Włóczęgostwo


Włóczęgostwo w encyklopedii

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Włóczęgostwo – sposób życia osób, które nie mają stałego zajęcia i stałego centrum życiowego, polegający na nieustannym przemieszczaniu się bez określonego celu, co wyróżnia włóczęgów z grona osób bezdomnych[1]. Słownik języka polskiego PWN określa włóczęgostwo jako wędrówkę bez określonego celu[2]. Według materiałów dydaktycznych policji bywa utożsamiane z żebractwem ruchomym[3]. Jest też pojęciem bliskim bezdomności z wyboru[4].

Do XIX wieku włóczęgów nazywano najczęściej ludźmi luźnymi. Laudum Sejmiku Warszawskiego z 24 marca 1721, mówiło, iż luźni rozumieć się mają ex nobilibus, którzy żadnej posesji podatkowi publicznemu podległej nie mają ani pospolitego ruszenia nie odprawują; a zaś ex plebeis, którzy nikomu żadnej absolutnie pańszczyzny nie robią; a który by choć jeden dzień lub pól dnia pańszczyzny odrabiał, taki i taka za luźnych być nie mają poczytani[1].

Jean-Jacques Rousseau stwierdził, różnicując włóczęgę od podróży: Podróżować dla samej podróży - to słaniać się bez celu, uprawiać włóczęgę!. Polski socjolog, Krzysztof Podemski tak nakreślił różnicę pomiędzy włóczęgami, a podróżnikami: Włóczędzy nie mają […] domu lub, jak kto woli, ich domem jest droga. Z faktu, że są permanentnie w ruchu, wynikają przy tym rozmaite ważne konsekwencje, na przykład w wypadku włóczęgów czas podróży nie jest przeciwstawiony czasowi rutynowemu, nie mają oni swojskiego środowiska, chyba że jest nim świat zajazdów, hoteli, dworców i innych wagabundów. Włóczęga nie jest obcy tam, jest obcy wszędzie. Nie jest obcy czasowo, jest obcy trwale[5].

Współcześnie w Wielkiej Brytanii włóczędzy (ang. vagant lub tramp) są traktowani przez pomoc społeczną jako odrębna kategoria osób bezdomnych, co znalazło odzwierciedlenie w wydanej w 2004 Encyklopedii bezdomności. W kręgu anglojęzycznym, a zatem również w USA, używa się na tę grupę ludzi określeń hobo, bum, bag ladies albo urban nomads. W Polsce Kazimierz Pospiszyl zdefiniował włóczęgostwo jako zespół różnego rodzaju oraz różnej etiologii stereotypowych dyspozycji psychicznych warunkujących stan ciągłej zmiany miejsca pobytu człowieka. W okresie międzywojennym, Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z 14 października 1927 r.[6] za włóczęgę uznawało tego kto bez pracy i środków do życia zmienia stale miejsce swego pobytu nie w celu znalezienia pracy. W okresie PRL włóczęgostwo oficjalnie nie istniało, jednak do lat 50. XX wieku można było za nie zostać skierowanym na przymusową rehabilitację poprzez pracę[7]. Socjolog Jan Kuchta twierdził w 1936, że włóczędzy mają określone i niezależne od epoki predyspozycje psychiczne do włóczęgostwa, czym po raz pierwszy zwrócił uwagę na psychologiczny aspekt włóczęgostwa, które może być wynikiem zmian chorobowych w obrębie psychiki[1] i przybierać postać poriomanii.

Włóczęgostwo (wiązane bardzo często z bezdomnością), bywa rozpatrywane jako specyficzna sytuacja życiowa, zjawisko społeczne, patologia społeczna i społeczny problem. Zarówno bezdomność, jak i włóczęgostwo uznawane są w kulturze europejskiej za przeszkody w rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Są zjawiskami kłopotliwymi i stanowiącymi obciążenie finansowe dla obywateli[1].

Zobacz też | edytuj kod

Przypisy | edytuj kod

  1. a b c d Marcjanna Nóżka, Włóczęgostwo. Zjawisko społeczne i interwencja socjalna, Uniwersytet Jagielloński, Kraków, 2006, s. 23-26ISBN 83-906614-3-8
  2. Słownik języka polskiego PWN, Włóczęgostwo
  3. Dawid Chęsy, Leszek Dyduch, Żebractwo jako zjawisko patologii społecznej, Centrum Szkolenia Policji, Legionowo, 2018, s. 15
  4. Eugeniusz Moczuk, Bezdomność – jako znaczący problem społeczny, skala i charakter tego zjawiska na Podkarpaciu, materiały z konferencji: Rozwój gospodarki społecznej w województwie podkarpackim szansą na ograniczenie wykluczenia społecznego, Rzeszów, 2 października 2013
  5. Agata Hajda, Włóczęgostwo jako specyficzna kondycja człowieka, w: Barbarzyńca, nr 3-4(16-17)/2009, s.26-27
  6. Rozporządzenie z 14 października 1927 r. o zwalczaniu żebractwa i włóczęgostwa (Dz.U. z 1927 r. nr 92, poz. 823).
  7. Dekret z 8 stycznia 1946 r. o rejestracji i o obowiązku pracy (Dz.U. z 1946 r. nr 3, poz. 24).
Na podstawie artykułu: "Włóczęgostwo" pochodzącego z Wikipedii
OryginałEdytujHistoria i autorzy