 (SzczecinBerlin).

Przez wieś biegnie autobusowa linia 81 szczecińskiej komunikacji miejskiej zapewniająca połączenie z pobliskimi wsiami gminy i ze Szczecinem.

Obwodnica Przecławia i Warzymic | edytuj kod

Zgodnie z Programem Budowy Dróg Krajowych na lata 2014-2023 przyjętym 8 września 2015 roku, na liście projektów do realizacji znalazła się obwodnica Przecławia i Warzymic. Ma być to droga dwujezdniowa klasy GP (główna ruchu przyspieszonego), biegnąca od ronda imienia Hermana Hakena w Szczecinie w kierunku południowo-zachodnim. W rejonie skrzyżowania drogi krajowej nr 13 z drogą do miejscowości Siadło Górne obwodnica wejdzie w korytarz istniejącej DK13. W tym miejscu będzie także zlokalizowane połączenie z planowaną zachodnią obwodnicą Szczecina. Następnie nowa trasa skręci na południe, łącząc się z autostradą A6 w nowym węźle Kołbaskowo, który ma być zlokalizowany około 1,2 km na wschód od przeznaczonego do likwidacji obecnego węzła Szczecin Zachód d. Kołbaskowo, wybudowanego w połowie lat 30. ubiegłego wieku[2].

12 października 2015 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad ogłosiła przetarg dla tej inwestycji w formule „zaprojektuj i wybuduj”. Przewidywano rozpoczęcie prac w terenie wiosną 2019 roku, a ich zakończenie w pierwszej połowie 2021 roku. Głównym wykonawcą budowy obwodnicy Przecławia i Warzymic wraz z nowym węzłem zintegrowanym Kołbaskowo została wybrana firma Energopol Szczecin S.A. (stosowne umowy zostały podpisane 9 marca 2018)[3], która na początku lipca 2019 złożyła w szczecińskim sądzie rejonowym wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej. Zdolność firmy do dokończenia mocno opóźnionych lub nawet jeszcze nie rozpoczętych kontraktów miała stać się przedmiotem pogłębionej analizy prawnej GDDKiA[4] sama zaś firma zadeklarowała chęć kontynuacji prac[5][6]. 26 września 2019 wojewoda zachodniopomorski wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji z rygorem natychmiastowej wykonalności. Zakończenie realizacji inwestycji ma nastąpić w II kwartale 2021 roku[7]. 14 października 2019 umowa z Energopolem została rozwiązana[8].

Historia | edytuj kod

Początki osadnictwa na tym terenie sięgają przełomu VI–VII wieku. Nazwa osady wywodzi się od kasztelana Przecława, który przybyć miał na te ziemie wraz z Mieszkiem I. On też miał założyć sąsiednie wsie służebne: Warzymice, Smolęcin i Karwowo.

Pierwsza wzmianka źródłowa pochodzi z 1240 roku i mówi o wzięciu przez księcia Barnima I Dobrego od biskupa kamieńskiego w lenno dziesięciny z dwudziestu gospodarstw. W roku 1243 książę Barnim I nadał najpierw część, a w roku 1277 całą wieś klasztorowi cysterek w Szczecinie. W roku 1291 miejscowy sołtys założył we wsi karczmę. Z tego samego roku pochodzi wzmianka o kościele, znajdującym się wówczas pod patronatem Jana Schele ze Szczecina, a przekazany mu przez klasztor cysterek w lenno.

Kolejne wzmianki pochodzą dopiero z XIX w., kiedy to majątkiem Przecław zarządzała rodzina Kraule, a później Kolbe. W zachodniej części miejscowości zachowały się fragmenty ówczesnej zabudowy folwarcznej, reszta uległa powolnej degradacji w latach powojennych.

W 1939 roku Przecław został włączony do Wielkiego Miasta Szczecina.

W latach 1946–1998 miejscowość położona była w województwie szczecińskim.

Infrastruktura | edytuj kod

Przecław w granicach Wielkiego Miasta Szczecin w czasie II wojny światowej

Przecław posiada kościół rzymskokatolicki parafialny pw. Nawiedzenia NMP. W miejscowości znajduje się urząd pocztowy.

W jednym z bloków mieszkalnych mieści się filia biblioteki gminnej, prowadząca działalność od 1980 roku. Filia posiada wypożyczalnię i kącik czytelniczy dla dzieci[9].

W północno-wschodniej części Przecławia zlokalizowana jest komunalna mechaniczno-biologiczna oczyszczalnia ścieków o wydajności 2400 m³/d. Ścieki oczyszczone odprowadzane są do rowu melioracyjnego, który w rejonie Kurowa uchodzi do Kanału Kurowskiego[10].

Przecław znajduje się w rewirze komisariatu policji w Mierzynie[11].

Samorząd mieszkańców | edytuj kod

Gmina Kołbaskowo utworzyła jednostką pomocnicząsołectwo „Przecław”. Jego teren obejmuje miejscowości Przecław i Smętowice. Ich mieszkańcy wyłaniają wspólnie na zebraniu wiejskim sołtysa. Działalność sołtysa wspomaga rada sołecka, która składa się minimum z 3 członków[12].

Oświata | edytuj kod

Historia Szkoły Podstawowej w Przecławiu zaczęła się 1 września 1995 roku, kiedy to oddano do użytku nowy budynek i powołano placówkę oświatowa, zatrudniającą 13 pedagogów, w tym większość młodych stawiających pierwsze kroki w nauczycielskim zawodzie. Dyrektorem została Maria Palacz.

1 września 1999 r. powstało Publiczne Gimnazjum w Kołbaskowie, którym w latach 1999-2002 kierowała pani Maria Pawliszewska.

Następnie 1 września 2002 r. wraz z oddaniem do użytku nowego skrzydła budynku, powołano do życia Zespół Szkół[13]w skład której weszły: Szkoła Podstawowa w Przecławiu i Publiczne Gimnazjum w Kołbaskowie. Pierwszym dyrektorem Zespołu Szkół była Urszula Pańka. Od 1 września 2004 do 31 sierpnia 2011r. funkcję tę sprawowała Ewa Cydzik, a w roku szkolnym 2011/2012 Maria Pawliszewska i Edyta Majewska-Gargula. W roku szkolnym 2006/2007 Zespół Szkół zatrudniał łącznie 62 pedagogów i zapewniał edukację dla 673 uczniów.

W roku 2012 oddano do użytku nowy budynek szkolny, co pozwoliło decyzją Rady Gminy z 6 lutego 2012 roku na rozwiązanie Zespołu Szkół i powołanie dwóch odrębnych placówek – Szkoły Podstawowej i Publicznego Gimnazjum (które przeniosło się do nowego obiektu). Wykorzystując bazę szkoły stworzono również Punkt Przedszkolny. Od 1 września 2012 roku dyrektorem szkoły podstawowej jest Beata Bitel, zaś gimnazjum Edyta Majewska-Gargula.

W Przecławiu znajduje się pięć przedszkoli: Przedszkole publiczne, punkt przedszkolny przy szkole podstawowej oraz prywatne Happy Kids, Wyspa Malucha, Nana.

Sport | edytuj kod

Victoria 95 | edytuj kod

Swoją siedzibę ma tutaj Ludowy Klub Sportowy „Victoria 95” Przecław. Klub piłki nożnej powstał w 1995 roku i posiada barwy klubowe niebiesko-białe. W sezonie 2009/2010 zespół grał w IV lidze (grupie zachodniopomorskiej).

Klub rozgrywa mecze na stadionie o pojemności 1200 miejsc, z czego 200 siedzących. Boisko posiada murawę o wymiarach 102 × 72 m[14].

Skatepark | edytuj kod

14 kwietnia 2012 roku oddano do użytku skatepark o powierzchni o powierzchni 886,00 m², na którym Andergrand.pl zorganizował tego samego dnia pierwsze zawody skateboardowe. Obiekt został wybudowany przy wsparciu środków z Unii Europejskiej w ramach działania „Wdrażanie lokalnych strategii rozwoju” – operacja, która odpowiada warunkom przyznania pomocy w ramach działania „Odnowa i rozwój wsi” Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Całkowity koszt wybudowania obiektu wyniósł 633 984,91 zł, z czego 396 550,00 zł to udział środków UE, 237 434,91 zł. to wkład własny z budżetu gminy[15].

Skatepark wyposażony jest w 9 przeszkód:

  • Bold gurb 35/55
  • Bold rail
  • Curb 40
  • Manualpad 35 w/curbs 40
  • Central plaza part 60
  • Kinked gurb 35
  • Manualpad 25
  • Flatrail 35
  • Wallride 60

Dawny kościół | edytuj kod

Na terenie osady znajdował się kościół usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie przebiegającej przez osadę drogi. Była to świątynia salowa, orientowana, wzniesiona na planie prostokąta, bez wyodrębnionego prezbiterium i wieży zachodniej. Ściany wzniesiono z kwadr granitowych wiązanych zaprawą wapienną o grubości około jednego metra.

Fotografia archiwalna ukazuje dobrze zachowany pierwotny stan budowli. W elewacjach północnej i południowej osadzone były okna o ostrołukowych, rozglifionych na zewnątrz ościeżach w liczbie trzech lub czterech w każdej ze ścian. Przesłonięcie obiektu okalającym go murem nie pozwala stwierdzić czy w elewacji południowej (względnie północnej) znajdował się portal wejściowy. Na pewno istniało wejście zachodnie, do którego dostawiono w późniejszym okresie wieżę.

Najciekawszą jest elewacja wschodnia, w której znajdowały się prawdopodobnie trzy okna o znanym już ostrołukowym wykroju i rozglifionych ościeżach, tej samej wysokości. Odpowiadały im trzy smukłe blendy o ostrołukowych ościeżach umieszczone w szczycie w układzie piramidalnym.

Wieżę o planie kwadratu (5 x 5 m.) wtopiono częściowo w zachodnią elewację. Podzielona była gzymsem kordonowym na dwie wyraźne kondygnacje, kryte dachem namiotowym, przechodzącym następnie w ośmioboczną latarnię, zwieńczoną barokowym hełmem z iglicą, kulą i chorągiewką, na której figurowała data 1739 (data jej wzniesienia). Prawdopodobnie od zachodu znajdowało się wejście portalowe prowadzące do wnętrza świątyni. Zewnętrzne elewacje charakteryzowały się manierystycznym opracowaniem dolnych elewacji – wykrojem okien i obramieniem narożników.

Kościół został zniszczony podczas działań wojennych w 1945 roku, a później rozebrany. Obecnie jedynym śladem jego istnienia jest starodrzew okalający opustoszały plac kościelny z wyraźnym zarysem przebiegu muru, oraz kryjące się pod ziemią fundamenty.

Kościół posiadał nad wyraz bogate wyposażenie:

Obecnie w centrum Przecławia znajduje się nowa, murowana świątynia zbudowana w latach 1992–93 według projektu Walentego Zaborowskiego[17].

Przypisy | edytuj kod

  1. Przecław (pol.). W: Krajowy Rejestr Urzędowy Podziału Terytorialnego Kraju [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2010-03-29].
  2. Aktualności Gminy Kołbaskowo nr 27 (2)/2017  (pol.).
  3. Umowa na realizację obwodnicy Przecławia i Warzymic w ciągu DK13 podpisana, www.gddkia.gov.pl [dostęp 2019-07-05]  (pol.).
  4. Upadek Energopolu. Co z inwestycjami w regionie, radioszczecin.pl [dostęp 2019-07-05]  (pol.).
  5. Deklaracja po spotkaniu GDDKiA i Energopolu: Spółka zamierza k ..., radioszczecin.pl [dostęp 2019-07-05]  (pol.).
  6. Firma Energopol Szczecin S.A. oświadczyła, iż zamierza kontynuować inwestycje, www.gddkia.gov.pl [dostęp 2019-07-05]  (pol.).
  7. RynekInfrastruktury.pl: Można ruszać z robotami na obwodnicy Przecławia i Warzymic. Jest pozwolenie
  8. GDDKiA: Energopol nie wywiązuje się z umów. GDDKiA reaguje
  9. Filia w Przecławiu (pol.). Gminna Biblioteka Publiczna w Kołbaskowie. [dostęp 2011-05-07].
  10. Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Kołbaskowo. Urząd Gminy Kołbaskowo, 2004-06, s. 16.
  11. Dzielnicowi Kołbaskowo (pol.). Komenda Powiatowa Policji w Policach. [dostęp 2010-03-29].
  12. Uchwała Nr XV/201/04 Rady Gminy Kołbaskowo z dnia 26 kwietnia 2004 r. ws. uchwalenia statutów sołectw gminy Kołbaskowo (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego z 2004 Nr 42, poz. 794, s. 4492)
  13. Historia szkoły (pol.). Zespół Szkół w Przecławiu. [dostęp 2015-07-08].
  14. Victoria 95 Przecław (pol.). 90minut.pl. [dostęp 2010-03-29].
  15. Informacje o skateparku z oficjalnej strony Gminy (pol.). [dostęp 2015-07-09].
  16. Architektura sakralna Pomorza Zachodniego (pol.). [dostęp 2010-09-30].
  17. Historia budowy kościoła w Przecławiu (pol.). Przeclaw24.pl. [dostęp 2011-05-07].
Na podstawie artykułu: "Victoria 95 Przecław" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy